سرقت ۶.۳۶ میلیارد دلاری از کیف پول‌های بایننس، بار دیگر توجه‌ها را به عملیات سایبری پیونگ‌یانگ جلب کرده است؛ حمله‌ای که در صورت تأیید انتساب آن، بزرگ‌ترین سرقت رمزارزی تاریخ خواهد بود.
کره شمالی سال‌هاست از حملات سایبری برای دور زدن تحریم‌های بین‌المللی و تأمین ارز خارجی استفاده می‌کند. با این حال، سرقت گسترده اخیر از صرافی رمزارزی بایننس پرسش مهم‌تری را مطرح کرده است: آیا حکومت کیم جونگ اون در مسیر تبدیل شدن به نخستین «حکومت هکری» جهان قرار دارد؟ برخی کارشناسان معتقدند بخش قابل‌توجهی از منابع مالی این کشور به‌جای تجارت معمول، از طریق هک و سرقت دارایی‌های دیجیتال تأمین می‌شود.
در ۲۹ اکتبر، مهاجمان حدود ۶.۳۶ میلیارد دلار دارایی دیجیتال را از کیف پول‌های بایننس در چندین شبکه بلاکچین خارج کردند. نکته قابل‌توجه این است که بخش عمده انتقال‌ها در مدت‌زمانی نزدیک به ۲۰ دقیقه انجام شد.
شرکت TRM Labs با اطمینان بالا این حمله را به گروه TraderTraitor، یکی از واحدهای نخبه سایبری مرتبط با کره شمالی، نسبت داده است. شرکت Chainalysis نیز به ارزیابی مشابهی رسیده، اما بایننس هنوز به‌طور رسمی هویت عاملان حمله را تأیید نکرده است. در صورت نهایی شدن این انتساب، سرقت اخیر در جایگاه بزرگ‌ترین سرقت رمزارزی ثبت‌شده قرار می‌گیرد.
بایننس در برآورد اولیه، خسارت حمله را حدود ۶.۳ میلیارد دلار اعلام کرده و گفته است نزدیک به ۳ میلیارد دلار از دارایی‌های مرتبط با آن تاکنون مسدود شده‌اند. بررسی‌های ابتدایی این شرکت احتمال می‌داد یک لپ‌تاپ متعلق به یکی از مهندسان DevOps به خطر افتاده باشد؛ با این حال، تحقیقات بیشتر نقاط نفوذ دیگری را نیز شناسایی کرده است. بایننس همچنین اطمینان داده که خسارت کاربران را جبران می‌کند.
این حمله از نظر ابعاد، تقریباً چهار برابر سرقت ۱.۵ میلیارد دلاری صرافی Bybit در فوریه ۲۰۲۵ است؛ حمله‌ای که FBI آن را به TraderTraitor و کره شمالی نسبت داده بود. TRM Labs نیز به شباهت‌هایی میان عملیات اخیر و حملات قبلی این کشور اشاره کرده است. آماده‌سازی از پیش، دستیابی به مجوزهای لازم برای انتقال دارایی‌ها و اجرای سریع تعداد زیادی تراکنش، از جمله ویژگی‌های مشترک این عملیات‌ها عنوان شده‌اند.
جف وایت، روزنامه‌نگار تحقیقی حوزه جرایم سایبری، در گفت‌وگو با برنامه From The Newsroom هشدار داده است که در صورت ادامه روند فعلی، کره شمالی ممکن است طی چند سال آینده به نخستین «هکتوکراسی» جهان تبدیل شود. این اصطلاح به حکومتی اشاره دارد که بخش بزرگی از درآمد خود را از هک و سرقت‌های سایبری به دست می‌آورد.
به گفته وایت، برخی برآوردها نشان می‌دهند درآمد حاصل از حملات سایبری اکنون معادل حدود ۵ درصد تولید ناخالص داخلی کره شمالی است. او حتی احتمال داده است که این وابستگی در آینده به سطحی برسد که تمام تولید ناخالص داخلی کشور از فعالیت‌های هکری تأمین شود.
این پیش‌بینی شاید در نگاه نخست اغراق‌آمیز به نظر برسد، اما شواهد از افزایش نقش عملیات سایبری در اقتصاد کره شمالی حکایت دارند. رویترز گزارش داده است که این کشور تا پایان سال ۲۰۲۵ دست‌کم ۶.۷۵ میلیارد دلار رمزارز سرقت کرده بود. با در نظر گرفتن حملات بزرگ سال ۲۰۲۶، مجموع دارایی‌های به‌دست‌آمده از این طریق می‌تواند به‌مراتب بیشتر شده باشد.
کارشناسان امنیت سایبری می‌گویند وجوه سرقت‌شده پس از عبور از شبکه‌های مختلف پول‌شویی، برای تأمین ارز خارجی و پشتیبانی از برنامه‌های نظامی و تسلیحاتی پیونگ‌یانگ به کار گرفته می‌شوند.
