طبق قانون جدید کوبا، شهروندان آمریکایی که در کوبا متولد شدهاند، برای ورود به این کشور باید از گذرنامه کوبایی استفاده کنند؛ حتی اگر بعداً تابعیت آمریکا را گرفته باشند. اجرای این قانون میتواند برای میلیونها کوباییتبار آمریکایی که قصد سفر، سرمایهگذاری یا خرید ملک در زادگاه خود دارند، یک مانع تازه ایجاد کند و هزینهای حدود ۲۰۰ دلار به آنها تحمیل کند.
این قانون برای نخستین بار در سال ۲۰۲۴ تصویب شد، اما اخیراً بهصورت رسمی منتشر شده و قرار است از ماه نوامبر اجرایی شود. متن قانون شهروندی کوبا تأکید میکند که شهروندان کوبایی در قلمرو این کشور، با همان وضعیت حقوقی شناخته میشوند و بهطور کلی نمیتوانند از تابعیت خارجی خود هنگام حضور در کوبا استفاده کنند.
بر اساس این مقررات، شهروندان کوبایی باید در زمان ورود به خاک کوبا، در طول اقامت و همچنین هنگام خروج، خود را «شهروند کوبایی» معرفی کنند. این الزام فقط به زمان سفر محدود نیست و در مسائل حقوقی داخلی و حتی در تعامل با نمایندگیهای دیپلماتیک و کنسولی کوبا در خارج از کشور هم اعمال میشود.
انتشار این بخش از قانون نگرانیهایی را در میان برخی کوباییتبارهای آمریکایی ایجاد کرده؛ بهخصوص کسانی که در ماههای اخیر علاقهمند به سرمایهگذاری در بخش خصوصی و خرید املاک در کوبا بودهاند. از نگاه آنها، این الزام نه فقط یک هزینه اضافی است، بلکه به معنای آن است که فرد هنگام حضور در کوبا، کاملاً تحت قوانین کوبا قرار میگیرد.
رینیر گوتیرز، شهروند آمریکاییِ متولد کوبا و صاحب کسبوکار، میگوید تغییرات اخیر ابتدا علاقه او را برای خرید ملک در کوبا بیشتر کرده بود، اما الزام جدید برای گرفتن گذرنامه کوبایی باعث تردیدش شده است. او میگوید: «مطمئنم اینها اقدامات از سر درماندگی است، چون هر گذرنامه کوبایی بیش از ۲۰۰ دلار هزینه دارد.»
با این حال، او امیدوار است تحولات سیاسی آینده بتواند مسیر تازهای برای او و دیگر سرمایهگذاران باز کند. گوتیرز به اظهارات دونالد ترامپ هم اشاره میکند؛ ترامپ پیشتر گفته بود شاید آمریکا درباره کوبا اقدام کند. او در ماه مارس گفته بود کوبا «به پایان خود نزدیک شده» و احتمال داده بود آمریکا یا به توافق برسد یا «هر کاری لازم باشد» انجام دهد.
اندی گومز، مدیر پیشین مؤسسه مطالعات کوبایی و کوبایی-آمریکایی دانشگاه میامی، نیز به کوباییتبارهای آمریکا هشدار داده است پیش از سرمایهگذاری در چارچوب فعلی کوبا، بیشتر فکر کنند. او میپرسد: «چرا باید با گذرنامه کوبایی در کوبا باشم؟ در آن صورت قوانین کوبا درباره من اعمال میشود. اگر مشکلی پیش بیاید، چه نظام قضایی در کوبا وجود دارد؟»
