ورزشکارانی که سال آینده در میلانو کورتینا روی سکوی قهرمانی میروند، چیزی بیشتر از یک افتخار بزرگ به خانه میبرند. مدالهایی که به گردنشان میاندازند، از نظر ارزش فلزات گرانبها، گرانترین جوایزی است که تا حالا در تاریخ المپیک زمستانی اهدا شده. دلیلش هم روشن است: طلا و نقره این روزها حسابی گران شدهاند.
هفتصد و چند مدال قرار است در این دوره از بازیها به برندگان برسد. نه طلایش خالص است، نه نقرهاش. هیچکدام صد درصد از یک فلز ساخته نشده. این سالها کمیته بینالمللی المپیک دیگر مدال تمام طلا نمیدهد. آخرین بار سال ۱۹۱۲ بود که چنین چیزی اتفاق افتاد. حالا مدال طلا را جور دیگری میسازند: پانصد گرم نقره خالص، بعد یک لایه نازک طلا رویش میکشند. شش گرم بیشتر طلا مصرف نمیشود. مدال نقره هم همان پانصد گرم نقره را دارد بدون روکش. برنز هم که از مس ساخته میشود.
چهار سال پیش توی پکن، ارزش مدال طلا را زده بودند حدود هفتصد دلار. مدال نقره هم تقریباً سیصد و پنجاه دلار. اما حالا قضیه فرق کرده. قیمت طلا و نقره از آن زمان تا حالا یک جهش عجیب داشته. آمارها میگویند طلا صد و هفت درصد گران شده، نقره که دویست درصد بالا رفته. برای همین حالا ارزش فلزات توی یک مدال طلا شده دو هزار و سیصد دلار. مدال نقره هم هزار و چهارصد دلار میارزد.
چرا نقره اینقدر گران شده؟ یک دلیلش این است که سرمایهگذارهای خرد ریختهاند سراغش. طلا را هم بانکهای مرکزی خریدهاند تا ذخایرشان را بالا ببرند و همین باعث شده سرمایهدارها هم دنبال دارایی امنتر بدوند.
برنز اما حکایتش فرق میکند. مدال برنز چهارصد و بیست گرم وزن دارد، تمامش مس است. ارزش فلزش میشود پنج دلار و شصت سنت. نه خبری از طلاست، نه نقرهای.
اما این ارقام فقط ارزش خام فلزات را نشان میدهد. مدال المپیک چیزی فراتر از این حرفهاست. بیشتر ورزشکارها تا آخر عمر نگهش میدارند، میگذارند توی قاب، به بچههایشان نشان میدهند. بعضیها اما میفروشندش. آن وقت است که قیمتها آسمانی میشود.
یک حراجی توی بوستون چند تا مدال گرگ لوگانیس را فروخته، آن شیرجهزن معروف آمریکایی. طلای سئول ۱۹۸۸ را بردهاند دویست هزار دلار. طلای لسآنجلس ۱۹۸۴ را صد و نود و نه هزار دلار. یک نقره از مونترال ۱۹۷۶ هم توی همین مجموعه بوده. جمعشان شده بیش از چهارصد و سی هزار دلار.
مدال طلای پاریس ۲۰۲۴ هم که هنوز خشک نشده بود، رفت توی بازار. صد و بیست و چهار هزار دلار خریدار داشت. اما رکورد دست جسی اونز است، آن دونده سیاهپوستی که توی المپیک ۱۹۳۶ برلین هیتلر را شوکه کرد. طلای او را سال ۲۰۱۳ فروختند یک میلیون و چهارصد و هفتاد هزار دلار.
یک کارشناس که توی همین حراجیها کار میکند، میگوید اگر کسی بخواهد مدال میلانو کورتینا را بفروشد، بهترین زمان چند هفته بعد از پایان بازیهاست. آن موقع هنوز مدالها کم است و خریدارها زیاد. به گفته او، مدالهای این دوره را میشود شصت تا هشتاد هزار دلار فروخت.
البته خیلی از ورزشکارها به این پولها فکر نمیکنند. برایشان مدال یعنی یک عمر تلاش، یعنی سختترین لحظههایی که پشت سر گذاشتهاند. اما بازار همیشه هست و خریدارها همیشه دنبال چیزهای کمیاب میگردند. مدال المپیک هم از هر چیزی کمیابتر است.