هک؛ راهی برای دور زدن تحریم‌های بین‌المللی
تحریم‌های گسترده بین‌المللی دسترسی کره شمالی به نظام مالی جهانی را به‌شدت محدود کرده‌اند. در چنین شرایطی، عملیات سایبری به یکی از ابزارهای مهم حکومت برای کسب درآمد تبدیل شده است. مقام‌های آمریکایی و کارشناسان امنیتی نیز طی سال‌های گذشته بارها اعلام کرده‌اند که بخشی از درآمد حاصل از سرقت‌های دیجیتال برای پیشبرد برنامه‌های هسته‌ای، موشکی و دیگر فعالیت‌های نظامی این کشور هزینه می‌شود.
جف وایت برای توضیح این سازوکار می‌گوید هکرها با سرقت پول از منابع مختلف، درآمد موردنیاز حکومت را تأمین می‌کنند. به گفته او، میلیاردها دلار از این طریق وارد خزانه کره شمالی می‌شود و بخشی از آن می‌تواند صرف تولید موشک، خرید تسلیحات و تهیه مواد موردنیاز برنامه هسته‌ای شود.
یکی از عوامل مؤثر در موفقیت کره شمالی، سرمایه‌گذاری بلندمدت این کشور روی آموزش نیروهای متخصص سایبری است. بیشتر شهروندان کره شمالی دسترسی بسیار محدودی به اینترنت جهانی دارند، اما گروه کوچکی از دانش‌آموزان مستعد از سنین پایین شناسایی می‌شوند و در مسیر آموزش‌های تخصصی قرار می‌گیرند.
گزارش‌های منتشرشده از سوی کارشناسان امنیتی و افرادی که از کره شمالی فرار کرده‌اند، نشان می‌دهد دانش‌آموزان برتر در رشته‌های ریاضی، علوم و برنامه‌نویسی از دوران دبستان انتخاب می‌شوند. این افراد سپس به مدارس نخبه در پیونگ‌یانگ و دانشگاه‌هایی مانند دانشگاه کیم ایل سونگ و دانشگاه فناوری کیم چک راه پیدا می‌کنند. برخی از آن‌ها نیز برای گذراندن دوره‌های عملی به چین یا روسیه فرستاده می‌شوند.
در بعضی گزارش‌های رسانه‌ای ادعا شده است که شناسایی استعدادها ممکن است از حدود پنج‌سالگی آغاز شود. با این حال، شواهد معتبرتر بیشتر بر انتخاب دانش‌آموزان از دوره دبستان و آموزش تخصصی آن‌ها در مراحل بعدی تحصیل تأکید دارند.
نیروهایی که وارد واحدهای سایبری می‌شوند، از امکاناتی برخوردارند که برای بسیاری از شهروندان عادی کره شمالی در دسترس نیست. زندگی در پیونگ‌یانگ، دریافت سهمیه غذایی بهتر، پرداخت‌های ویژه و امکان آموزش یا اقامت در خارج از کشور، از جمله این امتیازها هستند. در مقابل، حکومت نظارت شدیدی بر وفاداری آن‌ها اعمال می‌کند.
وایت معتقد است ایجاد یک نیروی سایبری در مقایسه با ساخت تجهیزات نظامی پیشرفته، هزینه بسیار کمتری دارد. برای انجام یک حمله هکری، معمولاً به ابزارهایی مانند لپ‌تاپ و اتصال اینترنت نیاز است و مهم‌تر از همه، نیروی انسانی توانمند باید بتواند از آن‌ها استفاده کند.
گروه لازاروس چگونه حملات سایبری را سازمان‌دهی می‌کند؟
یکی از شناخته‌شده‌ترین نام‌ها در ساختار سایبری کره شمالی، Lazarus Group است. این عنوان به مجموعه‌ای از گروه‌های سایبری مرتبط با حکومت پیونگ‌یانگ اطلاق می‌شود. TraderTraitor نیز یکی از واحدهایی است که ارتباط آن با این شبکه مطرح شده و نامش طی سال‌های اخیر در پرونده چندین سرقت بزرگ رمزارزی دیده شده است.
این گروه‌ها برای نفوذ به سامانه‌های هدف، صرفاً به ضعف‌های فنی پیچیده متکی نیستند. به گفته کارشناسان، مهندسی اجتماعی بخش مهمی از روش‌های عملیاتی آن‌ها را تشکیل می‌دهد. ارسال پیشنهادهای شغلی جعلی، ارائه آزمون‌های برنامه‌نویسی آلوده و هدف قرار دادن کارکنان شرکت‌های فناوری و رمزارز، از جمله روش‌هایی هستند که برای سرقت اطلاعات ورود یا دستیابی به مجوزهای انتقال پول استفاده می‌شوند.
