کارگردان سرشناس با بستن بخش نظرات پستهای رسمی فیلم The Odyssey، به موج گستردهی انتقادات دربارهی انتخاب بازیگران غیرسفیدپوست در این اقتباس اسطورهای پاسخ غیرمستقیم داد.
تنها ساعاتی پس از انتشار تریلر و معرفی کامل بازیگران فیلم حماسی The Odyssey، شبکههای اجتماعی به میدان نبردی داغ میان طرفداران و منتقدان این اثر تبدیل شده است. کارگردانی کریستوفر نولان که همواره با انتخابهای جسورانهی خود شناخته میشود، این بار با ترکیبی متنوع از بازیگران، خشم گروهی از مخاطبان سنتیگرا را برانگیخته است. حساب رسمی فیلم در پلتفرم ایکس (توییتر سابق) که پیشتر بستری برای تعامل با هواداران بود، ناگهان امکان ارسال دیدگاههای جدید را در تمام پستهای خود مسدود کرد؛ اقدامی که بهعنوان واکنشی غیرمستقیم به امواج تند انتقادات تعبیر میشود.
کانون اصلی این جنجال، انتخاب سه بازیگر سیاهپوست برای نقشهای کلیدی در این اقتباس از حماسهی کهن یونانی است. لوپیتا نیونگو (برندهی اسکار)، زندایا (ستارهی مجموعهی Dune) و تراویس اسکات (خوانندهی مشهور رپ) از جمله چهرههایی هستند که حضورشان در کنار مت دیمون و تام هالند، حسابی شور و حرارت در فضای مجازی ایجاد کرده است. مخالفان با استناد به پیشینهی اسطورههای یونان باستان که ریشه در تمدن مدیترانهای و اروپای جنوبی دارد، این انتخابها را «نادیده گرفتن اصالت تاریخی» و «تحمیل تنوعگرایی اجباری» به اثری کلاسیک توصیف کردهاند. در مقابل، گروه دیگری از کاربران این واکنشها را «سوگیری تاریخی» و «نژادپرستی پنهان» خوانده و از رویکرد نولان برای بهروزرسانی اسطورهها برای مخاطب قرن بیستویکم دفاع کردهاند.
اما انتقادات به موضوع نژاد ختم نمیشود. حضور تراویس اسکات، که بیشتر بهعنوان یک هنرمند موسیقی شناخته میشود تا بازیگر، سوالات جدی دیگری را برانگیخته است. این خوانندهی رپ که کارنامهی سینماییاش به چند حضور کوتاه و افتخاری در آثار موسیقیمحور خلاصه میشود، قرار است در The Odyssey نقش یک «شاعر و داستانگو» را ایفا کند. بسیاری از کاربران این انتخاب را نه بر اساس تواناییهای بازیگری، بلکه «یک تصمیم نمایشی و بازاریابیِ حسابشده» برای جذب مخاطبان جوانتر و طرفداران موسیقی میدانند و معتقدند که ایفای چنین نقشی با وزن ادبی بالا، به بازیگری با تجربهتر و آموزشدیدهتر نیاز دارد.
با وجود این جنجالها، فیلم The Odyssey که بزرگترین پروژهی نولان پس از اوپنهایمر محسوب میشود، از ۲۶ تیر ۱۴۰۵ اکران خود را آغاز خواهد کرد. باید دید این موج انتقادات، تأثیری بر استقبال عمومی از این فیلم خواهد داشت یا اینکه نولان بار دیگر ثابت میکند که جنجالها، هیچگاه مانعی برای موفقیت آثار پرمخاطب او نبودهاند.
همچنین حضور الیوت پیج، بازیگر تراجنسیتی، در این فیلم نیز با واکنشهای منفی برخی منتقدان روبهرو شده است. او در این اثر نقش الپنر را بازی میکند، یکی از اعضای جوان و سرنوشتناشناخته خدمه اودیسئوس.
پس از ماهها انتقاد و بحثهای فراوان، فیلم اودیسه روز دوشنبه در لندن برای نخستین بار به نمایش درآمد و قرار است از ۱۷ ژوئیه در سینماهای آمریکا و بریتانیا اکران شود. با این حال، کاربرانی که قصد دارند نظر خود را درباره فیلم در بخش کامنت پستهای رسمی آن در ایکس منتشر کنند، با پیامی مواجه میشوند که نوشته است:
فقط برخی حسابها میتوانند پاسخ دهند.
فیلم اودیسه کریستوفر نولان سالهاست که یکی از موردانتظارترین آثار سینمایی به شمار میرود و با حضور مجموعهای از ستارههای مطرح ساخته شده است. در این فیلم مت دیمون نقش اودیسئوس و ان هتوی نقش همسر او پنلوپه را ایفا میکنند.
تام هالند نیز در نقش تلماخوس، پسر این زوج، حضور دارد و زندایا، همسر و همبازی او در مجموعه فیلمهای مرد عنکبوتی (Spider-Man)، نقش الهه آتنا را برعهده گرفته. رابرت پتینسون برای ایفای نقش آنتینوس، خواستگار رقیب پنلوپه، انتخاب شده است. همچنین شارلیز ترون نقش الهه کالیپسو، جان برنتال نقش منلائوس، پادشاه اسپارت، و بنی سفدی نقش آگاممنون، برادر او، پادشاه میسِنه، را بر عهده دارند.
