جهانگیر الماسی از بازیگران باسابقه سینما و تلویزیون ایران است که فعالیت هنری خود را از صحنه تئاتر آغاز کرد و طی چند دهه در آثار سینمایی و مجموعههای تلویزیونی متعددی حضور داشت. نام او برای بسیاری از مخاطبان با آثاری چون «شبح کژدم»، «کوچک جنگلی»، «هزاردستان»، «پس از باران» و «در چشم باد» گره خورده است؛ هرچند الماسی در طول دوران کاری خود تنها به بازیگری اکتفا نکرد و تجربههایی در نویسندگی، کارگردانی، نقد هنری و فعالیتهای فرهنگی نیز داشته است.
در روزهای اخیر، انتشار بخشهایی از گفتوگوی تازه جهانگیر الماسی با یک برنامه اینترنتی، بار دیگر نام این بازیگر را در رسانهها مطرح کرده است. او در این مصاحبه از شرایط دشوار مالی خود سخن گفت و ادعا کرد که وضعیت اقتصادیاش به اندازهای سخت شده که حتی در تأمین هزینههای روزمره زندگی با مشکل روبهرو است.
الماسی همچنین درباره کمرنگ شدن حضورش در سینما و تلویزیون صحبت کرد و دلیل این اتفاق را به ساختارهایی نسبت داد که خود از آنها با عنوان «مافیا» یاد کرده است. او تأکید داشت که حاضر نشده برای حفظ جایگاه حرفهای خود از باورها و دیدگاههایش فاصله بگیرد.
جهانگیر الماسی چند سال دارد و اهل کجاست؟
جهانگیر الماسی متولد ۱۸ خرداد ۱۳۳۴ در تهران است. او دوران کودکی خود را در محله امیریه تهران آغاز کرد و خانوادهاش اصالتاً آذریزبان و اهل زنجان بودند. پدر او در راهآهن مشغول به کار بود و همین موضوع باعث شد خانواده در سالهای مختلف، تجربه زندگی در شهرهای گوناگون ایران را داشته باشند.
الماسی از جمله هنرمندانی است که دوران کودکی و نوجوانیاش تنها به تهران محدود نشد. او در مقاطعی در قزوین، زنجان، اندیمشک، اهواز و تبریز زندگی کرد و بخش قابل توجهی از سالهای نوجوانی خود را نیز در جنوب کشور گذراند.
همین جابهجاییها و زندگی در محیطهای متفاوت، همزمان با شکلگیری علاقه او به فعالیتهای فرهنگی و هنری بود؛ علاقهای که در نهایت مسیر زندگی حرفهای جهانگیر الماسی را به سمت تئاتر و سپس سینما و تلویزیون تغییر داد.
خانواده جهانگیر الماسی
جهانگیر الماسی فرزند نخست خانواده بود و بعدها چند خواهر و برادر دیگر نیز به خانواده او اضافه شدند. پدر و مادرش هر دو ریشه آذری داشتند و خانواده از زنجان به تهران آمده بودند.
زندگی در شهرهای مختلف به دلیل شرایط شغلی پدر، بخش مهمی از خاطرات دوران کودکی او را شکل داده است. این تجربه باعث شد الماسی از سنین پایین با فرهنگها و فضاهای اجتماعی متفاوتی روبهرو شود.
تحصیلات جهانگیر الماسی
فعالیت هنری باعث نشد جهانگیر الماسی مسیر تحصیل را کنار بگذارد. او در مقطعی در رشته شیمی در مجموعه آموزشی جندیشاپور اهواز تحصیل کرد و بعدها تحصیلات خود را در حوزه حقوق و روابط بینالملل ادامه داد.
بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره زندگی او، الماسی در سال ۱۳۵۵ مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته حقوق و روابط بینالملل دریافت کرد.
علاقه او تنها به هنرهای نمایشی محدود نبود و در دورههایی به تحقیق، نوشتن و نقد هنری نیز پرداخت. موضوعاتی مانند فلسفه هنر شرقی، فرهنگ و مسائل مذهبی از جمله زمینههایی بودند که در فعالیتهای پژوهشی و نوشتاری او دیده میشدند.
