در سکوت خبری و بدون اعلام رسمی، عربستان سعودی دسترسی به تنها فروشگاه عرضه مشروبات الکلی در ریاض را آسانتر کرده است. این فروشگاه که در محله دیپلماتیک پایتخت قرار دارد، ابتدا در ژانویه ۲۰۲۴ صرفاً برای دیپلماتهای غیرمسلمان افتتاح شد، اما اکنون قوانین جدید به خارجیهای غیرمسلمان دارای «اقامت ممتاز» نیز اجازه خرید میدهد. این نوع اقامت ویژه معمولاً به سرمایهگذاران، کارآفرینان و متخصصان خارجی اعطا میشود.
این تغییر، بخشی از اصلاحات اجتماعی گستردهای است که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، طی سالهای اخیر دنبال کرده است. اصلاحاتی که هدف آن کاهش وابستگی اقتصادی به نفت، جذب گردشگران و ایجاد فضای بازتر برای کسبوکارهای بینالمللی عنوان شده است. اقداماتی مانند افتتاح سینماها، اجازه رانندگی به زنان و برگزاری جشنوارههای موسیقی پیشتر در همین چارچوب انجام شدهاند. با این حال، آزادیهای سیاسی و بیان در عربستان همچنان محدود است و انتقادهای جدی در این زمینه وجود دارد.
فروشگاه ریاض از نظر ظاهری شبیه فروشگاههای دیوتیفری فرودگاههاست و تدابیر امنیتی سختگیرانهای در آن اعمال میشود. ورود مشتریان با بازرسی بدنی همراه است، استفاده از تلفن همراه و دوربین ممنوع بوده و حتی عینکها برای جلوگیری از ورود ابزارهای هوشمند بررسی میشوند. مشتریان غیرمسلمان گفتهاند که قیمتها در این فروشگاه بالاست؛ دیپلماتها از مالیات معاف هستند اما دارندگان اقامت ممتاز چنین امتیازی ندارند. همچنین تنوع مشروبات محدود گزارش شده است.
از دهه ۱۹۵۰ میلادی و پس از حادثهای که در آن یکی از پسران ملک عبدالعزیز در حالت مستی معاون کنسول بریتانیا را در جده به قتل رساند، فروش مشروبات الکلی در عربستان ممنوع شد. اکنون فروشگاه ریاض بهعنوان یک آزمایش محتاطانه برای عرضه کنترلشده مشروبات در نظر گرفته میشود.
با وجود این تغییر، خرید مشروبات الکلی برای عموم مردم همچنان ممنوع است. بسیاری از شهروندان سعودی برای مصرف آزادانه مشروبات به بحرین سفر میکنند؛ جزیرهای که فروش الکل در آن قانونی است و آخر هفتهها میزبان موجی از بازدیدکنندگان عربستانی و دیگر کشورهای خلیج فارس میشود. مقصد گرانتر برای این افراد دبی در امارات است. در داخل عربستان نیز برخی به مشروبات قاچاق یا دستساز غیرقانونی روی میآورند.
در مقابل، بخشی از جامعه سعودی برای حفظ ظاهر اجتماعی، به نوشیدنیهای بدون الکل گرایش پیدا کردهاند. در جشنوارهها و رویدادهای بزرگ، صفهای طولانی مقابل غرفههای آبجوی بدون الکل بهویژه میان جوانان دیده میشود؛ نشانهای از تغییرات فرهنگی تدریجی در جامعهای که همزمان میان سنتهای مذهبی و اصلاحات اجتماعی در حال حرکت است.











