حسین خیراندیش که سال‌ها با عنوان چهره‌ای شناخته‌شده در حوزه طب سنتی و حجامت فعالیت کرده، حالا به‌دلیل شکایت یک شاکی خصوصی و سازمان نظام پزشکی بازداشت شده است؛ پرونده‌ای که به وعده تحصیل در دانشگاهی در ارمنستان و دریافت مبالغ ارزی از دانشجویان مربوط می‌شود.
حسین خیراندیش از چهره‌های شناخته‌شده طب سنتی در ایران است که طی سال‌های گذشته با عناوینی مانند «حکیم خیراندیش» و «پدر طب سنتی ایران» در رسانه‌ها و برنامه‌های تلویزیونی معرفی شده است. او در سخنرانی‌ها و مصاحبه‌های متعدد، از احیای طب سنتی و ضرورت پیوند دادن آن با پزشکی مدرن صحبت کرده است.
با این حال، فعالیت‌های او تنها به ترویج طب سنتی محدود نمانده و برخی اظهارنظرهای جنجالی، ادعاهای درمانی و پرونده‌های قضایی نیز نامش را در رسانه‌ها مطرح کرده‌اند. تازه‌ترین اتفاق، بازداشت او در پی شکایت یک شاکی خصوصی و سازمان نظام پزشکی است. خبرگزاری تسنیم گزارش داده که خیراندیش با وعده فراهم کردن امکان تحصیل در یکی از دانشگاه‌های معتبر ارمنستان، تعدادی از دانشجویان را فریب داده و از آن‌ها مبالغی به ارز خارجی دریافت کرده است. این خبرگزاری پیش‌تر و در آبان سال گذشته نیز از صدور حکم جلب سیار برای او خبر داده بود.
فعالیت حرفه‌ای خیراندیش از مؤسسه تحقیقات حجامت آغاز شد
یکی از مهم‌ترین بخش‌های کارنامه حرفه‌ای حسین خیراندیش، تأسیس مؤسسه تحقیقات حجامت ایران است. طبق گزارشی که خبرگزاری تسنیم در سال ۱۳۹۵ منتشر کرد، فعالیت این مؤسسه در سال ۱۳۶۵ و به ابتکار خیراندیش آغاز شد و چهار سال بعد، در سال ۱۳۶۹، به ثبت رسمی رسید. برنامه‌های آموزشی آن نیز از همان سال شروع شد.
بر اساس اطلاعات منتشرشده در آن گزارش، مؤسسه تحقیقات حجامت در سال‌های ۱۳۷۲ و ۱۳۷۳ موافقت اصولی وزارت بهداشت را دریافت کرده بود. این مجموعه در سال‌های بعد دوره‌های آموزشی و همایش‌های مختلفی با محوریت حجامت برگزار کرد و خیراندیش نیز به‌عنوان مدیرعامل یا رئیس مؤسسه در این برنامه‌ها حضور داشت.
با این حال، فعالیت این مجموعه در سال ۱۳۹۵ با محدودیت مواجه شد. در آن زمان، مؤسسه و درمانگاه وابسته به آن به دستور دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه ۱۹ تهران پلمب شدند. خیراندیش در واکنش به این تصمیم، تعطیلی مرکز را ضربه‌ای به فعالیت‌های طب سنتی توصیف کرد و با اشاره به سابقه طولانی آن در آموزش حجامت، از نحوه برخورد وزارت بهداشت با فعالان این حوزه انتقاد کرد.
اختلاف خیراندیش با وزارت بهداشت بر سر طب سنتی
خیراندیش طی سال‌های فعالیت خود بارها سیاست‌های وزارت بهداشت در زمینه طب سنتی را مورد انتقاد قرار داده است. یکی از نمونه‌های این اختلاف در سال ۱۳۹۵ و پس از تنزل جایگاه معاونت طب سنتی وزارت بهداشت به اداره کل شکل گرفت.
او در واکنش به این تغییر ساختاری، خواستار ایجاد سازمانی مستقل برای طب سنتی شد. استدلال خیراندیش این بود که فعالیت‌های مرتبط با این حوزه نباید صرفاً در چارچوب وزارت بهداشت محدود بماند و برای توسعه و ساماندهی آن باید ساختاری جداگانه در نظر گرفته شود. او همچنین معتقد بود طب سنتی ایران طی چند قرن گذشته به حاشیه رانده شده و لازم است دوباره جایگاه خود را در نظام درمانی کشور به دست آورد.