آغاز فعالیت جهانگیر الماسی از تئاتر
پیش از آنکه جهانگیر الماسی بهعنوان بازیگر سینما شناخته شود، مسیر هنری خود را از تئاتر آغاز کرده بود. او از سال ۱۳۴۸ و در دوران حضورش در اهواز، فعالیت جدیتری در فضای نمایش داشت.
چند سال بعد، در سال ۱۳۵۲، او همراه با پرویز بشردوست گروه تئاتر آژیده را راهاندازی کرد. در آن دوران الماسی در نمایشهای مختلفی حضور داشت و تجربههای صحنهای متعددی به دست آورد.
آثاری مانند «بنبست»، «سلطان مار»، «مرگ دستفروش»، «سیزیف و مرگ» و «از نو شکفتن، عمو زنجیرباف و مرگ» از جمله نمایشهایی هستند که نام جهانگیر الماسی در ارتباط با آنها مطرح شده است.
تئاتر برای او سکوی ورود به عرصههای دیگر بود و زمینهای فراهم کرد تا بعدها وارد تلویزیون و سینما شود.
فعالیت در تلویزیون و مطبوعات
جهانگیر الماسی پیش از تثبیت جایگاهش در سینما، در فعالیتهای فرهنگی و تلویزیونی نیز حضور داشت. او در سالهای ابتدایی پس از انقلاب با نشریه «نوشین» همکاری میکرد و در حوزه نوشتن و فعالیتهای فرهنگی تجربههایی به دست آورد.
او همچنین در سال ۱۳۶۱ در مجموعه تلویزیونی «همشهری» فعالیت داشت و علاوه بر حضور در گروه تولید، در بخش نویسندگی و کارگردانی این پروژه نیز همکاری کرد.
این تجربهها نشان میدهد مسیر حرفهای الماسی از ابتدا تنها بر بازیگری متمرکز نبود و او تلاش داشت در بخشهای مختلف تولید آثار هنری حضور داشته باشد.
اولین فیلم سینمایی جهانگیر الماسی چه بود؟
ورود رسمی جهانگیر الماسی به سینما با فیلم «ریشه در خون» ساخته سیروس الوند در سال ۱۳۶۳ اتفاق افتاد. این فیلم فضایی سیاسی داشت و موضوع آن با ماجرای مبارزه علیه قانون کاپیتولاسیون مرتبط بود.
پس از نخستین تجربه سینمایی، الماسی بهسرعت در پروژههای بیشتری ظاهر شد و در نیمه دوم دهه ۱۳۶۰ به یکی از بازیگران فعال سینمای ایران تبدیل شد.
فیلمهایی مانند «پدربزرگ»، «تنوره دیو»، «محموله»، «نار و نی» و «لنگرگاه» بخشی از کارنامه او در این دوره را تشکیل میدهند.
اما یکی از مهمترین آثار این دوران، فیلمی بود که نقش مهمی در شناختهتر شدن او نزد علاقهمندان سینما داشت.
«شبح کژدم» و یکی از نقشهای مهم جهانگیر الماسی
«شبح کژدم» به کارگردانی کیانوش عیاری یکی از آثار مهم کارنامه جهانگیر الماسی محسوب میشود. این فیلم در سال ۱۳۶۵ ساخته شد و الماسی در آن نقش محمود را بازی کرد.
داستان فیلم درباره فردی علاقهمند به سینماست که پس از روبهرو شدن با مشکلاتی در مسیر ساخت فیلم، تصمیم میگیرد ایدههای ذهنی خود را به شکلی متفاوت و در دنیای واقعی دنبال کند.
سالها پس از ساخت فیلم، نمایش دوباره «شبح کژدم» در برنامههای سینمایی و نشستهای تخصصی، توجهها را بار دیگر به این اثر جلب کرد و جهانگیر الماسی نیز درباره تجربه همکاری با کیانوش عیاری و نگاه خود به بازیگری صحبت کرد.
