واقعیت‌های شگفت‌انگیز درباره وینسنت ون‌گوگ؛ نابغه‌ای که دنیا او را دیر شناخت

سال‌ها از مرگ وینسنت ون‌گوگ می‌گذرد، اما نام او همچنان در صدر فهرست تأثیرگذارترین هنرمندان تاریخ قرار دارد. نقاش هلندی که امروز آثارش با قیمت‌های ده‌ها میلیون دلاری معامله می‌شوند، در زمان حیاتش طعم موفقیت را نچشید و تنها یک تابلو فروخت. زندگی او سرشار از شکست، بیماری، امید، خلاقیت و عشق به هنر بود؛ مسیری که در نهایت به خلق برخی از مشهورترین آثار تاریخ نقاشی انجامید. در سالروز درگذشت این هنرمند بزرگ، ۲۱ واقعیت جالب و کمتر شنیده‌شده از زندگی او را مرور می‌کنیم.

ون‌گوگ در زمان حیاتش تنها یک نقاشی فروخت. با وجود شهرت افسانه‌ای امروز، او در دوران زندگی خود موفقیت حرفه‌ای چندانی به دست نیاورد و تنها یک نقاشی را حدود هفت ماه پیش از مرگش به قیمت ۴۰۰ فرانک فروخت؛ رقمی که در مقایسه با ارزش امروزی آثارش بسیار ناچیز به نظر می‌رسد. او در سال ۱۸۵۳ در هلند و در خانواده‌ای مذهبی و هنرمند به دنیا آمد؛ پدرش تئودوروس ون‌گوگ کشیش کلیسا بود و مادرش آنا کورنلیا کاربنتوس به طراحی و هنر علاقه داشت که این موضوع از سال‌های کودکی بر ذهن او تأثیر گذاشت. جالب اینکه نام او پیش‌تر به برادر فوت‌شده‌اش تعلق داشت؛ یک سال پیش از تولد وینسنت، والدینش پسری با همین نام داشتند که هنگام تولد جان خود را از دست داد و ون‌گوگ در کودکی بارها سنگ قبر برادری را می‌دید که نام خودش روی آن حک شده بود.

شهرت جهانی او را همسر برادرش رقم زد. پس از مرگ وینسنت و برادرش تئو، همسر تئو، یوهانا ون‌گوگ-بونگر، مسئولیت حفظ آثار، انتشار نامه‌ها و معرفی نقاشی‌های ون‌گوگ را بر عهده گرفت و بسیاری از تاریخ‌نگاران هنر باور دارند که اگر تلاش‌های او نبود، شاید ون‌گوگ هرگز به جایگاه امروزی نمی‌رسید. تئو، برادر کوچک‌تر و مهم‌ترین حامی زندگی او بود؛ او به‌عنوان دلال آثار هنری فعالیت می‌کرد و سال‌ها هزینه‌های زندگی و فعالیت هنری وینسنت را تأمین کرد. مشهورترین اثر ون‌گوگ، «شب پرستاره»، در زمانی خلق شد که او پس از یک فروپاشی عصبی در آسایشگاهی در شهر سن‌رمی-دو-پروانس فرانسه بستری بود.

تلفظ درست نام خانوادگی او با آنچه بسیاری می‌گویند، تفاوت دارد؛ بیشتر مردم نام خانوادگی او را «ون گو» تلفظ می‌کنند، اما تلفظ صحیح آن در زبان هلندی بیشتر به «ون خوخ» یا «ون خوک» نزدیک است. ون‌گوگ تا اواخر دهه سوم زندگی خود به‌طور جدی نقاشی را آغاز نکرد و پیش از آن در شرکت خریدوفروش آثار هنری عمویش و سپس در شعبه لندن شرکت گوپیل فعالیت می‌کرد. او همچنین مدتی برای کشیش شدن درس خواند و قصد داشت مانند پدرش کشیش شود، اما از شرکت در بخش زبان لاتین آزمون ورودی خودداری کرد و همین تصمیم باعث شد از ورود به مدرسه الهیات بازبماند.

دوستان و همکارانش ون‌گوگ را فردی سرسخت، بحث‌طلب و گاه خودآزار توصیف می‌کردند و همین ویژگی‌ها روابط او با بسیاری از هنرمندان هم‌دوره‌اش را تیره کرد. او مدتی در منطقه معدن‌خیز بوریناژ بلژیک به‌عنوان مبلغ مذهبی فعالیت کرد و تقریباً همه دارایی‌هایش را بخشید، اما مسئولان کلیسا این رفتار را مناسب نماینده کلیسا ندانستند و همکاری با او را پایان دادند. با وجود تأثیر عمیقی که بر تاریخ هنر گذاشت، ون‌گوگ بیشتر مهارت‌های خود را به‌صورت خودآموز آموخت و تنها حدود چهار ماه آموزش رسمی نقاشی دید. شیوه کار او بر پایه شهود و احساس لحظه‌ای شکل گرفته بود و بسیاری از آثارش را در مدت کوتاهی به پایان می‌رساند؛ او در نامه‌ای به برادرش نوشت: «اگر کسی گفت این نقاشی خیلی سریع کشیده شده، به او بگو خیلی سریع به آن نگاه کرده است.»

ون‌گوگ سال‌ها با مشکلات روانی دست‌وپنجه نرم کرد، اما وضعیت او در اواخر دهه ۱۸۸۰ به‌شدت وخیم شد و برخی گزارش‌های تاریخی می‌گویند او گاهی رنگ نقاشی می‌خورد و حتی تربانتین می‌نوشید. وقتی تئو از وخامت حال برادرش باخبر شد، از پل گوگن خواست به شهر آرل فرانسه برود و مدتی کنار وینسنت زندگی کند، اما این هم‌خانه شدن خیلی زود به مشاجره‌های پی‌درپی و اختلاف‌های شدید میان دو هنرمند انجامید. یکی از مشهورترین روایت‌های زندگی ون‌گوگ به بریدن گوشش مربوط می‌شود، اما برخلاف تصور رایج، او تنها بخشی از لاله گوش چپ خود را برید و روایت مشهور می‌گوید پس از مشاجره‌ای شدید با گوگن این کار را انجام داد. پس از آن حادثه، او در بیمارستان بستری شد و روزها در خانه نقاشی می‌کشید و شب‌ها را برای مراقبت بیشتر در بیمارستان می‌گذراند.

در ماه‌های پایانی زندگی، شماری از ساکنان شهر آرل با امضای دادخواستی اعلام کردند که ون‌گوگ برای امنیت شهر خطرناک است و این اتفاق او را به تصمیم برای بستری شدن در آسایشگاه روانی رساند. پذیرفته‌شده‌ترین روایت تاریخی این است که ون‌گوگ در تابستان ۱۸۹۰ با شلیک گلوله به قفسه سینه خود به زندگی‌اش پایان داد و حدود ۳۰ ساعت بعد بر اثر شدت جراحات درگذشت. تئو تنها چند ماه پس از مرگ وینسنت درگذشت و بعدها همسرش پیکر او را به گورستان اوور-سور-اواز منتقل کرد تا دو برادر که پیوندی عمیق با یکدیگر داشتند، برای همیشه در کنار هم آرام بگیرند. در سال‌های نخست پس از مرگ ون‌گوگ، بسیاری از مردم ارزش آثار او را نمی‌دانستند و حتی مادرش نیز تعدادی از نقاشی‌های او را دور انداخت، به همین دلیل بخشی از آثار این هنرمند برای همیشه از میان رفت.