سلطه کرهایها بر بازار جهانی حافظه؛ سه غول فناوری در صدر جدول ۲۰۲۶
ارزش کمپانیهای فعال در عرصهٔ تولید حافظههای الکترونیکی رشد بیسابقهای داشته، چراکه نیاز روزافزون به سرورهای مبتنی بر هوش مصنوعی تعادل عرضه و تقاضا را بر هم زده است. در این میان، سه شرکت سامسونگ با ارزش بازاری ۸۹۷ میلیارد دلار، اسکی هاینیکس با ۴۹۸ میلیارد دلار و مایکرون با ۴۸۱ میلیارد دلار در جایگاههای نخست ایستادهاند. پس از این سه غول، ارزش شرکتها با شیب تندی کاهش مییابد؛ به گونهای که سندیسک با ۱۴۱ میلیارد دلار و کیوکسیا با ۱۰۷ میلیارد دلار در رتبههای بعدی دیده میشوند. این شکاف آشکار، بیانگر تمرکز شدید بازار تراشههای حافظه در اختیار چند بازیگر اصلی است.
با گسترش روزافزون زیرساختهای مرتبط با هوش مصنوعی، تراشههای حافظه به یکی از حساسترین و استراتژیکترین اجزای زنجیرهٔ تأمین نیمهرساناها تبدیل شدهاند. هزینههای سنگین زیرساختهای هوش مصنوعی نیز مستقیماً به جهش ارزش بازار این شرکتها انجامیده است. اطلاعات ارائه شده برگرفته از مجموعه گزارشهای «هفته هوش مصنوعی» وبسایت ویژوال کپیتالیست است که با حمایت ترزو تهیه شده و تولیدکنندگان عمومی دو نوع حافظهٔ DRAM و NAND را بر اساس دادههای CompaniesMarketCap و استاکآنالیزیس رتبهبندی کرده است.
سامسونگ؛ بیتردید بزرگترین بازیکن جهان
بررسی ارزشگذاری شرکتهای فعال در حوزهٔ حافظه نشان میدهد این صنعت به لطف افزایش تقاضای ناشی از توسعهٔ سرورهای هوش مصنوعی، احیایی قدرتمند را تجربه کرده است. جدول پیشرو، بزرگترین تولیدکنندگان حافظه در جهان را بر اساس ارزش بازار معرفی میکند.
| شرکت | ارزش بازار (میلیارد دلار) | کشور | نوع حافظه |
|---|---|---|---|
| Samsung | ۸۹۷.۳ | کرهٔ جنوبی | هر دو (DRAM + NAND) |
| SK Hynix | ۴۹۸.۴ | کرهٔ جنوبی | هر دو (DRAM + NAND) |
| Micron | ۴۸۱.۰ | ایالات متحده | هر دو (DRAM + NAND) |
| Sandisk | ۱۴۰.۶ | ایالات متحده | NAND |
| Kioxia | ۱۰۶.۸ | ژاپن | NAND |
| Nanya | ۲۲.۱ | تایوان | DRAM |
| Winbond | ۱۳.۴ | تایوان | هر دو (DRAM + NAND) |
| Macronix | ۸.۶ | تایوان | NAND |
| Powerchip | ۷.۳ | تایوان | DRAM |
سامسونگ کرهٔ جنوبی با اختلافی فاحش در صدر قرار دارد. در سطح دوم، اسکی هاینیکس و مایکرون تقریباً همرده و نزدیک به یکدیگر جای گرفتهاند و دستهٔ برتر این صنعت را تشکیل میدهند. در ردههای پایینتر، سندیسک و کیوکسیا به عنوان بازیگران کلیدی سطح دوم شناخته میشوند. چهار شرکت تایوانی شامل نانیا، وینباند، مکرونیکس و پاورچیپ نیز انتهای فهرست را به خود اختصاص دادهاند.
دلیل جهش سهام تولیدکنندگان حافظه چیست؟
در طول سال ۲۰۲۵، قیمت حافظه روندی صعودی به خود دید؛ چرا که از یک سو تولیدکنندگان عرضه را مدیریت کردند و از سوی دیگر تقاضای سرورهای هوش مصنوعی بازار را با محدودیت مواجه ساخت. این ترکیب، توان قیمتگذاری شرکتها را افزایش داد و امیدواری سرمایهگذاران را برانگیخت.
رشدهای خیرهکننده در یک نگاه: ارزش نانیا حدود ۵۶۰ درصد، سندیسک حدود ۵۵۹ درصد و کیوکسیا حدود ۵۳۶ درصد افزایش یافته است. وینباند، اسکی هاینیکس و مایکرون نیز جهشهای قابل توجهی در ارزش سهام خود تجربه کردهاند.
این روند صعودی در سال ۲۰۲۶ نیز تداوم داشته؛ به طوری که ارزش سامسونگ تا هفدهم آوریل حدود ۸۰ درصد، اسکی هاینیکس حدود ۷۳ درصد و مایکرون حدود ۵۹ درصد رشد داشته است.
تفاوت دو فناوری DRAM و NAND
حافظه از نوع DRAM به عنوان حافظهای موقتی عمل میکند که دادههای لحظهای برنامهها را در خود نگه میدارد، اما با قطع جریان برق همهٔ اطلاعات آن پاک میشود. در سوی مقابل، حافظهٔ NAND برای ذخیرهسازی بلندمدت طراحی شده و فایلها و نرمافزارها را حتی پس از خاموش شدن دستگاه حفظ میکند.
هر دوی این فناوریها برای پردازش مدرن ضروری محسوب میشوند، اما مراکز دادهٔ مرتبط با هوش مصنوعی اهمیت حافظههای پرسرعت را بیش از هر زمان دیگر پررنگ کردهاند. در نتیجه، شرکتهای تولیدکنندهٔ حافظه دیگر صرفاً به بازار محصولات مصرفی وابسته نیستند، بلکه سرنوشت آنها مستقیماً به توسعهٔ مراکز دادهٔ هوش مصنوعی گره خورده است.
پیشبینی میشود با گسترش هرچه بیشتر مدلهای زبانی بزرگ و سرویسهای ابری مبتنی بر هوش مصنوعی، تقاضا برای حافظههای پرسرعت و پرظرفیت در دو سه سال آینده نیز همچنان صعودی باقی بماند و شرکتهای پیشرو در این حوزه برای سالهای متمادی در کانون توجه سرمایهگذاران جهانی باقی بمانند.