جهانگیر الماسی در سریال «کوچک جنگلی»
یکی دیگر از حضورهای مهم جهانگیر الماسی در تلویزیون، بازی در مجموعه تاریخی «کوچک جنگلی» بود. این سریال به زندگی و مبارزات میرزا کوچکخان جنگلی میپرداخت و از پروژههای مهم تلویزیونی دهه ۱۳۶۰ به شمار میرفت.
الماسی در این مجموعه نقش میرزا حسین کسمایی را ایفا کرد و در کنار بازیگرانی چون علیرضا مجلل، مهدی هاشمی، داوود رشیدی، عباس امیری، حسین محجوب و محمد مطیع قرار گرفت.
«کوچک جنگلی» به دلیل روایت تاریخی و گروه بازیگرانش، همچنان یکی از مجموعههای شناختهشده تلویزیون ایران محسوب میشود.
حضور جهانگیر الماسی در «هزاردستان»
نام جهانگیر الماسی در یکی از مهمترین آثار تاریخ تلویزیون ایران، یعنی «هزاردستان» ساخته علی حاتمی نیز دیده میشود.
او در این مجموعه نقش دکتر موسیخان فیض را بازی کرد و در کنار گروه بزرگی از بازیگران مطرح سینما و تلویزیون ایران قرار گرفت؛ از جمله جمشید مشایخی، علی نصیریان، محمدعلی کشاورز، عزتالله انتظامی و پرویز پورحسینی.
«هزاردستان» یکی از ماندگارترین سریالهای تاریخی تلویزیون ایران است و حضور در چنین پروژهای بخش مهمی از رزومه حرفهای جهانگیر الماسی به حساب میآید.
بخشهایی از این مجموعه بعدها در قالب فیلم سینمایی «کمیته مجازات» نیز منتشر شد.
نقش فرخ در سریال «پس از باران»
اگرچه جهانگیر الماسی در آثار متعددی بازی کرده، اما بسیاری از مخاطبان تلویزیون او را با نقش فرخ گلابدرهای در سریال «پس از باران» به یاد میآورند.
این مجموعه به کارگردانی سعید سلطانی در سال ۱۳۷۹ روی آنتن رفت و به یکی از سریالهای پرمخاطب تلویزیون در آن دوره تبدیل شد.
الماسی در این سریال نقش نسخه میانسال شخصیت فرخ را بر عهده داشت؛ شخصیتی منفی که در روند داستان نقش قابل توجهی ایفا میکرد.
او بعدها درباره انتخاب این نقش توضیح داده بود که تمایل داشته از قالب نقشهای مثبتی که پیشتر بازی کرده بود فاصله بگیرد و تجربه متفاوتی در کارنامهاش داشته باشد.
به نظر میرسد این تصمیم موفقیتآمیز بود، زیرا حتی سالها پس از پخش سریال، نام فرخ همچنان یکی از نخستین شخصیتهایی است که مخاطبان با شنیدن نام جهانگیر الماسی به یاد میآورند.
حضور در «در چشم باد» و دیگر آثار تلویزیونی
فعالیت تلویزیونی جهانگیر الماسی پس از «پس از باران» نیز ادامه پیدا کرد. او در مجموعههایی مانند «جوانی»، «ثارالله»، «در چشم باد»، «سالهای برف و بنفشه» و «دریا نزدیک است» حضور داشت.
سریال «در چشم باد» به کارگردانی مسعود جعفری جوزانی یکی از پروژههای بزرگ تاریخی تلویزیون بود که تولید آن چند سال ادامه داشت و بخشهای مختلفی از تاریخ معاصر ایران را روایت میکرد.
حضور الماسی در چنین آثار بلندمدتی باعث شد نام او در چند نسل مختلف از مخاطبان تلویزیون شناخته شده باقی بماند.
جهانگیر الماسی در مقام کارگردان
جهانگیر الماسی در کنار بازیگری، تجربه کارگردانی نیز دارد. مهمترین تجربه سینمایی او در این جایگاه، فیلم «رنج و سرمستی» است که در سال ۱۳۹۲ ساخته شد.
