قیمت گوشیهای پرچمدار در کشورهای مختلف تنها زمانی معنای واقعی پیدا میکند که آن را در کنار درآمد مردم قرار دهیم. شاید قیمت یک آیفون ۱۷ پرو برای کارگری در یک کشور تنها معادل چند روز دستمزد باشد، اما همین گوشی برای فردی در کشوری دیگر میتواند به چند ماه حقوق و پسانداز نیاز داشته باشد.
بررسی میزان دستمزد و قیمت آیفون ۱۷ پرو در ۳۳ کشور نشان میدهد فاصله قدرت خرید میان بازارهای مختلف جهان بسیار زیاد است. در کشورهای ثروتمند اروپایی و آمریکای شمالی، خرید جدیدترین پرچمدار اپل برای یک کارگر متوسط در مدت کوتاهی امکانپذیر است؛ اما در برخی اقتصادهای در حال توسعه، تهیه همین گوشی به دهها یا حتی صدها روز کار نیاز دارد.
این مقایسه بر اساس مدل آیفون ۱۷ پرو با حافظه ۲۵۶ گیگابایت انجام شده و معیار آن تعداد روزهای کاری هشتساعته مورد نیاز برای تأمین قیمت گوشی است.
لوکزامبورگ و سوئیس؛ آیفون ۱۷ پرو فقط با سه روز کار
در صدر این فهرست، لوکزامبورگ و سوئیس قرار دارند. یک کارگر متوسط در هر یک از این دو کشور میتواند با حدود سه روز کار هشتساعته هزینه خرید آیفون ۱۷ پرو را تأمین کند.
پس از این دو کشور، آمریکا، بلژیک، دانمارک، هلند و نروژ قرار گرفتهاند که برای خرید پرچمدار جدید اپل به حدود چهار روز دستمزد نیاز دارند.
این ارقام نشان میدهد قیمت بالای آیفون در این کشورها، در مقایسه با سطح درآمد، فشار چندانی بر قدرت خرید مصرفکننده وارد نمیکند.
جدول مقایسه تعداد روزهای کاری برای خرید آیفون ۱۷ پرو
| کشور | روز کاری موردنیاز |
|---|---|
| لوکزامبورگ | ۳ روز |
| سوئیس | ۳ روز |
| آمریکا | ۴ روز |
| بلژیک | ۴ روز |
| دانمارک | ۴ روز |
| هلند | ۴ روز |
| نروژ | ۴ روز |
| استرالیا | ۵ روز |
| اتریش | ۵ روز |
| فنلاند | ۵ روز |
| ایرلند | ۵ روز |
| آلمان | ۵ روز |
| کانادا | ۵ روز |
| فرانسه | ۶ روز |
| سوئد | ۶ روز |
| بریتانیا | ۷ روز |
| نیوزیلند | ۷ روز |
| سنگاپور | ۸ روز |
| ایتالیا | ۸ روز |
| امارات متحده عربی | ۸ روز |
| اسپانیا | ۹ روز |
| جمهوری چک | ۱۲ روز |
| لهستان | ۱۷ روز |
| پرتغال | ۲۴ روز |
| مجارستان | ۲۷ روز |
| شیلی | ۳۲ روز |
| مالزی | ۴۵ روز |
| تایلند | ۶۱ روز |
| برزیل | ۷۷ روز |
| ترکیه | ۸۹ روز |
| ویتنام | ۹۹ روز |
| فیلیپین | ۱۰۱ روز |
| هند | ۱۶۰ روز |
کشورهای اروپایی همچنان بیشترین قدرت خرید را دارند
نگاهی به رتبههای ابتدایی جدول نشان میدهد کشورهای اروپایی سهم بزرگی از بازارهای دارای قدرت خرید بالا را در اختیار دارند. بعد از لوکزامبورگ و سوئیس، کشورهایی مانند بلژیک، دانمارک، هلند، نروژ، اتریش، فنلاند، ایرلند و آلمان قرار گرفتهاند.
در آلمان، اتریش، فنلاند و ایرلند، متوسط درآمد مورد استفاده در این بررسی به اندازهای است که یک کارگر برای خرید آیفون ۱۷ پرو تنها به پنج روز کاری نیاز دارد.
