بر اساس تازهترین دادههای سازمان ملل متحد، تصویر جهانی از طول عمر انسانها در سال ۲۰۲۵ نشان میدهد که شکاف بزرگی میان کشورهای ثروتمند و کشورهای در حال توسعه وجود دارد. این آمارها بیانگر آن است که امید به زندگی تنها به ژنتیک وابسته نیست و مجموعهای از عوامل اجتماعی، اقتصادی و بهداشتی در تعیین میانگین عمر افراد نقش دارند.
در صدر جدول، موناکو با میانگین ۸۶.۵ سال همچنان رکورددار طول عمر در جهان است. پس از آن کشورهایی مانند سنمارینو، هنگکنگ و ژاپن قرار دارند که همگی به دلیل دسترسی گسترده به خدمات درمانی، امنیت اجتماعی بالا، رژیم غذایی سالم و زیرساختهای پیشرفته توانستهاند چنین جایگاهی را کسب کنند. در میان اقتصادهای بزرگ نیز استرالیا، کره جنوبی و ایتالیا عملکرد قابل توجهی داشتهاند، در حالی که ایالات متحده با میانگین ۷۹.۵ سال از جمع ۴۰ کشور نخست خارج مانده است.
یکی از یافتههای مهم این گزارش، تفاوت میان طول عمر زنان و مردان است. در همه کشورها زنان به طور متوسط پنج سال بیشتر از مردان عمر میکنند. در برخی کشورها این فاصله حتی بیشتر است؛ برای نمونه در روسیه اختلاف میانگین عمر زنان و مردان به حدود ۱۲ سال میرسد که بالاترین میزان در جهان محسوب میشود. دانشمندان این تفاوت را ناشی از ترکیبی از عوامل زیستی، سبک زندگی و رفتارهای اجتماعی میدانند.
در سوی دیگر جدول، کشورهای آفریقایی با چالشهای جدی روبهرو هستند. نیجریه با میانگین ۵۴.۶ سال کمترین امید به زندگی را دارد و پس از آن چاد و جمهوری آفریقای مرکزی در جایگاههای پایین قرار گرفتهاند. عواملی مانند کمبود خدمات درمانی، سوءتغذیه، نرخ بالای مرگومیر نوزادان و مشکلات اقتصادی از دلایل اصلی این وضعیت هستند.
به طور کلی میانگین جهانی امید به زندگی در سال ۲۰۲۵ حدود ۷۳.۴ سال برآورد شده است. این عدد نشان میدهد که اگرچه پیشرفتهای پزشکی و بهداشتی در سطح جهان باعث افزایش طول عمر شده، اما همچنان فاصله میان کشورها بسیار زیاد است؛ بیش از ۳۰ سال تفاوت میان موناکو و نیجریه.
کارشناسان معتقدند سرمایهگذاری در حوزههای بهداشت عمومی، آموزش و زیرساختهای اجتماعی میتواند این شکاف را کاهش دهد. در مقابل، کشورهای ثروتمند با چالشهای جدیدی مانند بیماریهای ناشی از سبک زندگی مدرن، از جمله دیابت و بیماریهای قلبی مواجه هستند که مانع افزایش بیشتر طول عمر میشود.
این دادهها تصویری روشن از وضعیت سلامت جهانی ارائه میدهند و نشان میدهند که امید به زندگی نهتنها شاخصی برای سنجش کیفیت زندگی افراد، بلکه معیاری مهم برای ارزیابی توسعه اجتماعی و اقتصادی کشورهاست.