از دیگر بازیگران این فیلم میتوان به جان لگوییزامو، سامانتا مورتون، هیمش پاتل، بیل اروین، میا گاث، کوری هاوکینز و لوگان مارشال-گرین اشاره کرد. ایلان ماسک، مالک شبکه اجتماعی ایکس، نیز از جمله چهرههای شناختهشدهای بود که به انتخاب لوپیتا نیونگو ۴۳ ساله برای نقش هلن تروا در این فیلم اعتراض کرد.
هلن، دختر بسیار زیبای زئوس در اسطورههای یونانی است که گفته میشود «چهرهاش هزار کشتی را به حرکت درآورد»، زیرا رابطه او با شاهزاده تروا، پاریس، به وقوع جنگ تروا منجر شد. نیونگو که برای بازی در فیلم تاریخی ۱۲ سال بردگی (۱۲ Years a Slave) در سال ۲۰۱۳ جایزه اسکار دریافت کرده بود، در این فیلم علاوه بر نقش هلن، نقش کلوتمنسترا، خواهر او، را نیز ایفا میکند.
انتخاب او واکنشهای تندی در شبکه اجتماعی ایکس به همراه داشت؛ از جمله مت والش، چهره محافظهکار رسانهای، که مدعی شد هیچکس در جهان نیونگو را زیباترین زن دنیا نمیداند و نولان تنها به این دلیل او را انتخاب کرده که اگر نقش «زیباترین زن جهان» را به یک بازیگر سفیدپوست میداد، متهم به نژادپرستی میشد. ایلان ماسک، مالک شبکه اجتماعی ایکس، در پاسخ به اظهارنظر مت والش، صرفا مینویسد:
درست است.
واکنشی که باعث شد چهرههای لیبرال سرشناسی مانند الک بالدوین و جیمی کیمل به او و این دیدگاه اعتراض کنند.
لوپیتا نیونگو این هفته بار دیگر با موجی از انتقادها روبهرو شد، این بار به دلیل پاسخی که به پرسشی درباره اینکه اگر امروز با هومر، شاعر باستانی یونان، ملاقات میکرد، چه چیزی از او میپرسید، ارائه داد. نیونگو در برنامه Jake’s Takes میگوید:
هومر، درباره زمانی که به این زنان در داستان اختصاص دادی چه احساسی داری، با توجه به اینکه زمان کمی را صرف پرداختن به آنها کردی؟ ما را به یاد میآوری؟
این پاسخ با واکنش منفی برخی کاربران شبکههای اجتماعی مواجه شد. عدهای آن را به تمسخر گرفتند و گفتند این حرفها «انگار مستقیماً از فیلم ایدئوکراسی (Idiocracy) بیرون آمده است» و او طوری صحبت کرده که «انگار هنوز سال ۲۰۱۶ است و همه قراره بایستند، تشویق کنند و فریاد بزنند: آفرین ملکه!» نیونگو همچنین اخیراً در گفتوگویی با مجله Elle اعتراف کرده بود زمانی که برای حضور در پروژه اودیسه به او پیشنهاد داده شد، اطلاعات زیادی درباره این اثر نداشته است. او گفت:
واقعاً هیچ چیز درباره اودیسه نمیدانستم. با خودم گفتم: وای، من از این موضوع هیچ سررشتهای ندارم. بنابراین باید یک دوره فشرده میگذراندم. بلافاصله کتابها را برداشتم و خواندم. باید از این فیلم تشکر کنم، چون باعث شد با اسطورههای یونان آشنا شوم.
این بازیگر کنیایی-مکزیکی همچنین تأکید کرد که حضور در این فیلم فرصتی برای یادگیری بیشتر درباره اسطورههای یونان باستان برای او بوده است.
در همین حال، الیوت پیج که پیشتر او را با نام الن پیج میشناختند و پس از بازی در فیلم جونو (Juno) محصول ۲۰۰۷ و دریافت نامزدی اسکار به شهرت رسید، پس از انتشار شایعات نادرست درباره حضورش در فیلم اودیسه با موجی از انتقادها مواجه شد.
در ابتدا شایعه شده بود که پیج قرار است نقش آشیل (آکیلس)، جنگجوی افسانهای اساطیر یونان، را در این فیلم بازی کند. پس از انتشار این گمانهزنیها، ایلان ماسک این انتخاب احتمالی را «یکی از احمقانهترین و عجیبترین چیزهایی» توصیف کرد که تاکنون شنیده است. اما بعدها مشخص شد که نقش واقعی الیوت پیج در فیلم مربوط به الپنر میشود؛ یکی از اعضای جوان خدمه اودیسئوس که در داستان اصلی پس از آنکه در حالت مستی از پشتبام سقوط میکند و جانش را از دست میدهد، بعدها اودیسئوس در دنیای زیرین با او مواجه میگردد.
پس از مشخص شدن نقش واقعی پیج، ماسک پستی را بازنشر کرد که در آن نوشته شده بود:
من مردانگی او را مسخره نمیکنم، من وجود آن را انکار میکنم.
در ماه مه، کریستوفر نولان در گفتوگویی درباره دلیل انتخاب تراویس اسکات، رپر مشهور جهانی که تجربه چندانی در بازیگری ندارد، توضیحاتی ارائهه داد. نولان به مجله تایم گفت:
من او را انتخاب کردم، چون میخواستم به این ایده اشاره کنم که این داستان در طول تاریخ به شکل شعر شفاهی منتقل شده است، چیزی که شباهتهایی با رپ دارد.
