خارش در نقاط مختلف بدن موضوعی معمول است، اما زمانی که این احساس در ناحیه واژن تکرار شود، میتواند آزاردهنده باشد و گاهی نشانهای از مشکلات زمینهای جدیتر باشد. خوشبختانه در اغلب موارد، خارش واژن نگرانکننده نیست، ولی شناخت دلایل احتمالی آن میتواند به پیشگیری و درمان مؤثر کمک کند.
مواد تحریککننده شیمیایی
استفاده از مواد بهداشتی و شویندههای حاوی ترکیبات تحریککننده میتواند سبب واکنشهای آلرژیک و بروز خارش در ناحیه واژن شود. از جمله رایجترین مواد محرک میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- صابونهای معطر
- حمامهای حبابی و شویندههای بدن
- اسپریهای مخصوص بانوان
- پیشگیریهای موضعی از بارداری
- دوشهای واژینال
- کرمها، پمادها و مواد شوینده لباس
- نرمکنندههای پارچه و دستمال توالت معطر
بیماریهای پوستی
برخی بیماریهای پوستی مانند اگزما (درماتیت آتوپیک) و پسوریازیس میتوانند باعث التهاب، قرمزی و خارش در نواحی تناسلی شوند. اگزما معمولاً در افراد دارای زمینه آلرژی یا آسم ظاهر شده و ممکن است به ناحیه واژن نیز سرایت کند. پسوریازیس نیز با لکههای پوستهپوسته و خارشدار که گاه در واژن دیده میشوند همراه است.
عفونتهای قارچی (مخمر)
رشد بیش از حد قارچهای طبیعی واژن مانند کاندیدا، میتواند منجر به عفونت مخمری واژن شود. علائم شامل خارش، سوزش، ترشحات سفید و تودهای و ناراحتی حین رابطه جنسی است. مصرف آنتیبیوتیکها، تغییرات هورمونی در بارداری و استفاده از دوش واژینال میتوانند زمینهساز این اختلال باشند.
واژینوز باکتریایی
BV نوعی عفونت ناشی از عدم تعادل باکتریهای مفید و مضر در واژن است. این حالت معمولا در زنان فعال از نظر جنسی دیده میشود اما بیماری مقاربتی محسوب نمیشود. علائم معمول شامل خارش، بوی نامطبوع واژن و ترشحات رقیق و خاکستری است.
بیماریهای مقاربتی (STD)
بیماریهایی چون کلامیدیا، سوزاک، تبخال تناسلی، تریکومونیازیس و زگیل جنسی ممکن است باعث خارش واژن شوند. علائم تکمیلی عبارتاند از ترشح زرد یا سبز رنگ، درد در هنگام ادرار و ضایعات پوستی ناحیه تناسلی.
تغییرات هورمونی و یائسگی
کاهش سطح استروژن در دوران یائسگی میتواند منجر به خشکی و آتروفی واژن شود—عامل اصلی خارش در زنان یائسه. درمانهای هورمونی یا مرطوبکنندهها ممکن است در کاهش علائم مؤثر باشند.
استرس و ضعف سیستم ایمنی
فشارهای روانی میتوانند سیستم ایمنی را تضعیف کرده و فرد را در معرض عفونتهایی قرار دهند که با خارش همراهاند، هرچند این حالت چندان رایج نیست.
سرطان ولوار
در موارد نادر، سرطان ناحیه ولو (دستگاه تناسلی خارجی بانوان) میتواند با علائمی مانند خارش، خونریزی غیرطبیعی یا درد همراه شود. تشخیص زودهنگام از طریق معاینات سالانه زنان برای درمان موفق اهمیت زیادی دارد.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
در موارد زیر توصیه میشود فوراً با متخصص زنان مشورت کنید:
- خارش مداوم بیش از یک هفته
- وجود زخم، تاول یا التهاب در ناحیه تناسلی
- ترشحات غیرطبیعی
- مشکل ادرار کردن یا درد حین رابطه جنسی
بوی واژن؛ طبیعی یا نیازمند بررسی؟
بوی واژن ممکن است بسته به چرخه قاعدگی تغییر کند. در حالت عادی، نگرانی خاصی وجود ندارد. اما اگر بوی واژن به آمونیاک شباهت داشت، احتمال عفونت مجرای ادراری وجود دارد. همچنین ترشحات بدبو در موارد نادر ممکن است به سرطان دهانه رحم مرتبط باشد که با علائمی مانند خونریزی در رابطه جنسی یا لکهبینی همراه است.
در مجموع، خارش واژن اغلب بیخطر است، اما اگر علائم ادامهدار یا همراه با نشانههای غیرمعمول باشند، مراجعه به پزشک میتواند از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری کند.
