آمارهای جدید مرکز آمار ایران از تداوم رشد شدید قیمت کالاهای خوراکی در مرداد ۱۴۰۵ خبر میدهد؛ بهطوری که تورم نقطهبهنقطه گروه «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات» در کشور به ۱۲۸.۱ درصد رسیده است. بررسی دادههای استانی نیز نشان میدهد فشار هزینههای خوراکی در برخی مناطق به مراتب بیشتر بوده و نرخ تورم این گروه در چند استان از مرز ۱۵۰ درصد عبور کرده است.
در صدر این جدول، استان هرمزگان قرار دارد که در مردادماه تورم نقطهبهنقطه خوراکیها و آشامیدنیها در آن به ۱۵۱.۲ درصد رسیده است. لرستان با ۱۴۸.۳ درصد و آذربایجان غربی با ۱۴۷.۴ درصد در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند.
پس از این استانها، کردستان با تورم ۱۴۴ درصدی و چهارمحالوبختیاری با نرخ ۱۳۴.۶ درصد قرار دارند. در همین حال، استانهایی مانند ایلام، بوشهر، خراسان شمالی، کرمانشاه، کهگیلویهوبویراحمد و گلستان نیز در مردادماه با نرخهای بالای تورم در گروه خوراکیها و آشامیدنیها مواجه بودهاند.
این ارقام نشان میدهد افزایش قیمت مواد غذایی همچنان یکی از مهمترین عوامل فشار بر هزینههای زندگی خانوارهای ایرانی است و شدت این فشار در مناطق مختلف کشور تفاوت قابل توجهی دارد.
در بخش تورم سالانه خوراکیها، لرستان با نرخ ۱۱۴.۷ درصد در صدر قرار گرفته است. خراسان شمالی با ۱۱۴.۶ درصد، کردستان با ۱۱۳.۵ درصد، آذربایجان غربی با ۱۱۲.۹ درصد و ایلام با ۱۱۱.۲ درصد در رتبههای بعدی قرار دارند.
در مقابل، سیستانوبلوچستان با تورم سالانه ۹۰.۸ درصدی خوراکیها پایینترین نرخ را میان استانها ثبت کرده است. قم با ۹۱.۲ درصد، خراسان جنوبی با ۹۵.۱ درصد و اردبیل با ۹۶.۴ درصد نیز در میان استانهایی قرار گرفتهاند که نرخ پایینتری نسبت به سایر مناطق داشتهاند.
تورم بالا تنها به خوراکیها محدود نبوده است. در بخش کالاهای غیرخوراکی و خدمات، ایلام با تورم سالانه ۶۷ درصدی بالاترین نرخ را ثبت کرده و پس از آن مازندران با ۶۵.۹ درصد، گلستان با ۶۵.۷ درصد و آذربایجان غربی با ۶۳.۹ درصد قرار دارند. تهران با ۴۲.۹ درصد کمترین تورم سالانه این گروه را داشته است.
در تورم نقطهبهنقطه کالاهای غیرخوراکی و خدمات نیز ایلام با ۸۹.۷ درصد در رتبه نخست قرار گرفته و کردستان با ۸۴.۶ درصد، آذربایجان غربی با ۸۴.۱ درصد و چهارمحالوبختیاری با ۸۱.۸ درصد در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند. تهران در مجموع کمترین تورم نقطهبهنقطه استانی را ثبت کرده، هرچند تورم خوراکیها در این استان همچنان در محدوده میانگین بالای کشوری قرار داشته است.
در سطح کل کشور، تورم نقطهبهنقطه خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات در مردادماه ۱۲۸.۱ درصد ثبت شده است. این رقم در تیرماه ۱۲۸.۷ درصد بود و بنابراین ۰.۶ واحد درصد کاهش نشان میدهد. تورم نقطهای این گروه در مناطق شهری از ۱۲۶.۹ به ۱۲۶.۳ درصد و در مناطق روستایی از ۱۳۶.۱ به ۱۳۵.۶ درصد رسیده است.
با وجود این کاهش جزئی در تورم نقطهای، سرعت افزایش قیمتها در مقیاس ماهانه بیشتر شده است. تورم ماهانه خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات در کل کشور از ۲.۵ درصد در تیر به ۳.۶ درصد در مرداد افزایش یافته است. در مناطق شهری این نرخ به ۳.۷ درصد و در مناطق روستایی به ۳ درصد رسیده است.
تورم سالانه این گروه نیز از حدود ۹۸ درصد در تیرماه به ۱۰۴ درصد در مرداد رسیده است. این افزایش نشان میدهد با وجود افت جزئی تورم نقطهبهنقطه، فشار انباشته قیمت مواد غذایی بر خانوارها همچنان بیشتر شده است.
در میان گروههای خوراکی، سبزیجات و حبوبات بیشترین افزایش قیمت ماهانه را تجربه کردهاند و تورم ماهانه آنها به ۹.۳ درصد رسیده است. لبنیات و تخممرغ نیز با رشد نزدیک به ۹ درصدی در رتبه بعدی قرار داشتهاند و میوه و خشکبار نیز افزایش محسوسی را ثبت کردهاند.
در مقیاس سالانه و نقطهبهنقطه، روغنها و چربیها یکی از شدیدترین جهشهای قیمتی را داشتهاند. بر اساس آمار منتشرشده، قیمت این گروه در مرداد ۱۴۰۵ نسبت به ماه مشابه سال قبل حدود ۲۵۸.۲ درصد افزایش یافته است.
پس از روغن، گوشت قرمز با تورمی در محدوده ۱۴۵ درصد، میوه و خشکبار با حدود ۱۱۵ درصد و نان و غلات با بیش از ۱۰۰ درصد در میان گروههایی قرار گرفتهاند که افزایش قیمت بالایی را نسبت به سال گذشته تجربه کردهاند.
در این میان، فشار تورم بر دهکهای مختلف نیز یکسان نبوده است. نرخ تورم سالانه کل کشور در مردادماه به ۶۹.۹ درصد رسیده، اما این نرخ برای دهک دوم هزینهای ۷۸.۳ درصد و برای دهک دهم ۶۷.۶ درصد بوده است. به این ترتیب، فاصله تورمی میان دهکها به ۱۰.۷ واحد درصد رسیده؛ در حالی که این فاصله در ماه قبل ۹.۶ واحد درصد بود.
افزایش این فاصله نشان میدهد خانوارهای کمهزینهتر که سهم بیشتری از درآمد خود را صرف خوراک و نیازهای ضروری میکنند، همچنان تورم بالاتری نسبت به دهکهای پردرآمد تجربه میکنند. جهش قیمت خوراکیها در مرداد نیز این شکاف را بیشتر کرده و فشار اصلی افزایش هزینهها را متوجه خانوارهای دهکهای پایینتر کرده است.