البته موضع او درباره پزشکی مدرن همیشه بر کنار گذاشتن دستاوردهای جدید پزشکی استوار نبوده است. خیراندیش در گفت‌وگویی در سال ۱۳۹۹، بر ضرورت استفاده هم‌زمان از طب سنتی و طب کلاسیک تأکید کرد و گفت نباید اطلاعات و دانش پزشکی جدید را نادیده گرفت.
او در همان برنامه خاطره‌ای نیز درباره حجامت آیت‌الله خامنه‌ای مطرح کرد و مدعی شد که شخصاً این کار را انجام داده است.
ادعاهای جنجالی درباره کرونا، واکسن و زنده کردن مردگان
بخشی از شهرت رسانه‌ای حسین خیراندیش به اظهارنظرهای بحث‌برانگیز او در دوران شیوع کرونا مربوط می‌شود. او در ویدئوها و برنامه‌های مختلف، توصیه‌هایی درباره پیشگیری و درمان این بیماری مطرح کرد که برخی از آن‌ها با واکنش کارشناسان و بررسی نهادهای راستی‌آزمایی روبه‌رو شدند.
برای مثال، خیراندیش در سال ۱۳۹۹ خوردن نمک را به‌عنوان جایگزینی برای استفاده از ماسک پیشنهاد کرد. او همچنین درباره ارتباط استفاده از کولر و بخاری با ابتلا به کرونا اظهارنظرهایی داشت. فکت‌نامه این ادعاها را بررسی کرد و آن‌ها را فاقد پشتوانه علمی و بی‌اساس دانست.
در سال ۱۴۰۰ نیز او درباره واکسن‌های کرونا هشدارهایی مطرح کرد. خیراندیش مدعی بود این واکسن‌ها ممکن است عوارض خطرناکی داشته باشند و افراد برای جلوگیری از چنین پیامدهایی باید پس از واکسیناسیون حجامت کنند. فکت‌نامه در بررسی این توصیه اعلام کرد که شواهد علمی معتبر از آن پشتیبانی نمی‌کنند و حجامت پس از تزریق واکسن، روشی تأییدشده برای پیشگیری از عوارض آن نیست.
اظهارنظرهای بحث‌برانگیز او به دوران همه‌گیری کرونا محدود نماند. در سال ۱۴۰۳، ادعایی از خیراندیش درباره امکان زنده کردن افرادی که در پی برخی حوادث جان خود را از دست داده‌اند، منتشر شد. او مدعی شده بود با ایجاد برشی در رگ میان دو انگشت دست می‌توان چنین افرادی را به زندگی بازگرداند. این ادعا نیز از سوی فکت‌نامه بررسی و رد شد.
در دی‌ماه ۱۴۰۴، ادعای دیگری از او درباره تأثیر نوعی حجامت بر افزایش قد کودکان و نوجوانان خبرساز شد. خیراندیش گفته بود این روش در برخی افراد می‌تواند چندین سانتی‌متر به افزایش قد منجر شود؛ ادعایی که آن هم پشتوانه علمی معتبری نداشت.
پرونده دانشگاه ارمنستان و ابهام در اعتبار مدارک تحصیلی
یکی از مهم‌ترین پرونده‌هایی که نام حسین خیراندیش با آن گره خورده، به فعالیت یک مجموعه آموزشی با عنوان دانشکده طب سنتی و ادعای ارتباط آن با دانشگاه مخیتارگوش ارمنستان مربوط است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، این مجموعه در دهه ۱۳۸۰ فعالیت خود را با تبلیغ پذیرش دانشجو از طریق مصاحبه علمی آغاز کرد. به متقاضیان وعده داده می‌شد که پس از تحصیل، مدارک دانشگاهی دریافت خواهند کرد. گروهی از دانشجویان نیز با این تصور که در شعبه ایرانی یک دانشگاه ارمنی ثبت‌نام می‌کنند، وارد این مجموعه شدند و مبالغی را به ارز خارجی پرداخت کردند.
ماجرای اعتبار این مجموعه در دی‌ماه ۱۴۰۴ وارد مرحله تازه‌ای شد. خبرگزاری تسنیم گزارش داد که پس از مکاتبه رسمی با دانشگاه مخیتارگوش ارمنستان، این دانشگاه اعلام کرده است که هیچ‌گاه در ایران شعبه‌ای نداشته و مدارکی را که مجموعه مورد بحث ارائه کرده، صادر نکرده است.
در گزارش تسنیم همچنین به نامه‌ای از دبیر وقت شورای گسترش دانشگاه‌های علوم پزشکی اشاره شده که در آذرماه ۱۳۹۴ صادر شده بود. بر اساس مفاد این نامه، مجموعه مذکور از شورای یادشده مجوزی برای فعالیت نداشته است.
