عضلات قدرتمند تنها برای داشتن اندامی متناسب یا افزایش توانایی جسمانی اهمیت ندارند؛ نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد کیفیت عضلات بالاتنه میتواند نقش مهمی در سلامت قلب و عروق نیز داشته باشد. محققان در تازهترین بررسی خود به این نتیجه رسیدهاند افرادی که تراکم عضلات سینه، پشت و تنه آنها کمتر است، در مقایسه با سایر افراد بیشتر در معرض ابتلا به حمله قلبی و حتی مرگ ناشی از بیماریهای قلبی قرار دارند.
این یافته میتواند نگاه تازهای به اهمیت حفظ توده عضلانی و انجام فعالیتهای ورزشی منظم ایجاد کند؛ چراکه سلامت عضلات، فراتر از قدرت بدنی، ممکن است بهعنوان یکی از شاخصهای سلامت قلب نیز مورد توجه قرار گیرد.
ارتباط کیفیت عضلات با سلامت قلب
مطالعهای که نتایج آن در مجله معتبر Radiology منتشر شده، با بهرهگیری از هوش مصنوعی تصاویر سیتیاسکن هزار و ۷۲۲ نفر را مورد تجزیهوتحلیل قرار داده است. تمامی شرکتکنندگان بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۴ به دلیل درد قفسه سینه تحت سیتیاسکن عروق کرونر قرار گرفته بودند و میانگین سنی آنها حدود ۵۸ سال بود.
پژوهشگران پس از ثبت اطلاعات اولیه، وضعیت سلامت این افراد را به مدت ۱۰ سال دنبال کردند تا مشخص شود چه تعداد از آنها دچار حمله قلبی شده یا بر اثر مشکلات مختلف جان خود را از دست دادهاند.
هوش مصنوعی چگونه کیفیت عضلات را ارزیابی کرد؟
در پایان دوره پیگیری، ۱۳۳ نفر از شرکتکنندگان فوت کردند و ۱۰۶ نفر نیز حمله قلبی را تجربه کردند. سپس محققان با کمک الگوریتمهای هوش مصنوعی، تصاویر سیتیاسکن را دوباره بررسی کردند تا کیفیت عضلات اسکلتی هر فرد را اندازهگیری کنند.
نکته مهم این تحقیق آن بود که پژوهشگران به جای اندازه یا حجم عضلات، تراکم و کیفیت بافت عضلانی را بررسی کردند؛ شاخصی که به اعتقاد آنها میتواند تصویر دقیقتری از وضعیت سلامت عمومی بدن ارائه دهد.
عضلات متراکمتر؛ قلب سالمتر
نتایج این پژوهش نشان داد افرادی که عضلات اسکلتی متراکمتر و باکیفیتتری داشتند، کمتر در معرض حمله قلبی یا مرگ قرار گرفتند.
در مقابل، افرادی که تراکم عضلات آنها پایینتر از حد متوسط بود، با خطرات بیشتری روبهرو شدند. بررسیها نشان داد این گروه در طول ۱۰ سال حدود ۸۵ درصد بیشتر در معرض خطر مرگ قرار داشتند و احتمال وقوع حمله قلبی نیز در آنها تا ۵۸ درصد افزایش یافته بود.
جالب اینکه حتی پس از حذف اثر سایر عوامل خطر مانند سن، جنسیت یا برخی بیماریهای زمینهای، همچنان ارتباط بین کیفیت بالاتر عضلات و کاهش احتمال حمله قلبی مشاهده شد.
منظور از عضلات سینه در این تحقیق چیست؟
برخلاف تصور بسیاری از افراد، در این مطالعه تنها عضلات سینه مورد بررسی قرار نگرفت. تصاویر سیتیاسکن شامل بخشهایی از عضلات سینه، عضلات پشت و عضلات بین دندهای بود که همگی در عملکرد طبیعی قفسه سینه و بدن نقش دارند.
پژوهشگران معتقدند کیفیت این عضلات میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره وضعیت متابولیسم بدن، میزان فعالیت فیزیکی و سلامت عمومی افراد ارائه دهد.
آیا عضلات بزرگتر به معنای قلب سالمتر هستند؟
یکی از نکات مهم این پژوهش، تفاوت میان «حجم عضلات» و «کیفیت عضلات» است.
محققان تأکید میکنند نتایج این تحقیق به هیچ عنوان به این معنا نیست که هرچه عضلات بزرگتر باشند، خطر بیماریهای قلبی کمتر خواهد بود. در واقع اندازه عضلات در این مطالعه ارتباط مستقیمی با کاهش احتمال حمله قلبی نداشت.
