شرکت فناوری فیگور ای آی با معرفی نسل تازهای از سامانه کنترلی خود به نام هلیکس-۰۲، جهشی بنیادین در استقلال عملیاتی ماشینهای انسانریخت ایجاد کرده است. این رباتهای پیشرفته اکنون قادرند بدون هیچ مداخله بیرونی و صرفاً با تکیه بر توان درونی خود، یک نوبت کاری هشتساعتۀ تمامعیار را به انجام برسانند؛ آن هم در سطحی که از لحاظ عملکرد فیزیکی کاملاً با انسان برابری میکند.
هسته مرکزی این تحول فناورانه، معماری جدیدی است که پژوهشگران آن را «شبکۀ عصبی یکپارچه» مینامند. برخلاف رویکردهای سنتی در رباتیک صنعتی که هرگز بخشهای مختلف کنترل حرکتی را به صورت مجزا و مستقل پیادهسازی میکردند، طراحی هلیکس-۰۲ تمامی جریانهای اطلاعاتی مرتبط با بینایی، حس لامسه و فرماندهی به کل اعضای بدنه را در یک ساختار یادگیری واحد تلفیق کرده است.
نتیجۀ این رویکرد، توانایی شگفتآوری در مواجهه با شرایط متغیر و پرتحرک است. در محیطهایی که انسانها، اشیا یا تجهیزات پیوسته در حال جابهجایی هستند، این ماشینها تعادل خود را به طرز ماهرانهای حفظ کرده و وظایف پیچیده را با موفقیت پیش میبرند. در یکی از سناریوهای آزمایشی، یک ربات توانست فرآیند تخلیه و بارگذاری مجدد یک ماشین ظرفشویی کامل را در مدت چهار دقیقه و بدون وقوع حتی یک خطا پشت سر بگذارد.
اما تحول به اینجا ختم نمیشود. تیم مهندسی فیگور ای آی همزمان با ارتقای سختافزار و نرمافزار کنترلی، گام بلندی نیز در بازتعریف فرآیند برنامهنویسی رباتیک برداشته است. سامانهای با نام «سامانه صفر» (System 0) وارد مدار شده که بیش از ۱۰۹ هزار خط کدنویسی دستی به زبان سیپلاسپلاس را کنار زده و جای خود را به یک مدل کنترلی مبتنی بر شبکه عصبی داده است. این مدل با استفاده از هزار ساعت دادههای حرکتی ثبتشده از انسانهای واقعی، فرآیند یادگیری خود را طی کرده است.
نقطه قوت دیگر این ماشینها در قلمرو حرکات ظریف و دقیق خود را نشان میدهد. با تکیه بر دوربینهایی که در ناحیه سر و کف دستها تعبیه شده، همچنین حسگرهای لمسی نصبشده در نوک انگشتان، رباتهای فیگور ای آی از عهده وظایف بسیار حساسی برمیآیند. نمونههایی از این مهارتها عبارتند از: فشار دادن سرنگ با دوز میلیمتری، گشودن در بطری، برداشتن قرصهای ریز و جداسازی قطعات فلزی کوچک در میان فضایی شلوغ. همگی این قابلیتها بیانگر دقتی در مقیاس میلیمتر است که ربات را در مرز تواناییهای فیزیکی انسان قرار میدهد.
یکی از جذابترین قابلیتهای سامانه هلیکس-۰۲، ظرفیت هماهنگی جمعی میان چند ربات بدون نیاز به یک فرمانده مرکزی است. در آزمایشهای انجامشده در یک محیط مسکونی، دو ربات انساننما توانستند در کمتر از دو دقیقه یک اتاق خواب آشفته را به طور کامل مرتب کنند. وظایف انجامشده در این عملیات شامل مرتب کردن رختخواب، آویزان کردن لباسها، جابهجایی مبلمان و خارج کردن کیسه زباله بود که همگی با هماهنگی کامل و بدون برخورد یا تداخل میان دو ربات صورت گرفت.
این ماشینهای انسانریخت با قد ۱۷۰ سانتیمتر و وزن ۷۰ کیلوگرم طراحی شدهاند و توانایی حمل بار تا وزن ۲۰ کیلوگرم را دارند. پیش از این، نمونههای اولیه این رباتها در کارخانه خودروسازی ب ام و در ایالت کارولینای جنوبی ایالات متحده، آزمایشهای فشردهای را پشت سر گذاشته بودند. در آن تأسیسات صنعتی، این رباتها نوبتهای کاری دهساعته را تجربه کردند و در جابهجایی بیش از ۹۰ هزار قطعه خودرو نقش داشتند.
حالا با تثبیت عملکرد سامانه هلیکس-۰۲، میدان رقابت در بازار رباتهای انساننمای همهکاره به شدت داغ شده است. فیگور ای آی اکنون در این عرصه با غولهایی همچون تسلا، اجیلیتی رباتیکس و اپترونیک روبروست و نبرد برای تسخیر بازار رو به گسترش این ماشینهای پیشرفته به نقطه اوج خود نزدیک میشود.
