به تازگی تصاویری در فضای مجازی منتشر شده که نماهای دقیقتری از یک پرنده آزمایشی متعلق به چین موسوم به «هیولای دریای بوهای» را در معرض دید قرار میدهد. این تصاویر که در شبکههای اجتماعی داخلی چین به اشتراک گذاشته شدهاند، برای نخستین بار حضور چهار جایگاه مجزا برای اتصال انواع مهمات را در بخش زیرین بالهای این شناور عجیب اثبات میکنند.
این عکسها را میتوان کاملترین مستند تصویری از این نمونه اولیه عجیب به حساب آورد. نمونهای که نخستین حضور آن به حدود یک سال قبل، یعنی ژوئن ۲۰۲۵ و در حوالی دریای بوهای بازمیگردد. تعبیه این نقاط اتصال تسلیحاتی، این گمانهزنی را تقویت میکند که این وسیله صرفاً یک فروند کشتی یا هواپیمای ترابری نیست، بلکه احتمالاً کاربردی تهاجمی خواهد داشت. متخصصان مسائل نظامی از همان زمان لنگر انداختن این وسیله در یک اسکله، رصد آن را آغاز کرده بودند، اما این تصاویر تازه برای اولین بار امکان مشاهده جایگاه تجهیزات نظامی روی آن را فراهم کردهاند.
این ماشین پرنده که از فناوری به نام «پرواز در اثر سطح» یا اکرانوپلان بهره میبرد، توانایی حرکت در ارتفاعی بسیار ناچیز، یعنی تنها چند سانتیمتر بالاتر از سطح آب را دارد. راز ماندن آن در هوا، فشرده شدن جریان هوا میان بالها و سطح دریا است.
همین ویژگی سبب میشود این شناورهای ترکیبی، سرعتی به مراتب بیشتر از کشتیهای معمولی داشته باشند، در حالی که از دید بسیاری از رادارهای استاندارد نیز پنهان میمانند. این برخلاف هواپیماهای معمولی است که ناچار به پرواز در ارتفاع هستند. تاریخچه این ایده به دهه ۱۹۳۰ بازمیگردد؛ جایی که مهندسی فنلاندی به نام «توویو کاریو» روی این مفهوم کار میکرد. در دهه ۱۹۶۰، طراح آلمانی «الکساندر لیپیش» آن را بسط بیشتری داد و نهایتاً شوروی سابق بود که آن را به شناورهایی غولپیکر تبدیل کرد. آن شناورهای جنگی قادر بودند نیروهای نظامی و خودروهای زرهی را با سرعتی بیش از ۵۰۰ کیلومتر بر ساعت روی دریای خزر جابهجا کنند. آن نمونه شوروی برای اطلاعات نظامی آمریکا آنچنان ناشناخته بود که به «هیولای دریای خزر» شهرت یافت.
در ابتدا، یعنی زمانی که نمونه چینی برای اولین بار در سال ۲۰۲۵ رویت شد، تحلیلگری به نام «اچ. آی. ساتن» در نشریه Naval News آن را یک اکرانوپلان مجهز به موتور جت ارزیابی کرد. اما تصاویر تازه این فرضیه را رد میکنند. حقیقت آن است که این وسیله از چهار موتور توربوپراپ (توربینی با ملخ) نیرو میگیرد که به صورت جفتی و روی بالها نصب شدهاند. هر یک از این موتورها، ملخهایی بزرگ با چندین پره را به گردش درمیآورند. این ویژگی ظاهر آن را به هواپیماهای دریایی گشتزن نزدیکتر میکند تا اکرانوپلانهای جتمحور ساخت شوروی.
بدنه این هواگرد نیز شبیه به قایقهای پرنده ساخته شده و در بخش زیرین آن پلههایی برای سهولت نشست و برخاست روی آب کار گذاشته شده است. از دیگر ویژگیهای ظاهری آن میتوان به دم V شکل، شناورهایی در نوک بالها برای حفظ تعادل، پایدارکنندههای جانبی کوچکتر و یک کابین برای خلبان در بخش جلویی اشاره کرد. اما مهمترین نکته جدید، همان پایلونهای زیر بال هستند که به طور معمول در پرندههای نظامی برای حمل مهمات، بمب، تجهیزات شناسایی یا باکهای سوخت اضافی به کار میروند.
با این همه، وجود این نقاط اتصال به خودی خود به معنای مسلح بودن هواگرد نیست. این احتمال وجود دارد که مهندسان در حال بررسی نحوه عملکرد پروازی یا آزمودن تجهیزات گوناگون روی این نمونه هستند. اما به هر ترتیب، چنین ساختاری روی شناورهای صرفاً ترابری دیده نمیشود و نمیتوان احتمال استفاده رزمی از آن را نادیده گرفت.
کارشناسان نظامی بر این باورند که این هواگرد میتواند با برنامههای پکن در قبال تایوان و منطقه دریای چین جنوبی گره خورده باشد. نزدیکترین فاصله تایوان تا خاک اصلی چین به حدود ۱۸۰ کیلومتر میرسد، مسافتی که یک شناور اثر سطحی با سرعت بالا قادر است در کمتر از یک ساعت آن را بپیماید و به دلیل پرواز در ارتفاع پایین، ردگیری آن نیز دشوار خواهد بود.
علاوه بر این، چنین وسایلی میتوانند از برخی تهدیدات متداول برای شناورهای آبی-خاکی سنتی مانند مینهای دریایی یا زیردریاییها عبور کنند. بنابراین امکان رساندن سریع نیرو، خودروهای سبک یا تجهیزات به ساحل، پیش از آنکه مدافعان فرصت واکنش پیدا کنند، فراهم میشود. کارشناسان مؤسسه گری داینامیکس همچنین اشاره کردهاند که از این وسیله میتوان برای پشتیبانی از پایگاههای ساختگی چین در دریای چین جنوبی استفاده کرد. جابهجایی سریع میان آن پایگاههای دورافتاده، به پکن کمک خواهد کرد تا حضور نظامی خود را در آن منطقه تقویت کند.
در سوی دیگر جهان، ایالات متحده نیز همچنان در تلاش برای توسعه این فناوری است. شرکت REGENT Craft واقع در بوستون مشغول ساخت نوعی شناور اثر سطحی به نام «سیگلایدر» برای حمل بار و مسافر است. مدل کوچکتر آن یعنی Squire برای مأموریتهای لجستیکی طراحی شده و مدل بزرگتر آن با نام Viceroy میتواند تا ۱۲ نفر را با سرعتی نزدیک به ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت روی آب حمل کند.
با وجود افزایش توجهات به این فناوری، هنوز پرسشهای بیپاسخ بسیاری درباره هیولای دریای بوهای باقی مانده است. تصاویر جدید اگرچه اثبات میکنند که این نمونه اولیه واقعی است و در مجاورت آب مورد آزمایش قرار دارد، اما نشان نمیدهند که عملکرد آن تا چه اندازه موفق بوده، چه برد پروازی دارد یا در آینده دقیقاً قرار است چه نوع محمولهای را جابهجا کند.