او همچنین آثاری مانند «زمانی برای امیرعلی» و فیلم کوتاه «زائرانه» را در کارنامه کارگردانی خود دارد.
فعالیت او در مقام کارگردان ادامه همان علاقهای بود که از سالهای ابتدایی فعالیتش در تئاتر و تلویزیون نسبت به حضور در پشت صحنه تولید آثار هنری داشت.
فعالیت جهانگیر الماسی بهعنوان نویسنده و منتقد
کارنامه جهانگیر الماسی تنها شامل بازیگری و کارگردانی نیست. او در دورههای مختلف بهعنوان نویسنده و منتقد هنری نیز فعالیت داشته و تجربه تدریس در حوزههای مرتبط با هنر را نیز در سوابق خود ثبت کرده است.
او همچنین در برخی کمیتههای انتخاب فیلم و رویدادهای سینمایی داخلی و خارجی حضور داشته و در فعالیتهای مرتبط با جشنواره فیلم فجر نیز مشارکت کرده است.
همسر و فرزند جهانگیر الماسی
جهانگیر الماسی متأهل است و یک دختر دارد. دختر او خارج از ایران زندگی میکند.
او در سالهای مختلف معمولاً ترجیح داده جزئیات زیادی از زندگی خانوادگی و مسائل شخصی خود را در رسانهها مطرح نکند و بخش عمده گفتوگوهای او به فعالیتهای هنری، فرهنگی و دیدگاههای اجتماعیاش اختصاص داشته است.
دیدگاههای سیاسی و مذهبی جهانگیر الماسی
جهانگیر الماسی در میان هنرمندانی قرار دارد که بارها دیدگاههای سیاسی و مذهبی خود را بهصورت علنی بیان کردهاند.
او در مقطعی از محمود احمدینژاد حمایت کرد و در مراسم تنفیذ ریاست جمهوری او نیز حضور داشت. در سال ۱۳۹۲ نیز احمدینژاد از پشت صحنه فیلم «رنج و سرمستی» بازدید کرد؛ فیلمی که نخستین تجربه کارگردانی سینمایی جهانگیر الماسی بود.
برخی از اظهارنظرهای الماسی در سالهای اخیر نیز بازتاب گستردهای در رسانهها داشته است. از جمله در سال ۱۴۰۳، بخشهایی از صحبتهای او درباره یاران امام زمان خبرساز شد؛ او در گفتوگویی مدعی شده بود که ۳۱۳ یار امام زمان همگی ایرانی هستند.
الماسی همچنین در همان سال در دیدار جمعی از پیشکسوتان و فعالان دفاع مقدس با آیتالله خامنهای حضور داشت.
از دیگر اظهارنظرهای جنجالی او میتوان به صحبتهایش درباره بهروز وثوقی اشاره کرد. الماسی در یک گفتوگو مدعی همکاری این بازیگر با ساواک پیش از انقلاب شده بود؛ ادعایی که بازتاب زیادی پیدا کرد.
او همچنین در سال ۱۳۹۴ در مراسم نکوداشت فرجالله سلحشور، سخنانی درباره تأثیرگذاری این کارگردان بر آنجلینا جولی مطرح کرد که در آن زمان مورد توجه رسانهها قرار گرفت.
روایت تازه جهانگیر الماسی از وضعیت مالی
دلیل اصلی مطرح شدن دوباره نام جهانگیر الماسی در روزهای اخیر، صحبتهای او درباره وضعیت زندگی و مشکلات مالیاش بوده است.
این بازیگر باسابقه در گفتوگویی با برنامه اینترنتی «غیرقابل پخش» از شرایط دشوار اقتصادی خود صحبت کرد و ادعاهایی درباره وضعیت تأمین هزینههای زندگی مطرح کرد.
او همچنین درباره فاصله گرفتنش از پروژههای سینمایی و تلویزیونی گفت که به اعتقاد او، برخی ساختارهای حاکم بر این حوزه مانع از ادامه فعالیتش شدهاند.
