برق هستهای همچنان یکی از منابع پایدار و کمکربن تولید انرژی در جهان محسوب میشود، اما بخش عمدهای از ظرفیت جهانی آن در اختیار تعداد محدودی از کشورهاست. طبق دادههای سیستم اطلاعات رآکتورهای قدرت آژانس بینالمللی انرژی اتمی (PRIS)، پنج کشور اصلی در مجموع ۷۱ درصد از ظرفیت تولید برق هستهای جهان را در اختیار دارند.
کشورهای پیشتاز در تولید برق هستهای
ایالات متحده با ۹۷ گیگاوات ظرفیت و ۹۴ رآکتور فعال، در صدر جدول جهانی قرار دارد. فرانسه با ۶۳ گیگاوات و ۵۷ رآکتور در جایگاه دوم است؛ ظرفیتی که حاصل سیاستهای بلندمدت این کشور در توسعه نیروگاههای هستهای پس از بحران نفتی دهه ۱۹۷۰ است. چین نیز با ۵۵ گیگاوات و همان تعداد رآکتور، رتبه سوم را به خود اختصاص داده است. روسیه (۲۷ گیگاوات، ۳۶ رآکتور) و کره جنوبی (۲۶ گیگاوات، ۲۶ رآکتور) در رتبههای چهارم و پنجم قرار دارند.
جدول ظرفیت برق هستهای کشورها در سال ۲۰۲۴
| کشور | ظرفیت (GW) | تعداد رآکتور |
|---|---|---|
| 🇺🇸 آمریکا | ۹۷ | ۹۴ |
| 🇫🇷 فرانسه | ۶۳ | ۵۷ |
| 🇨🇳 چین | ۵۵ | ۵۷ |
| 🇷🇺 روسیه | ۲۷ | ۳۶ |
| 🇰🇷 کره جنوبی | ۲۶ | ۲۶ |
| 🇺🇦 اوکراین | ۱۳ | ۱۵ |
| 🇨🇦 کانادا | ۱۳ | ۱۷ |
| 🇯🇵 ژاپن | ۱۳ | ۱۴ |
| 🇮🇳 هند | ۸ | ۲۱ |
| 🇪🇸 اسپانیا | ۷ | ۷ |
| 🇸🇪 سوئد | ۷ | ۶ |
| 🇬🇧 بریتانیا | ۶ | ۹ |
| 🇦🇪 امارات متحده عربی | ۵ | ۴ |
| 🇫🇮 فنلاند | ۴ | ۵ |
| 🇨🇿 جمهوری چک | ۴ | ۶ |
| 🇧🇪 بلژیک | ۴ | ۴ |
| 🇵🇰 پاکستان | ۳ | ۶ |
| 🇨🇭 سوئیس | ۳ | ۴ |
| 🌍 سایر کشورها | ۱۸ | ۲۸ |
تفاوت ظرفیت با تعداد رآکتورها
اگرچه فرانسه و چین هر دو ۵۷ رآکتور دارند، ظرفیت تولید فرانسه بالاتر است. این تفاوت به طراحی استاندارد، ارتقاء فنی و بهرهوری بالاتر رآکتورهای فرانسوی نسبت داده میشود. در مقابل، چین ترکیبی از رآکتورهای قدیمی و جدید را در اختیار دارد که برخی از آنها در سالهای اخیر وارد مدار شدهاند.
با توسعه رآکتورهای نسل ۳+ در چین، انتظار میرود این فاصله ظرفیتی بهزودی کاهش یابد. جالب است بدانید که تقریباً نیمی از نیروگاههای هستهای در حال ساخت جهان، در چین قرار دارند.
کشورهای نوظهور در عرصه انرژی هستهای
امارات متحده عربی با تنها چهار رآکتور، به ظرفیت قابلتوجه ۵ گیگاوات دست یافته است. فنلاند و بریتانیا نیز با ناوگانهای کوچک اما استراتژیک، جایگاه خود را حفظ کردهاند. هند نیز با ۲۱ رآکتور فعال، ظرفیت هستهای خود را بهطور پیوسته افزایش داده و اکنون به ۹ گیگاوات رسیده است.
بررسی این آمار نشان میدهد که نقشه جهانی انرژی هستهای در حال تحول است؛ با کشورهایی که بهدنبال تنوعبخشی به منابع انرژی و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی هستند.