حمله اخیر به بایننس را می‌توان بزرگ‌ترین نمونه از این روند دانست. TRM Labs اعلام کرده است که مهاجمان دارایی‌های دیجیتال را در ۱۰ شبکه بلاکچین جابه‌جا کردند و بخش عمده مبلغ سرقت‌شده، یعنی حدود ۶.۳۶ میلیارد دلار، در نزدیک به ۲۰ دقیقه انتقال یافت.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، حدود ۳.۷۹ میلیارد دلار از دارایی‌ها در شبکه اتریوم، ۱.۴۷ میلیارد دلار در بیت‌کوین و ۶۲۸ میلیون دلار در شبکه ترون جابه‌جا شده است. با این حال، بخشی از وجوه در مدت کوتاهی شناسایی و مسدود شد. بایننس و شرکت‌های تحلیل بلاکچین نیز همچنان مسیر انتقال دارایی‌ها را دنبال می‌کنند.
کره شمالی چگونه از نیروی کار خارج از کشور درآمد کسب می‌کند؟
فعالیت‌های سایبری تنها راه تأمین منابع مالی حکومت کره شمالی نیست. گزارش تازه سازمان حقوق بشری Global Rights Compliance نشان می‌دهد پیونگ‌یانگ از اعزام کارگران خود به روسیه نیز برای کسب درآمد استفاده می‌کند.
بر اساس این گزارش، شبکه‌ای از واسطه‌ها کارگران کره شمالی را با پوشش ویزای دانشجویی به شرکت‌های روسی معرفی می‌کنند. هدف از این روش، دور زدن محدودیت‌های سازمان ملل درباره اشتغال شهروندان کره شمالی در خارج از کشور عنوان شده است.
این تحقیق مدعی است کارگران موردنظر تحت نظارت شدید زندگی می‌کنند، ساعات کاری طولانی دارند و بخش عمده دستمزدشان مستقیماً به حکومت منتقل می‌شود. یک گزارش بین‌المللی درباره نظارت بر تحریم‌ها نیز برآورد کرده است که دولت کره شمالی ممکن است ۸۰ تا ۹۰ درصد درآمد برخی از کارگران اعزامی به خارج را تصاحب کند.
Global Rights Compliance همچنین گزارش داده است که بعضی از این کارگران در روسیه روزانه تا ۱۲ ساعت و تقریباً در تمام روزهای ماه مشغول کار هستند. برای جلوگیری از فرار آن‌ها نیز تهدیدهایی علیه خودشان یا اعضای خانواده‌شان مطرح می‌شود. این سازمان در بررسی‌های خود، ارتباط برخی محل‌های کار را با بخش‌هایی از اقتصاد جنگی روسیه نیز مطرح کرده است.
روسیه و سفارت کره شمالی به درخواست رویترز برای اظهارنظر درباره این گزارش پاسخی نداده‌اند. در مقابل، یکی از شهروندان روسی که نامش در تحقیقات آمده، اتهامات مطرح‌شده را رد کرده است.
الیز لوریو پروو، مشاور حقوقی Global Rights Compliance، معتقد است همکاری میان روسیه و کره شمالی در حال گسترش است و هر دو کشور از این رابطه سود می‌برند. به گفته او، کره شمالی از این همکاری به پول نقد و سوخت دسترسی پیدا می‌کند و روسیه نیز می‌تواند بخشی از کمبود نیروی کار خود را با استفاده از کارگران کره شمالی جبران کند. او این همکاری را هم‌زمانی خطرناک دو هدف نظامی توصیف کرده است.
طبق تحریم‌های سازمان ملل که از سال ۲۰۱۷ اجرایی شدند، اشتغال کارگران کره شمالی در خارج از کشور ممنوع است و کشورهای عضو موظف بودند این افراد را تا پایان سال ۲۰۱۹ به کشورشان بازگردانند. با وجود این محدودیت‌ها، گزارش‌های جدید نشان می‌دهند هزاران کارگر کره شمالی همچنان در روسیه و چین حضور دارند.
یک گروه نظارتی چندجانبه برآورد کرده است که در پایان سال ۲۰۲۵، بین ۱۵ هزار تا ۳۰ هزار کارگر کره شمالی فقط در روسیه مشغول فعالیت بوده‌اند. بر اساس همین برآورد، شمار کل کارگران این کشور در خارج از مرزها ممکن است از ۱۰۰ هزار نفر فراتر رفته باشد.
مجموع این گزارش‌ها نشان می‌دهد حکومت کره شمالی برای تأمین منابع مالی خود از مجموعه‌ای از روش‌ها، از سرقت رمزارز و عملیات سایبری گرفته تا اعزام نیروی کار به کشورهای دیگر، استفاده می‌کند. افزایش ابعاد حملات هکری و ارتباط احتمالی درآمدهای آن با برنامه‌های نظامی پیونگ‌یانگ، باعث شده است کارشناسان بیش از گذشته درباره تبدیل شدن این کشور به یک قدرت متکی بر جرایم سایبری هشدار دهند.