الماسی تأکید کرده است که با وجود شرایطی که از آن بهعنوان وضعیت دشوار مالی یاد میکند، حاضر نبوده برای حضور دوباره در پروژههای هنری، دیدگاهها و باورهای خود را تغییر دهد.
فیلمشناسی جهانگیر الماسی
فیلمهای سینمایی
- ریشه در خون (۱۳۶۳)
- آشیانه مهر (۱۳۶۳)
- آوار (۱۳۶۴)
- پدربزرگ (۱۳۶۴)
- تنوره دیو (۱۳۶۴)
- شبح کژدم (۱۳۶۵)
- سرزمین آرزوها (۱۳۶۶)
- محموله (۱۳۶۶)
- ویزا (۱۳۶۶)
- باد سرخ (۱۳۶۷)
- تفنگهای سحرگاه (۱۳۶۷)
- لنگرگاه (۱۳۶۷)
- نار و نی (۱۳۶۷)
- افسانه آه (۱۳۶۹)
- آهوی وحشی (۱۳۶۹)
- جدال بزرگ (۱۳۶۹)
- نقش عشق (۱۳۶۹)
- دیگه چه خبر!؟ (۱۳۷۰)
- آذرخش (۱۳۷۱)
- پایان کودکی (کودک قهرمان) (۱۳۷۲)
- هبوط (۱۳۷۲)
- بانی چاو (۱۳۷۴)
- عاشق فقیر (۱۳۷۴)
- عشق گمشده (۱۳۷۵)
- ساغر (۱۳۷۶)
- کمیته مجازات (۱۳۷۷)
- تابلویی برای عشق (۱۳۷۷)
- سهراب (۱۳۷۸)
- صنوبر (۱۳۸۰)
- پشت پرده مه (۱۳۸۳)
- دایناسور (۱۳۸۶)
- سیب و سلما (۱۳۸۹)
- رنج و سرمستی (۱۳۹۲)
- کاناپه (۱۳۹۵)
- خروج (۱۳۹۸)
سریالهای تلویزیونی
- هزاردستان (۱۳۵۸ تا ۱۳۶۶)
- همشهری (۱۳۶۱)
- ستارخان (۱۳۶۱)
- ز هر کوی (۱۳۶۱)
- کوچک جنگلی (۱۳۶۳ تا ۱۳۶۶)
- بخش چهار جراحی (۱۳۶۷)
- با سلسله حکمت (۱۳۶۶ تا ۱۳۶۸)
- ایستادن در باد (۱۳۶۸)
- ماجرا (۱۳۷۰)
- چشمه زندگی (۱۳۷۱)
- انتظار سرخ (۱۳۷۷)
- گوهر کمال (۱۳۷۷)
- مهر و آذر (۱۳۷۷)
- پس از باران (۱۳۷۹)
- جوانی (۱۳۸۰)
- ثارالله (۱۳۸۱)
- سه، پنج، دو (۱۳۸۲)
- در چشم باد (۱۳۸۲ تا ۱۳۸۷)
- سالهای برف و بنفشه (۱۳۸۵)
- طفلان مسلم (۱۳۸۷)
- یک روز جمعه (۱۳۸۸)
- دریا نزدیک است (۱۳۹۸)
آثار جهانگیر الماسی در مقام کارگردان
- رنج و سرمستی (۱۳۹۲)
- زائرانه؛ فیلم کوتاه
- زمانی برای امیرعلی
جهانگیر الماسی در مجموع یکی از هنرمندانی است که مسیر حرفهایاش از تئاتر آغاز شد و در ادامه به سینما، تلویزیون، نویسندگی و کارگردانی رسید. حضور در مجموعههای ماندگاری مانند «هزاردستان»، «کوچک جنگلی» و «پس از باران» جایگاه او را در حافظه تصویری مخاطبان تثبیت کرد؛ در حالی که اظهارنظرها و مصاحبههای او در سالهای اخیر نیز بارها نام این بازیگر را به تیتر رسانهها بازگردانده است.
