کشورهایی که بیشترین و کمترین زبان‌های زنده را دارند

پاپوآ گینه نو با ۸۴۳ زبان زنده در صدر تنوع زبانی جهان قرار دارد و کره شمالی با ۲ زبان در قعر جدول ایستاده است.

بر اساس داده‌های مؤسسه‌ی بین‌المللی زبان‌شناسی تابستانی، جغرافیا، انزوا، مهاجرت و رویدادهای تاریخی نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری تنوع زبانی کشورها داشته‌اند؛ به‌طوری که تنها ۲۰ کشور جهان میزبان دست‌کم ۱۰۰ زبان زنده هستند و در سوی مقابل، کشورهایی مانند کره شمالی، کوبا و هائیتی با کم‌ترین تعداد زبان‌های زنده، تصویر کاملاً متفاوتی را به نمایش می‌گذارند.

در دنیایی که بیش از ۷ هزار زبان زنده در آن صحبت می‌شود، پراکندگی این تنوع زبانی در میان کشورهای مختلف، بسیار ناهمگون است. برخی کشورها با وجود جمعیت کم، صدها زبان را در خود جای داده‌اند و برخی دیگر با وجود جمعیت بالا، تنها به چند زبان محدود شده‌اند. این اینفوگرافی که بر اساس داده‌های مؤسسه‌ی بین‌المللی زبان‌شناسی تابستانی (SIL International) و با استفاده از اطلاعات Our World in Data تهیه شده، نشان می‌دهد که چگونه عواملی مانند جغرافیا، انزوا و تاریخ، تنوع زبانی کشورها را شکل داده‌اند.

پاپوآ گینه نو؛ رکورددار بی‌رقابت تنوع زبانی

در صدر این فهرست، پاپوآ گینه نو با ۸۴۳ زبان زنده قرار دارد؛ رقمی که با وجود جمعیت کمتر از ۱۲ میلیون نفری این کشور، بیش از دو برابر تنوع زبانی هند است. کوهستان‌های صعب‌العبور، صدها جزیره و جوامع منزوی، مهم‌ترین عواملی هستند که باعث شده‌اند این تنوع شگفت‌انگیز در طول قرن‌ها حفظ شود. اندونزی با ۷۰۹ زبان و نیجریه با ۵۳۰ زبان، به ترتیب در رتبه‌های دوم و سوم قرار دارند و پس از آن، هند با ۴۵۴ زبان و چین با ۳۰۹ زبان دیده می‌شوند.

تنوع زبانی در قاره‌های مختلف

ایالات متحده با ۲۳۹ زبان زنده، در رتبه‌ی هشتم جهان ایستاده است که بیشتر این زبان‌ها متعلق به بومیان آمریکا هستند؛ زبان‌هایی که بسیاری از آنها به‌دلیل سیاست‌های همسان‌سازی فرهنگی و جابه‌جایی اجباری در معرض نابودی قرار دارند و تاکنون نزدیک به ۵۰ زبان بومی در این کشور به‌طور کامل از بین رفته‌اند. در مجموع، تنها ۲۰ کشور جهان میزبان دست‌کم ۱۰۰ زبان زنده هستند و این کشورها، بخش قابل‌توجهی از میراث زبانی جهان را در خود جای داده‌اند.

کم‌ترین تنوع زبانی؛ از کره شمالی تا کوبا

در سوی دیگر جدول، کره شمالی با تنها دو زبان زنده (کرهای و زبان اشاره‌ی کرهای) در قعر این فهرست قرار دارد؛ نتیجه‌ی انزوای طولانی‌مدت این کشور پس از تقسیم شبه‌جزیره کره. کوبا و جمهوری دومینیکن نیز با سه و پنج زبان زنده، در رتبه‌های بعدی قرار دارند که دلیل آن به دوران استعمار و غالب‌شدن زبان اسپانیایی بازمی‌گردد؛ زبانی که زبان‌های بومی را به حاشیه راند و تأثیر زبان‌های آفریقایی نیز به‌مرور در آن ادغام شد.

چرا برخی کشورها زبان‌های کمی دارند؟

بسیاری از کشورهایی که امروزه تنها چند زبان زنده دارند، در گذشته از تنوع زبانی بسیار بیشتری برخوردار بودند. اما طی قرن‌ها، استعمار، همسان‌سازی فرهنگی و نابودی تدریجی زبان‌های بومی، باعث شد تنها تعداد اندکی از زبان‌های مادری همچنان زنده و رایج باقی بمانند. کشورهایی مانند هائیتی، جامائیکا، بوروندی و قطر نیز با چهار یا پنج زبان زنده، در زمره‌ی کشورهای با کم‌ترین تنوع زبانی قرار دارند.