آنچه اهمیت داشت، تراکم عضلات یا میزان سلامت بافت عضلانی بود؛ موضوعی که میتواند تحت تأثیر سبک زندگی، تغذیه مناسب، فعالیت بدنی منظم و کاهش چربیهای اضافی بدن قرار گیرد.
نظر پژوهشگران درباره نتایج تحقیق
پروفسور میشل ویلیامز، نویسنده ارشد این مطالعه، میگوید ارتباط میان کیفیت عضلات اسکلتی و سلامت قلب یکی از یافتههای جالب این تحقیق بوده است.
به گفته او، عضلاتی که در تصاویر سیتیاسکن مورد بررسی قرار گرفتهاند، عمدتاً عضلات پشت، بخشهایی از عضلات سینه و عضلات بین دندهای هستند؛ عضلاتی که نقش مهمی در حفظ وضعیت بدن و انجام فعالیتهای روزمره دارند.
وی همچنین اشاره میکند که این نتایج باعث شده بیش از گذشته به ورزشهایی مانند دوچرخهسواری، پلانک و پیلاتس علاقهمند شود؛ زیرا این تمرینات به تقویت همین گروههای عضلانی کمک میکنند.
با این حال، پژوهشگران تأکید دارند برای اثبات رابطه علت و معلولی میان ورزش، افزایش تراکم عضلات و کاهش خطر بیماریهای قلبی، انجام مطالعات بیشتری ضروری است.
چرا ورزش همچنان بهترین راهکار برای محافظت از قلب است؟
کارشناسان بنیاد قلب بریتانیا معتقدند این مطالعه بار دیگر اهمیت فعالیت بدنی منظم را یادآوری میکند.
به گفته پروفسور برایان ویلیامز، مدیر علمی این بنیاد، احتمال زیادی وجود دارد افرادی که عضلات باکیفیتتری داشتهاند، در زندگی روزمره نیز فعالتر بودهاند و همین موضوع به کاهش خطر بیماریهای قلبی در آنها کمک کرده است.
ورزش منظم علاوه بر تقویت عضلات، مزایای متعددی برای سلامت قلب دارد که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کاهش فشار خون
- کنترل کلسترول خون
- بهبود عملکرد عروق
- کاهش احتمال ابتلا به بیماریهای قلبی و سکته مغزی
- کمک به کنترل وزن
- افزایش توان عضله قلب
بر اساس مطالعات مختلف، انجام فعالیت بدنی منظم میتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی را تا حدود یکسوم کاهش دهد.
چه ورزشهایی برای تقویت عضلات سینه و بالاتنه مناسب هستند؟
کارشناسان معتقدند برای افزایش کیفیت عضلات، تنها تمرینات سنگین بدنسازی لازم نیست و بسیاری از فعالیتهای ورزشی میتوانند در این زمینه مؤثر باشند.
از جمله تمرینهای پیشنهادی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- شنا سوئدی
- پلانک
- دوچرخهسواری
- پیلاتس
- تمرینات کششی و تقویتی تنه
- پرس سینه با دمبل
- فلای سینه با دستگاه یا سیمکش
مربیان ورزشی توصیه میکنند افراد مبتدی میتوانند با انجام روزانه چند حرکت شنا در خانه تمرین را آغاز کنند و به مرور تعداد تکرارها را افزایش دهند. در ادامه نیز با مراجعه به باشگاه و استفاده از تمرینات مقاومتی، کیفیت عضلات سینه، پشت و شانههای خود را بهبود ببخشند.
جمعبندی
نتایج این پژوهش نشان میدهد کیفیت عضلات اسکلتی، بهویژه عضلات سینه، پشت و تنه، میتواند یکی از شاخصهای مهم در ارزیابی سلامت قلب باشد. اگرچه این تحقیق ثابت نمیکند که تقویت مستقیم عضلات از حمله قلبی جلوگیری میکند، اما شواهد حاکی از آن است که افرادی با عضلات متراکمتر و سالمتر، معمولاً خطر کمتری برای ابتلا به بیماریهای قلبی دارند.
در کنار تغذیه مناسب، کنترل وزن و پرهیز از مصرف دخانیات، انجام فعالیت بدنی منظم و تقویت عضلات میتواند نقش مهمی در حفظ سلامت قلب و کاهش احتمال بروز مشکلات قلبی در سالهای آینده داشته باشد.
