احتمالاً شنیدهاید که ضد آفتاب تنها نقش محافظتی در برابر آفتاب سوختگی دارد و تأثیری روی برنزه شدن پوست نمیگذارد. اما آیا این باور صحت دارد؟ آیا ضد آفتاب میتواند مانع تغییر رنگ پوست تحت تأثیر نور خورشید شود؟ این پرسش بسیاری از افراد، بهخصوص در فصول گرم سال، هنگام استفاده از کرمهای ضد آفتاب است. در این مقاله بررسی میکنیم که آیا ضد آفتاب واقعاً از برنزه شدن جلوگیری میکند و چه عواملی میتوانند باعث تغییر رنگ پوست حتی در هنگام استفاده از این محصولات شوند.
نحوه عملکرد ضد آفتاب و تأثیر آن بر برنزه شدن
کرمهای ضد آفتاب برای محافظت از پوست در برابر اشعههای ماوراء بنفش (UV) طراحی شدهاند. این اشعهها شامل UVA و UVB هستند که هرکدام تأثیر متفاوتی روی پوست دارند. اشعه UVB عامل اصلی آفتاب سوختگی است، درحالیکه اشعه UVA به عمق بیشتری از پوست نفوذ کرده و باعث افزایش تولید ملانین، رنگدانهای که مسئول تغییر رنگ و برنزه شدن پوست است، میشود.
برخلاف تصور رایج، هیچ ضد آفتابی نمیتواند بهطور کامل مانع نفوذ اشعههای UV شود. حتی کرمهایی با SPF بالا تنها درصد مشخصی از این اشعهها را مسدود میکنند، اما مقدار محدودی از اشعههای UV همچنان به پوست میرسد و ممکن است فرایند برنزه شدن را آغاز کند.
عوامل مؤثر بر برنزه شدن حتی با وجود ضد آفتاب
- مدت زمان قرار گرفتن در معرض آفتاب: استفاده طولانیمدت بدون تمدید ضد آفتاب، اثربخشی آن را کاهش میدهد.
- شدت تابش خورشید: نور شدیدتر موجب افزایش میزان نفوذ اشعه UV به پوست میشود.
- میزان SPF محصول: ضد آفتابهایی با SPF پایین، محافظت کمتری ایجاد کرده و احتمال برنزه شدن را افزایش میدهند.
- نوع ضد آفتاب: برخی محصولات تنها در برابر اشعه UVB مقاوم هستند و توانایی محافظت از پوست در برابر UVA را ندارند.
ضد آفتاب از پوست در برابر اثرات مضر اشعههای UV محافظت میکند، اما نمیتواند بهطور کامل مانع برنزه شدن شود. میزان تأثیر آن به عوامل مختلفی از جمله مدت زمان قرار گرفتن در معرض نور خورشید، شدت تابش و نوع ضد آفتاب بستگی دارد. برای کاهش احتمال برنزه شدن، استفاده مداوم، تمدید ضد آفتاب در طول روز و انتخاب محصولی با SPF بالا توصیه میشود.
دلایل برنزه شدن با استفاده از ضد آفتاب
اگر هنوز با وجود استفاده از ضد آفتاب بهطور قابل توجهی برنزه میشوید، چند عامل ممکن است در این مسئله دخیل باشند:
- نحوه استفاده نادرست: یکی از دلایل اصلی برنزه شدن یا آفتاب سوختگی، اشتباه در استفاده از ضد آفتاب است. برای محافظت مؤثر، باید مقدار مناسبی از ضد آفتاب را به پوست بزنید. توصیه میشود که حدود دو قاشق غذاخوری ضد آفتاب برای پوشاندن کامل بدن (شامل صورت، گوشها، گردن، پاها و پوست سر) استفاده کنید.
- تجدید استفاده ناکافی: ضد آفتاب باید هر دو ساعت یکبار تجدید شود یا بعد از شنا یا تعریق مجدداً استفاده گردد.
- مقدار SPF کم: ضد آفتابها با SPF پایین نمیتوانند حفاظت کافی از پوست ارائه دهند. برای بهترین نتیجه، از ضد آفتابهایی با SPF 30 یا بالاتر استفاده کنید و اطمینان حاصل کنید که ضد آفتاب شما از طیف وسیعی از اشعههای UVA و UVB محافظت میکند.
- استفاده از ضد آفتاب قدیمی: ضد آفتابها تاریخ انقضا دارند و استفاده از آنها پس از تاریخ انقضا میتواند اثرگذاری کمتری داشته باشد.
- محصولات ترکیبی: استفاده از ضد آفتاب بر روی سایر محصولات مانند روغنها یا لوسیونها میتواند عملکرد ضد آفتاب را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین بهتر است از ترکیب ضد آفتاب با این محصولات خودداری کنید.
- زمان طولانی در آفتاب: حتی بهترین ضد آفتابها نمیتوانند ۱۰۰ درصد از پوست شما در برابر اشعههای UV محافظت کنند. بنابراین بهتر است که از پوششهای محافظ مانند کلاه، عینک آفتابی و سایهها استفاده کنید و در ساعات اوج تابش خورشید از قرار گرفتن در معرض نور خورشید پرهیز کنید.
تأثیر رتبه SPF بر برنزه شدن
رتبه SPF (عامل محافظت در برابر آفتاب) میزان محافظت ضد آفتاب از پوست در برابر اشعههای مضر UV را نشان میدهد. برای درک بهتر این عدد، باید بدانید که:
- SPF 15 حدود ۹۳.۳ درصد از اشعههای UV را مسدود میکند.
- SPF 30 حدود ۹۶.۷ درصد از اشعههای UV را مسدود میکند.
- SPF 45 حدود ۹۷.۸ درصد از اشعههای UV را مسدود میکند.
- SPF 50 حدود ۹۸ درصد از اشعههای UV را مسدود میکند.
با این حال، استفاده از ضد آفتاب با SPF بالاتر از ۵۰ تفاوت چندانی در میزان مسدود کردن اشعهها ایجاد نمیکند و هیچ ضد آفتابی نمیتواند ۱۰۰ درصد اشعههای مضر را مسدود کند. بنابراین، با استفاده از ضد آفتابهایی با SPF بالا، مدت زمان برنزه شدن بیشتر میشود، اما همچنان احتمال برنزه شدن وجود دارد.
بهترین کرمهای ضد آفتاب برای هر فعالیتی در تابستان امسال
چرا برنزه شدن همیشه ایده بدی است؟
برنزه شدن پوست بهواسطه آسیب به DNA سلولهای پوستی ناشی از اشعههای UV اتفاق میافتد. حتی اگر پوست شما در ظاهر برنزه شود و دچار آفتاب سوختگی نشود، همچنان سلولهای پوست تحت آسیب قرار دارند. این آسیبها به مرور زمان باعث پیری زودرس، لکههای پوستی و افتادگی پوست میشود. اما مهمتر از همه، برنزه شدن خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش میدهد.
اگر به درخشش تابستانی علاقه دارید، بهتر است به جای برنزه کردن پوست، از روشهای ایمنتری مانند استفاده از اسپری برنزه، محصولات برنزه بدون آفتاب یا کرمهای ضد آفتاب رنگی استفاده کنید.
منبع: لایفاتک
