آمریکا همچنان غول صادرات نفت جهان است؛ رتبه ۲۶ کشور در سال ۲۰۲۵

نفت همچنان یکی از مهم‌ترین و پرمعامله‌ترین کالاهای جهان محسوب می‌شود و میزان صادرات آن می‌تواند بر بازار انرژی و قیمت سوخت در کشورهای مختلف اثر بگذارد. در سال ۲۰۲۵، آمریکا با فاصله قابل توجهی نسبت به سایر کشورها در صدر فهرست بزرگ‌ترین صادرکنندگان نفت جهان قرار گرفت.

بر اساس داده‌های گزارش سالانه آماری ۲۰۲۶ اوپک، آمریکا در این سال به‌طور متوسط روزانه ۱۰.۷ میلیون بشکه نفت صادر کرده است. عربستان سعودی با ۷.۹ میلیون بشکه در روز در رتبه دوم قرار گرفت و فاصله صادرات دو کشور به حدود ۲.۸ میلیون بشکه در روز رسید.

این آمار بر اساس مجموع صادرات ناخالص نفت محاسبه شده و علاوه بر نفت خام، میعانات گازی و فرآورده‌های نفتی را نیز دربر می‌گیرد. بنابراین، ارقام ثبت‌شده لزوماً به معنای میزان نفت تولیدشده در هر کشور نیستند و می‌توانند شامل صادرات مجدد یا نفت در حال انتقال نیز باشند.

آمریکا چگونه به صدر جدول صادرات نفت رسید؟

ایالات متحده با صادرات روزانه ۱۰ میلیون و ۷۱۴ هزار بشکه، بزرگ‌ترین صادرکننده نفت جهان در سال ۲۰۲۵ بود و ۱۴ درصد از کل صادرات جهانی را به خود اختصاص داد.

رشد تولید نفت شیل یکی از مهم‌ترین عوامل رسیدن آمریکا به این جایگاه است. توسعه حفاری افقی و فناوری شکست هیدرولیکی امکان استخراج حجم بیشتری از نفت را از سازندهای سنگی متراکم فراهم کرد.

از سوی دیگر، لغو بخش عمده محدودیت‌های صادرات نفت خام آمریکا در سال ۲۰۱۵، فرصت دسترسی تولیدکنندگان این کشور به بازارهای بین‌المللی را افزایش داد و به رشد صادرات کمک کرد.

در مجموع، آمریکا و عربستان سعودی نزدیک به یک‌چهارم صادرات نفت جهان را در اختیار داشتند.

به دلیل گرد شدن اعداد، ممکن است مجموع برخی بخش‌ها دقیقاً با رقم نهایی مطابقت نداشته باشد.

روسیه با صادرات روزانه ۶.۶ میلیون بشکه سومین کشور این فهرست است. با احتساب آمریکا و عربستان سعودی، سه صادرکننده نخست روی‌هم حدود ۳۳ درصد صادرات نفت جهان را در اختیار دارند.

کانادا با ۴.۱ میلیون بشکه در روز در جایگاه چهارم ایستاده و امارات متحده عربی نیز با صادرات روزانه ۳.۹ میلیون بشکه رتبه پنجم را به دست آورده است.

نکته قابل توجه در این رتبه‌بندی، حضور کشورهایی مانند هلند و سنگاپور در میان صادرکنندگان بزرگ است. علت این موضوع را باید در ساختار آمار اوپک جست‌وجو کرد؛ زیرا داده‌ها فقط نفت خام تولیدشده در داخل کشور را در نظر نمی‌گیرند و فرآورده‌های نفتی و صادرات مجدد نیز در آنها محاسبه شده است. به همین دلیل، کشورهایی که مراکز بزرگ پالایش و تجارت نفت هستند نیز می‌توانند در رتبه‌های بالای جدول قرار بگیرند.

ایران نیز با صادرات روزانه ۲ میلیون و ۸۳ هزار بشکه در رتبه دهم جهان قرار دارد و سهم آن از صادرات جهانی نفت ۲.۷ درصد بوده است.

خاورمیانه بزرگ‌ترین منطقه صادرکننده نفت جهان است

اگر به جای کشورها، مناطق مختلف جهان را بررسی کنیم، خاورمیانه همچنان جایگاه نخست را در اختیار دارد.

کشورهای خاورمیانه در سال ۲۰۲۵ مجموعاً روزانه ۲۲ میلیون و ۳۵۹ هزار بشکه نفت صادر کردند. این رقم معادل ۲۹.۲ درصد کل صادرات نفت جهان است.

اروپا با صادرات روزانه ۱۶ میلیون و ۵۰ هزار بشکه و سهم ۲۱ درصدی در جایگاه دوم قرار گرفت. آمریکای شمالی نیز با صادرات روزانه ۱۵ میلیون و ۶۸۴ هزار بشکه، ۲۰.۵ درصد از صادرات جهان را به خود اختصاص داد.

آسیا-اقیانوسیه با ۱۰ میلیون و ۸۵۳ هزار بشکه صادرات روزانه و سهم ۱۴.۲ درصدی در رتبه بعدی قرار دارد.

ارقام به دلیل گرد شدن ممکن است با مجموع نهایی اندکی اختلاف داشته باشند.

ذخایر عظیم نفتی خاورمیانه مهم‌ترین عامل جایگاه این منطقه در تجارت جهانی نفت است. شکل‌گیری دریاهای باستانی و تجمع رسوبات غنی از مواد آلی در طول میلیون‌ها سال، شرایط مناسبی برای شکل‌گیری منابع نفتی ایجاد کرده است. وجود سنگ‌های مخزن و لایه‌های پوشاننده نیز باعث شده نفت در ساختارهای زیرزمینی این منطقه تجمع پیدا کند.

عربستان سعودی به تنهایی بیش از یک‌سوم صادرات نفت خاورمیانه را به خود اختصاص می‌دهد. هزینه نسبتاً پایین تولید در بسیاری از میادین نفتی این کشور، شبکه گسترده خطوط لوله و سرمایه‌گذاری در پالایشگاه‌های خارج از عربستان، به این کشور کمک کرده است تا منابع نفتی خود را به بازارهای مختلف جهان متصل کند.

عراق و کویت نیز نقش مهمی در صادرات نفت منطقه دارند. عراق روزانه حدود ۳.۵ میلیون بشکه و کویت حدود ۲.۴ میلیون بشکه نفت صادر می‌کنند.

در مجموع، خاورمیانه و آمریکای شمالی نزدیک به نیمی از صادرات نفت جهان را تأمین می‌کنند؛ سهم دقیق این دو منطقه از صادرات جهانی در سال ۲۰۲۵ به ۴۹.۷ درصد رسید.

در طرف مقابل، آسیا-اقیانوسیه بزرگ‌ترین مقصد صادرات نفت جهان بود. این منطقه ۵۰.۱ درصد از کل واردات نفت جهان را دریافت کرد؛ موضوعی که نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از تجارت جهانی نفت میان مناطق تولیدکننده و مصرف‌کننده در فاصله‌های جغرافیایی طولانی انجام می‌شود.