کتایون امیرابراهیمی، بازیگر برجسته سینما و تلویزیون، یکی از چهرههای ماندگار در دنیای بازیگری ایران است. فعالیت هنری او از اوایل دهه ۱۳۴۰ آغاز شد و تا کنون ادامه دارد.
تولد و تحصیلات
کتایون امیرابراهیمی در سال ۱۳۱۸ در شهر سنندج به دنیا آمد و دوران کودکی خود را در شهر رشت گذراند. در دوران نوجوانی به تهران نقل مکان کرد. او فرزند اول خانواده است و دو خواهر و سه برادر دارد. پدر او کارمند وزارت امور خارجه و از نوادگان امیرالامرای کرمانی بود و در یکی از سفرهای خود به باکو با مادر کتایون آشنا شد و ازدواج کرد.
مادر کتایون متولد باکو بود و تحصیلات خود را در شوروی به پایان رساند. بعد از ازدواج، او به همراه پدر کتایون به ایران نقل مکان کرد. گفته میشود که زر (زهرا) امیرابراهیمی، بازیگر مشهور، نوه عموی اوست.
شروع بازیگری
کتایون امیرابراهیمی درباره ورود به دنیای هنر میگوید: «نزدیک دبیرستان ما سالن تئاتری بود که هنرپیشههای معروف آن زمان در آنجا نمایش اجرا میکردند. من به واسطه شوهرعمهام که در تئاتر فعال بود، به آنجا میرفتم و با صحنه تئاتر آشنا شدم.»
او پس از آشنایی با دنیای تئاتر، در سال ۱۳۴۲ وارد عرصه سینما شد. اولین تجربه سینمایی او در فیلم تار عنکبوت به کارگردانی مهدی میرصمدزاده بود که در آن با ایرج قادری و ویکتوریا همبازی شد.
فعالیت هنری قبل از انقلاب
عمده فعالیت بازیگری کتایون امیرابراهیمی به دوران قبل از انقلاب بازمیگردد. بین سالهای ۱۳۴۲ تا ۱۳۵۳ او یکی از ستارگان پرآوازه سینما بود و با پذیرفتن نقشهای متنوع، توانایی خود را به نمایش گذاشت.
یکی از نقشآفرینیهای بهیادماندنی او در فیلم حسن کچل به کارگردانی علی حاتمی در سال ۱۳۴۹ بود. این فیلم اولین فیلم موزیکال سینمای ایران محسوب میشود و کتایون امیرابراهیمی در کنار پرویز صیاد ایفای نقش کرد. فیلم حسن کچل در زمان خود فروشی حدود ۹ میلیون تومان داشت و امیرابراهیمی برای بازی در آن ۱۰ هزار تومان دستمزد گرفت.
او همچنین در سال ۱۳۴۶ در اولین فیلم سینمایی داریوش مهرجویی به نام الماس ۳۳ بازی کرد. شب فرشتگان به کارگردانی فریدون گله، شاهراه زندگی به کارگردانی ایرج قادری، درختان ایستاده میمیرند به کارگردانی امیر شروان و بده در راه خدا به کارگردانی رضا صفایی از جمله فیلمهای متعدد او قبل از انقلاب بودند.
بازگشت به بازیگری بعد از انقلاب
آخرین فیلم سینمایی کتایون امیرابراهیمی قبل از انقلاب نبرد عقابها در سال ۱۳۵۳ بود. او پس از آن به مدت ۲۷ سال از دنیای بازیگری دور بود تا این که در سال ۱۳۸۰ با بازی در سریال طنز بدون شرح به کارگردانی مهدی مظلومی به عرصه تصویر بازگشت.
مسیر هنری و زندگی کتایون امیرابراهیمی
در سال ۱۳۸۲، کتایون امیرابراهیمی در سریال «کوچه اقاقیا» به کارگردانی رضا عطاران نقش گلنساء را ایفا کرد. او در این سریال به عنوان همسر فوتشده منوچهر نوذری ظاهر شد و با او در قالب روح صحبت میکرد.
بیماری کتایون امیرابراهیمی
کتایون امیرابراهیمی که یکی از بازیگران برجسته و ماندگار سینما و تلویزیون است، متأسفانه این روزها با بیماری سرطان سینه دستوپنجه نرم میکند.