البته وضعیت در همه کشورهای اروپایی یکسان نیست. برای نمونه، خرید همین گوشی در پرتغال به ۲۴ روز کار نیاز دارد. در لهستان این رقم ۱۷ روز و در مجارستان ۲۷ روز است.
بنابراین حتی در داخل اروپا نیز اختلاف قدرت خرید قابلتوجه است.
آمریکا، کانادا و استرالیا؛ پرچمدار اپل در چند روز دستمزد
آمریکا نیز یکی از بهترین جایگاهها را در این مقایسه دارد. یک کارگر آمریکایی به طور متوسط با چهار روز کار میتواند هزینه یک آیفون ۱۷ پرو را تأمین کند.
در کانادا و استرالیا این زمان به پنج روز میرسد. استرالیا در کنار سطح درآمد بالا، بازار بزرگی برای محصولات اپل محسوب میشود و فاصله قیمت گوشی با درآمد متوسط باعث شده این دستگاه از نظر شاخص مورد بررسی، نسبتاً مقرونبهصرفه باشد.
در فرانسه خرید آیفون ۱۷ پرو به شش روز، در سوئد به شش روز و در بریتانیا و نیوزیلند به هفت روز کار نیاز دارد.
در سنگاپور، ایتالیا و امارات متحده عربی نیز این رقم هشت روز است و اسپانیا با ۹ روز در رتبه بعدی قرار دارد.
هرچه از اقتصادهای ثروتمند فاصله میگیریم، خرید آیفون سختتر میشود
در نیمه پایین جدول، فاصله میان قیمت گوشی و درآمد کارگران بیشتر میشود. در جمهوری چک یک کارگر متوسط برای خرید آیفون ۱۷ پرو به ۱۲ روز کار نیاز دارد و این میزان در لهستان به ۱۷ روز افزایش پیدا میکند.
پرتغال با ۲۴ روز و مجارستان با ۲۷ روز در ادامه قرار دارند. پس از آن، اختلاف قدرت خرید حتی بیشتر میشود.
برای خرید این گوشی در شیلی باید حدود ۳۲ روز کار کرد. این عدد در مالزی به ۴۵ روز و در تایلند به ۶۱ روز میرسد.
در برزیل شرایط دشوارتر است و یک کارگر متوسط به ۷۷ روز کاری برای خرید گوشی نیاز دارد. در ترکیه این رقم ۸۹ روز و در ویتنام ۹۹ روز محاسبه شده است.
فیلیپین نیز با ۱۰۱ روز کار، از مرز ۱۰۰ روز عبور میکند.
هند؛ ۱۶۰ روز کار برای خرید یک آیفون ۱۷ پرو
بیشترین فاصله میان درآمد و قیمت آیفون ۱۷ پرو در این بررسی مربوط به هند است. یک کارگر متوسط هندی برای خرید این گوشی باید حدود ۱۶۰ روز کاری هشتساعته درآمد خود را کنار بگذارد.
اگر روزهای کاری را به ماه تبدیل کنیم، این میزان به بیش از پنج ماه کار میرسد؛ آن هم با این فرض که تمام درآمد فرد صرف خرید گوشی شود.
این موضوع از یک جهت نیز جالب است، زیرا اپل در سالهای اخیر ظرفیت تولید خود در هند را افزایش داده و بخشی از مدلهای آیفون، از جمله محصولات ردهبالا، در این کشور مونتاژ میشوند.
با این حال، تولید داخلی به تنهایی به معنای ارزان شدن محصول برای مصرفکننده نیست. سطح دستمزد، مالیات، هزینههای واردات و قیمت نهایی فروش همچنان نقش مهمی در قدرت خرید مردم دارند.
وضعیت ایران؛ بیش از ۵۰۰ روز کار برای خرید آیفون ۱۷ پرو
ایران در فهرست ۳۳ کشور مورد بررسی قرار نگرفته، اما با استفاده از ارقامی که برای بازار ایران در زمان تهیه این گزارش در نظر گرفته شده، میتوان تصویر متفاوتی از قدرت خرید به دست آورد.
