یک روانشناس آمریکایی بهتازگی مجموعهای از رفتارهای روزمره والدین را معرفی کرده که بهجای کمک، باعث تشدید مشکلات رفتاری کودکان میشود. این نکات که توسط دکتر جازمین مککوی، روانشناس ساکن کالیفرنیا، مطرح شدهاند، در شبکههای اجتماعی بازتاب گستردهای داشته و توجه بسیاری از والدین را به خود جلب کرده است.
مککوی که مادر سه فرزند است، تجربه شخصی و حرفهای خود را در قالب پستهای اینستاگرامی، پادکست و وبلاگ با دیگران به اشتراک میگذارد. او توضیح میدهد که مواجهه با عصبانیت، پرخاشگری و نافرمانی کودکان میتواند برای والدین بسیار خستهکننده باشد، اما نکته مهم اینجاست که برخی واکنشهای ساده و به ظاهر بیضرر والدین، در عمل شرایط را بدتر میکنند.
او در یکی از پستهای پرمخاطب خود نوشته است: «همه ما والدین، حتی خود من، گاهی این اشتباهات را انجام میدهیم. معمولاً وقتی احساس میکنم تحت فشار هستم یا میخواهم یک موقعیت سخت را سریعتر تمام کنم، به این رفتارها متوسل میشوم. تصور میکنم دارم مشکل را حل میکنم، اما در واقع فقط بحران را طولانیتر و پیچیدهتر میکنم. زمانی که این الگوها را شناختم، توانستم آرامتر برخورد کنم و واکنشهای مؤثرتری داشته باشم.»
بر اساس توضیحات او، پنج رفتار رایج وجود دارد که بسیاری از والدین ناخواسته مرتکب میشوند و همین رفتارها میتواند زمینهساز بدتر شدن وضعیت کودک باشد. مککوی علاوه بر اشاره به این اشتباهات، راهکارهایی نیز ارائه کرده تا والدین بتوانند در شرایط دشوار، کنترل بیشتری بر واکنشهای خود داشته باشند و به جای تشدید مشکل، مسیر بهبود را هموار کنند.
این توصیهها نشان میدهد که تغییرات کوچک در شیوه برخورد والدین میتواند تأثیر بزرگی بر کیفیت رابطه با فرزندان داشته باشد و به کاهش تنشهای روزمره کمک کند.
۱. عجله کردن
همه والدین تجربه کردهاند که چقدر کلافهکننده است وقتی عجله دارند و کودک برای پوشیدن کفش زمان زیادی میبرد یا اصلاً همکاری نمیکند.
دکتر مککوی میگوید خود والدین با عجله کردن و گفتن جملاتی مثل «همین الان باید برویم» یا «زود باش»، این وضعیت را بدتر میکنند.
سیستم عصبی کودک نمیتواند تغییر ناگهانی را بهسرعت پردازش کند و عجله، واکنش استرس را در او فعال میکند.
راهحل: پنج دقیقه قبل از زمان خروج به او هشدار دهید، بگذارید کارش را تمام کند، سپس بگویید «وقتی این تکه پازل را گذاشتی، کفشهایت را میپوشیم» و به او کمک کنید گام بعدی را بردارد.
۲. پرسیدن سؤال در اوج بههمریختگی عاطفی کودک
وقتی کودک دچار بحران عاطفی شدید میشود، بسیاری از والدین فوراً میپرسند «چی شد؟» یا «چرا این کار را کردی؟».
دکتر مککوی تأکید میکند که در این لحظه مغز کودک عملاً خاموش است و این سؤالات در نقش فشار اضافی عمل میکنند.
راهحل: ابتدا بگویید: «من اینجام، تو در امانی»، بعد از آرام شدن او میتوانید درباره اتفاق صحبت کنید.
۳. گفتن «آرام باش»
گفتن این جمله به کودک ناراحت، باعث میشود احساس کند که احساساتش نامعتبر یا اشتباه هستند. این کار شرم، قطع ارتباط و تشدید وضعیت را به دنبال دارد.
بهجایش بگویید: «میبینم خیلی ناراحتی. من اینجام، هر وقت آماده بودی حرف میزنیم. با هم از این حال رد میشیم، عجلهای نیست».
۴. دادن حق انتخاب وقتی کودک تحت فشار است
دادن انتخابهای کوچک مثل «لیوان قرمز میخوای یا آبی؟» یا «سیب میخوری یا موز؟» معمولاً چیز خوبی است، اما وقتی کودک استرس دارد، تصمیمگیری برایش بسیار سخت و استرسزا میشود، چون عملکرد اجرایی مغز در آن لحظه در دسترس نیست.
نتیجه: پرخاشگری بیشتر.
۵. تلاش برای درس دادن یا اصلاح رفتار در همان لحظه تنش
وقتی کودک بدرفتاری میکند، وسوسه میشویم فوراً به او بگوییم که کجای کارش اشتباه بوده.
دکتر مککوی میگوید تا وقتی قشر پیشپیشانی مغز دوباره فعال نشده، هیچ آموزشی جذب نمیشود. در آن لحظه بهتر است فقط روی کاری که کودک میتواند انجام دهد تمرکز کنید، نه اشتباهی که کرده.
صبر کنید تا همه آرام شوند، سپس با آرامش درباره رفتارش صحبت کنید.
همه این واکنشهای سریع و منطقی به نظرمان میرسند، اما در واقع نتیجه معکوس میدهند. آهستهتر رفتن و صبر کردن، کلید واقعی حل مسئله است.