زندگی شخصی
کتایون امیرابراهیمی در ۱۷ سالگی با یکی از اقوام نزدیک خود ازدواج کرد. همسر او که تحصیلات خود را در سوئیس به پایان رسانده بود، از بستگان ظلالسلطان، حاکم اصفهان و پسر ناصرالدینشاه بود. او مالک یک کارخانه تولید نان ماشینی بود. از این ازدواج، دو دختر به نامهای نیلوفر و نازی به دنیا آمدند که در حال حاضر در آمریکا و فرانسه زندگی میکنند.
مستند زندگی
مستند «کتایون به روایت کتایون» به کارگردانی حمیدرضا سنگیان و تهیهکنندگی السا فیروزآذر و محمدحسین حسینی، زندگی کتایون امیرابراهیمی را از زوایای مختلف به تصویر میکشد. این مستند بر نقش زنان در سینمای ایران تمرکز دارد و تلاش میکند جنبههای کمتر شناختهشده از زندگی شخصی و حرفهای این بازیگر برجسته را با نگاهی پژوهشی و هنری به تصویر بکشد.
فیلمشناسی
تلویزیون
- بدون شرح (۱۳۸۱)
- کوچه اقاقیا (۱۳۸۲)
- من یک مستأجرم (۱۳۸۳)
- گلریزان (۱۳۸۵)
- زندگی به شرط خنده (۱۳۸۵)
- زیر هشت (۱۳۸۹)
- راه شیری (۱۳۹۳)
سینما
پیش از انقلاب
- تار عنکبوت (۱۳۴۲)
- یک پارچه آقا (۱۳۴۴)
- افق روشن (۱۳۴۴)
- هاشمخان (۱۳۴۵)
- مرد و نامرد (۱۳۴۵)
- عذاب مرگ (۱۳۴۵)
- شمسی پهلوان (۱۳۴۵)
- امروز و فردا (۱۳۴۵)
- نیم وجبی (۱۳۴۶)
- میلیونرهای گرسنه (۱۳۴۶)
- مردی از اصفهان (۱۳۴۶)
- مرد بیستاره (۱۳۴۶)
- گذشت بزرگ (۱۳۴۶)
- قربانی سوم (۱۳۴۶)
- غمها و شادیها (۱۳۴۶)
- عروس تهران (۱۳۴۶)
- زنی به نام شراب (۱۳۴۶)
- پسران علاءالدین (۱۳۴۶)
- الماس ۳۳ (۱۳۴۶)
- گردش روزگار (۱۳۴۷)
- قدرت عشق (۱۳۴۷)
- عشق قارون (۱۳۴۷)
- شب فرشتگان (۱۳۴۷)
- شاهراه زندگی (۱۳۴۷)
- دزد سیاهپوش (۱۳۴۷)
- تحفه هند (۱۳۴۷)
- ازدواج ایرانی (۱۳۴۷)
- آوارههای تهران (۱۳۴۷)
- گربه را دم حجله میکشند (۱۳۴۸)
- کاسبهای محل (۱۳۴۸)
- قصر زرین (۱۳۴۸)
- عشقآفرین (۱۳۴۸)
- آخرین مبارزه (۱۳۴۸)
- شهر گناه (۱۳۴۹)
- حسن کچل (۱۳۴۹)
- تاکسی عشق (۱۳۴۹)
- آدم و حوا (۱۳۴۹)
- شیادان (۱۳۵۰)
- رسوای عشق (۱۳۵۰)
- درختان ایستاده میمیرند (۱۳۵۰)
- بده در راه خدا (۱۳۵۰)
- یک جو غیرت (۱۳۵۱)
- عطش (۱۳۵۱)
- صلاحالدین ایوبی (۱۳۵۱)
- معشوقه (۱۳۵۲)
- جعفر جنی و محبوبهاش (۱۳۵۲)
- بوسه بر لبهای خونین (۱۳۵۲)
- نبرد عقابها (۱۳۵۳)
پس از انقلاب
- کودتای سیاه (۱۳۸۲)
- بازنده (۱۳۸۳)
- میش (۱۳۸۸)
- لیمو ترش (۱۳۸۹)
- اشک انار (۱۳۸۹)
- ارتباط خانوادگی (۱۳۸۹)
- ورود آقایان ممنوع (۱۳۸۹)
- همه چیز در معرض فروش (۱۴۰۱)
- نابازیگر (۱۴۰۲)
- کتایون به روایت کتایون (۱۴۰۳)