ژاپن پس از پنجاه سال حضور پانداها در این کشور، بهزودی برای نخستینبار بدون این حیوانات دوستداشتنی خواهد شد. آخرین دو پاندای غولپیکر باغوحش اوئنو در توکیو قرار است به چین بازگردانده شوند؛ خبری که موجی از احساسات و واکنشهای گسترده میان مردم ژاپن ایجاد کرده است.
تنها یک روز پس از اعلام این تصمیم، هزاران نفر از علاقهمندان راهی باغوحش اوئنو شدند تا آخرین دیدار خود با این دوقلوهای محبوب را ثبت کنند. بسیاری از بازدیدکنندگان با چشمانی اشکآلود و لبخندهایی آمیخته به اندوه، لحظات خداحافظی با پانداها را تجربه کردند.
این جدایی، پایان یک دوره طولانی حضور پانداها در ژاپن است؛ حضوری که نهتنها جنبه سرگرمی و جذابیت برای بازدیدکنندگان داشت، بلکه به نمادی از روابط فرهنگی میان چین و ژاپن نیز تبدیل شده بود. اکنون با بازگشت این حیوانات به سرزمین اصلی خود، ژاپن وارد دورهای تازه میشود که در آن جای خالی پانداها بیش از هر زمان دیگری احساس خواهد شد.
این خبر که «شیائو شیائو» و «لی لی» چهار ساله تا پایان ماه ژانویه و پیش از ضربالاجل ۲۰ فوریه به چین بازگردانده خواهند شد، روز دوشنبه به خبری ملی تبدیل شد و مردم کشوری را ناامید کرد که سالهاست رابطهای عاطفی با پانداها دارد.
انتقال این دو پاندا به چین از مدتها پیش برنامهریزی شده بود، اما از دست دادن آنها برای توکیو بار نمادین مهمی دارد؛ بهویژه در شرایطی که روابط چین و ژاپن اخیراً بهدلیل مسائل ژئوپولیتیکی تیره شده است.
ماه گذشته، پس از آنکه سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن گفت حمله فرضی چین به تایوان میتواند واکنش نظامی توکیو را در پی داشته باشد، پکن خشمگین شد و تنشها همچنان بالاست.
روز سهشنبه، شیائو شیائو و لی لی بار دیگر به تیتر اصلی اخبار در زاپن تبدیل شدند؛ جایی که دوربینهای تلویزیونی جمعیت زیادی از بازدیدکنندگان را نشان میدادند که از ساعات اولیه صبح با کلاهها، کیفها و دیگر وسایل با تم پاندا، در صفهای طولانی ایستاده بودند.
هیرویو کاشیو، کارمند ۶۰ ساله حوزه مهمانداری میگوید: «دوست دارم این پانداها برای همیشه در ژاپن بمانند. میدانم که این پانداها متعلق به چین هستند، اما چون در ژاپن متولد شدهاند، واقعاً دوست دارم در باغوحش اوئنو بمانند.»
این روزها فضای باغوحش اوئنو در توکیو سرشار از احساسات و خاطراتی است که بازدیدکنندگان هنگام خداحافظی با دو پاندای دوقلو، شیائو شیائو و لی لی تجربه میکنند. بسیاری از مردم با دیدن آنها آخرین لحظات حضورشان در ژاپن را ثبت میکنند و این وداع جمعی به نمادی از علاقه عمیق جامعه ژاپنی به پانداها تبدیل شده است.
این دوقلوها در ژوئن ۲۰۲۱ در توکیو به دنیا آمدند و پس از بازگشت والدینشان به چین در سال گذشته، به مهمترین جاذبه باغوحش اوئنو بدل شدند. اکنون با انتقال آنها به چین، ژاپن برای نخستین بار از سال ۱۹۷۲ ــ زمانی که روابط دیپلماتیک میان توکیو و پکن عادی شد ــ بدون پاندا خواهد بود.
هیتوشی سوزوکی، رئیس بخش نگهداری و نمایش حیوانات باغوحش اوئنو، در سخنانی تأکید کرد که تولد این دوقلوها تجربهای ارزشمند و فراموشنشدنی برای کارکنان و بازدیدکنندگان بوده است. او گفت این حیوانات نهتنها شادی و هیجان به همراه داشتند، بلکه از نظر عاطفی نیز میراثی گرانبها برای همه به جا گذاشتند و بابت آن باید قدردانشان بود.
چین در چارچوب آنچه «دیپلماسی پاندا» نامیده میشود، سابقهای طولانی در امانتدادن پانداها به کشورهای دوست دارد؛ اقدامی که گاه برای تقویت روابط و گاه برای نشاندادن نارضایتی سیاسی معکوس شده است. با این حال، طبق قراردادها، پانداها (حتی تولههایی که در خارج از چین متولد میشوند) پس از پایان دوره امانت به کشور مبدا بازمیگردند.
در آستانه روز پایانی بازدید در ۲۵ ژانویه، باغوحش اوئنو برای مدیریت ازدحام جمعیت، زمان تماشای پانداها را به حدود یک دقیقه محدود کرده و از هفته آینده بازدید تنها با رزرو آنلاین و قرعهکشی امکانپذیر خواهد بود. با وجود این محدودیتها، بسیاری از بازدیدکنندگان همچنان امیدوارند پانداها فراتر از سیاست، بهعنوان نماد دوستی میان ژاپن و چین در این کشور باقی بمانند.