در پی انتشار این اطلاعات، تعدادی از دانشجویان از مسئولان مجموعه شکایت کردند. تسنیم در گزارشی که اسفند ۱۴۰۴ منتشر کرد، از صدور حکم قضایی علیه متهم این پرونده خبر داد. طبق این گزارش، دادگاه او را به اتهام کلاهبرداری به دو سال حبس تعزیری، بازگرداندن اموال دریافت‌شده و پرداخت جزای نقدی محکوم کرده بود.
این خبرگزاری همچنین اعلام کرد که برای متهم حکم جلب سیار صادر شده و با وجود تمدید چندباره آن، دسترسی به وی امکان‌پذیر نبوده است.
حضور در تلویزیون و فعالیت‌های سیاسی خیراندیش
حسین خیراندیش در طول سال‌های گذشته بارها در برنامه‌های تلویزیونی و رسانه‌ای، به‌خصوص تولیدات مرتبط با سلامت و طب سنتی، حضور پیدا کرده است. برنامه «انارستان» یکی از بسترهایی بود که او در آن دیدگاه‌هایش را درباره تغذیه، درمان و روش‌های طب سنتی مطرح می‌کرد.
برخی از اظهارنظرهای او در این برنامه‌ها، از جمله ادعاهای مربوط به زنده کردن افراد فوت‌شده و همچنین روایتش درباره حجامت آیت‌الله خامنه‌ای، بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها داشت.
خیراندیش در سال ۱۳۹۹ و در گفت‌وگو با برنامه اینترنتی «رودررو»، درباره آشنایی خود با جریان انقلاب و سابقه فعالیت‌های سیاسی‌اش نیز توضیح داد. بر اساس گزارش منتشرشده از این مصاحبه، او گفته بود که در سال‌های ۱۳۵۴ و ۱۳۵۵، هم‌زمان با دوران تحصیل در قم، با جریان انقلاب آشنا شده است. در معرفی او در همان برنامه، به مسئولیتش در بخش آموزش حزب جمهوری اسلامی طی دهه ۱۳۶۰ نیز اشاره شده بود.
فعالیت در برخی ساختارهای فرهنگی و اجتماعی و همچنین حمایت او از سعید جلیلی در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۴۰۳ نیز از دیگر موضوعاتی بود که نام خیراندیش را در فضای رسانه‌ای مطرح کرد. او در آن مقطع، در بخش تخصصی مرتبط با پوشاک سلامت‌محور در کارگروه ساماندهی مد و لباس ستاد انتخاباتی جلیلی عضویت داشت.
بازداشت در آبان ۱۴۰۵؛ پرونده وارد مرحله تازه‌ای شد
تازه‌ترین تحول در پرونده حسین خیراندیش، خبر بازداشت او در ۱۷ آبان ۱۴۰۵ است. خبرگزاری تسنیم اعلام کرد فردی با حروف اختصاری «ح. خ» که از مدعیان طب سنتی محسوب می‌شود، در پی شکایت یک شاکی خصوصی و سازمان نظام پزشکی دستگیر شده است.
در گزارش اولیه این خبرگزاری، به نام کامل فرد بازداشت‌شده اشاره نشده بود و اعلام شد که جزئیات بیشتر درباره دلایل دستگیری، نحوه بازداشت و اتهامات مطرح‌شده در پرونده، در گزارش‌های بعدی منتشر خواهد شد.
با این حال، گزارش تسنیم درباره وعده تحصیل در دانشگاهی در ارمنستان و دریافت مبالغ دلاری از دانشجویان، در کنار سوابق پرونده قضایی پیشین، این بازداشت را به ماجرای فعالیت مجموعه آموزشی مرتبط با نام خیراندیش پیوند می‌دهد.
خیراندیش طی چند دهه گذشته یکی از چهره‌های شناخته‌شده ترویج طب سنتی در ایران بوده است. فعالیت در مؤسسه تحقیقات حجامت، حضور در برنامه‌های رسمی رسانه‌ها و طرح دیدگاه‌های مختلف درباره روش‌های درمانی، بخشی از کارنامه عمومی او را تشکیل می‌دهد. در مقابل، برخی ادعاهای پزشکی‌اش بارها با انتقاد کارشناسان و بررسی‌های راستی‌آزمایی مواجه شده و فعالیت مجموعه آموزشی مرتبط با نام او نیز به یک پرونده قضایی با اتهام کلاهبرداری انجامیده است. اکنون خبر بازداشت او، فصل تازه‌ای به این حواشی و پیگیری‌های قضایی اضافه کرده است.