اگر حداقل دستمزد ماهانه یک کارگر ایرانی را حدود ۲۲ میلیون تومان و قیمت آیفون ۱۷ پرو با حافظه ۲۵۶ گیگابایت را به طور متوسط حدود ۴۳۰ میلیون تومان در نظر بگیریم، خرید این گوشی به نزدیک ۲۰ ماه دستمزد نیاز خواهد داشت.
با فرض تعداد روزهای کاری معمول، این رقم حدود ۵۸۵ روز کاری برآورد میشود. در این محاسبه نرخ دلار حدود ۲۲۰ هزار تومان نیز مبنا قرار گرفته است.
البته این محاسبه یک برآورد تقریبی است و با تغییر قیمت آیفون، نرخ ارز یا سطح دستمزد در ایران، نتیجه نیز تغییر خواهد کرد. با این حال، حتی همین برآورد نشان میدهد فاصله میان قدرت خرید یک کارگر ایرانی و کارگران کشورهای صدر جدول بسیار زیاد است.
قیمت آیفون به تنهایی معیار مناسبی برای سنجش قدرت خرید نیست
ممکن است قیمت یک محصول در دو کشور تقریباً مشابه باشد، اما میزان دسترسی مردم به آن محصول کاملاً متفاوت باشد. دلیل اصلی این مسئله تفاوت سطح درآمد است.
به همین دلیل، بررسی تعداد روزهای کاری مورد نیاز برای خرید آیفون میتواند تصویر ملموستری از قدرت خرید ارائه دهد. در این روش به جای مقایسه ساده قیمتها، هزینه گوشی در برابر درآمد متوسط نیروی کار قرار میگیرد.
دادههای این رتبهبندی از Tenscope گرفته شده و قیمت محلی آیفون، متوسط دستمزد ماهانه و ساعات کاری هفتگی در هر کشور را در نظر میگیرد. اطلاعات ساعات کار نیز بر پایه دادههای عمومی سازمان بینالمللی کار مورد استفاده قرار گرفته است.
چرا اختلاف میان کشورها تا این حد زیاد است؟
تفاوت نتیجه میان کشورهای مختلف را نمیتوان فقط به قیمت خود آیفون نسبت داد. درآمد متوسط نیروی کار یکی از مهمترین عوامل این اختلاف است.
در کشوری مانند سوئیس یا لوکزامبورگ، دستمزد بالاتر باعث میشود قیمت یک گوشی گرانقیمت سهم بسیار کوچکتری از درآمد ماهانه فرد داشته باشد. در مقابل، وقتی درآمد پایینتر باشد، حتی محصولی با قیمت مشابه میتواند بخش بزرگی از درآمد چندین ماه فرد را مصرف کند.
از سوی دیگر، قیمت نهایی محصولات اپل در کشورهای مختلف نیز یکسان نیست و عواملی مانند مالیات، عوارض، شرایط بازار و نرخ ارز میتوانند روی قیمت فروش تأثیر بگذارند.
جمعبندی
مقایسه ۳۳ کشور نشان میدهد آیفون ۱۷ پرو از نظر قدرت خرید، بیشترین دسترسی را برای کارگران کشورهای ثروتمند دارد. در لوکزامبورگ و سوئیس تنها سه روز کار برای خرید این گوشی کافی است، در آمریکا چهار روز و در کانادا و استرالیا حدود پنج روز.
در طرف دیگر جدول، هند با ۱۶۰ روز کاری قرار گرفته و پس از آن فیلیپین، ویتنام، ترکیه و برزیل از جمله کشورهایی هستند که خرید آیفون برای یک کارگر متوسط به زمان بسیار بیشتری نیاز دارد.
برآورد مربوط به ایران نیز فاصله بسیار بیشتری را نشان میدهد؛ به طوری که با فرض قیمت ۴۳۰ میلیون تومانی و حداقل دستمزد ۲۲ میلیون تومان، حدود ۵۸۵ روز کاری برای خرید آیفون ۱۷ پرو لازم خواهد بود.
این ارقام در نهایت یک نکته مهم را روشن میکنند: برای سنجش واقعی قیمت یک کالای گرانقیمت، فقط رقم درجشده روی برچسب کافی نیست و باید آن را در کنار درآمد و قدرت خرید مردم قرار داد.
