خبرگزاری اکسیوس به نقل از مقامهای آمریکایی و منابع آگاه ادعا کرده است که ایران و ایالات متحده به دستیابی به یک یادداشت تفاهم یکصفحهای برای پایان دادن به جنگ نزدیک شدهاند. بر اساس این گزارش، در صورت نهایی شدن این توافق، پایان درگیریها اعلام و دوره ۳۰ روزه برای مذاکرات دقیقتر پیرامون موضوعات اصلی اختلاف آغاز خواهد شد. با این حال، هنوز توافقی حاصل نشده و واشنگتن در انتظار پاسخ تهران به چند نکته کلیدی در ۴۸ ساعت آینده است.
به نوشته اکسیوس، کاخ سفید معتقد است که از آغاز جنگ تاکنون، دو طرف هیچگاه به این اندازه به توافق نزدیک نبودهاند. این یادداشت تفاهم شامل ۱۴ بند است و با مشارکت استیو ویتکاف (فرستاده ویژه دونالد ترامپ)، جرد کوشنر (مشاور رئیسجمهور آمریکا) و مقامهای ایرانی، چه بهطور مستقیم و چه از طریق میانجیها، در حال بررسی است.
بر اساس این تفاهم احتمالی، پس از اعلام پایان جنگ در منطقه، بازه ۳۰ روزه برای مذاکره درباره توافقی جزئیتر آغاز میشود. محورهای اصلی این مذاکرات عبارتند از: بازگشایی تنگه هرمز، محدودیتهای برنامه هستهای ایران، لغو تحریمهای آمریکا و آزادسازی بخشی از داراییهای مسدودشده ایران. دو منبع به اکسیوس گفتهاند که این مذاکرات احتمالاً در اسلامآباد یا ژنو برگزار خواهد شد.
یک مقام آمریکایی مدعی شده که در طول این دوره ۳۰ روزه، محدودیتهای اعمالشده از سوی ایران بر تردد کشتیها در تنگه هرمز و همچنین محاصره دریایی آمریکا بهتدریج کاهش مییابد. اما به نوشته اکسیوس، در صورت شکست مذاکرات، نیروهای آمریکایی خود را مجاز به بازگرداندن محاصره یا حتی ازسرگیری اقدام نظامی میدانند.
برنامه هستهای ایران بخش حساس دیگری از این گفتوگوهاست. به گزارش اکسیوس، مدت زمان توقف یا تعلیق غنیسازی اورانیوم یکی از موضوعات کلیدی است؛ ایران ابتدا دوره پنج ساله و آمریکا دوره ۲۰ ساله را پیشنهاد کرده، اما اکنون بحث بر سر بازه ۱۲ تا ۱۵ سال مطرح است. اکسیوس همچنین ادعا کرده که ایران ممکن است با خروج ذخایر اورانیوم با غنای بالا از کشور موافقت کند.
با این حال، اکسیوس تأکید کرده که بسیاری از بندهای این یادداشت تفاهم منوط به توافق نهایی است. بنابراین، حتی در صورت امضای چنین سندی، احتمال بازگشت جنگ یا شکلگیری وضعیتی مبهم و طولانی (توقف درگیری بدون حل واقعی اختلافات) همچنان باقی خواهد ماند.
به گفته مقامهای آمریکایی، هنوز پاسخ تهران به چند مسئله کلیدی دریافت نشده و به همین دلیل ۴۸ ساعت آینده برای سرنوشت این تفاهم احتمالی تعیینکننده خواهد بود.
پیش از این نیز اکسیوس گزارش داده بود که دونالد ترامپ عملیات نظامی آمریکا برای بازگشایی تنگه هرمز را به دلیل پیشرفت در مذاکرات متوقف کرده، اما تأکید کرده که محاصره منطقهای همچنان برقرار میماند تا فرصت نهاییسازی توافق فراهم شود.
