بعد از اعلام نتایج کنکور سراسری ۱۴۰۵ و شروع فرآیند انتخاب رشته، داوطلبان با گزینههای مختلفی مانند دوره روزانه، نوبت دوم یا شبانه، پردیس خودگردان، پیام نور، غیرانتفاعی و مجازی مواجه میشوند. هرکدام از این دورهها شرایط متفاوتی از نظر شهریه، نحوه آموزش، پذیرش، امکانات و حتی شرایط استفاده از خوابگاه دارند.
شناخت این تفاوتها میتواند به داوطلبان کمک کند تا هنگام انتخاب رشته، تصمیم دقیقتری بگیرند و گزینهای را انتخاب کنند که با شرایط مالی، تحصیلی و هدف شغلی آنها سازگارتر باشد.
در ادامه، مهمترین ویژگیهای انواع دانشگاهها و دورههای آموزش عالی در ایران را بررسی میکنیم.
دوره روزانه دانشگاههای دولتی چه شرایطی دارد؟
دوره روزانه یکی از اصلیترین شیوههای تحصیل در دانشگاههای دولتی ایران است. هزینه آموزش دانشجویانی که مشمول مقررات آموزش رایگان هستند، از منابع عمومی تأمین میشود. دانشگاههایی مانند دانشگاه تهران، صنعتی شریف، صنعتی امیرکبیر، علم و صنعت و فردوسی مشهد در رشتههای مختلف دانشجوی روزانه میپذیرند.
مهمترین مزیت دوره روزانه، رایگان بودن شهریه آموزشی برای دانشجویان واجد شرایط است. البته این موضوع به معنای رایگان بودن تمام هزینههای دوران تحصیل نیست. برای نمونه، خدماتی مانند خوابگاه، تغذیه یا برخی امکانات رفاهی ممکن است هزینه جداگانه داشته باشند.
پذیرش در دوره روزانه، با توجه به رشته و دانشگاه، از طریق کنکور سراسری یا بر اساس سوابق تحصیلی انجام میشود. در رشتههای پرطرفدار و دانشگاههای معتبر، رقابت برای به دست آوردن ظرفیت روزانه معمولاً بیشتر است.
یکی از نکاتی که داوطلبان باید در نظر داشته باشند، مقررات مربوط به آموزش رایگان است. برخی دانشجویان روزانه ممکن است مشمول تعهد خدمت شوند. در این شرایط، دریافت اصل مدرک برای بعضی اهداف، از جمله ارائه مدرک به دانشگاههای خارج از کشور، ممکن است به انجام تعهدات مربوطه یا پرداخت هزینه آزادسازی مدرک نیاز داشته باشد.
همچنین مقررات مربوط به انصراف از تحصیل، شرکت دوباره در کنکور و استفاده مجدد از آموزش رایگان ممکن است بر اساس قوانین سال پذیرش تغییر کند. بنابراین، داوطلبان باید ضوابط همان سال را ملاک قرار دهند.
نوبت دوم یا شبانه دانشگاه چیست؟
نوبت دوم که در گذشته بیشتر با عنوان دوره شبانه شناخته میشد، یکی دیگر از دورههای ارائهشده در دانشگاههای دولتی است. تفاوت اصلی این دوره با روزانه در پرداخت شهریه است؛ دانشجویان نوبت دوم برای تحصیل باید شهریه بپردازند.
البته عنوان «شبانه» نباید باعث این تصور شود که تمام کلاسها در ساعات شب برگزار میشوند. زمان برگزاری کلاسها به برنامه آموزشی دانشگاه بستگی دارد و در بسیاری از مراکز، دانشجویان روزانه و نوبت دوم ممکن است در کلاسهای یکسان و با استادان مشترک حضور داشته باشند.
شهریه نوبت دوم معمولاً از یک بخش ثابت و یک بخش متغیر تشکیل میشود. مبلغ ثابت هر نیمسال دریافت میشود و بخش متغیر با توجه به تعداد و نوع واحدهای درسی انتخابشده تغییر میکند.
خوابگاه یکی دیگر از مواردی است که باید هنگام انتخاب این دوره مورد توجه قرار گیرد. دانشگاهها معمولاً برای دانشجویان نوبت دوم مانند دانشجویان روزانه تعهد یکسانی برای تأمین خوابگاه ندارند و ارائه خوابگاه به این گروه ممکن است به ظرفیت موجود و مقررات دانشگاه بستگی داشته باشد.
فارغالتحصیلان نوبت دوم مدرک خود را از همان دانشگاه محل تحصیل دریافت میکنند. با این حال، نحوه درج عنوان دوره در دانشنامه یا سایر مدارک باید مطابق مقررات دانشگاه و ضوابط صدور مدرک بررسی شود.

روزانه و نوبت دوم چه تفاوتهایی دارند؟
هر دو دوره روزانه و نوبت دوم در دانشگاههای دولتی ارائه میشوند و از نظر فضای آموزشی، استادان و محتوای درسی ممکن است شباهت زیادی داشته باشند. با این حال، تفاوتهای مهمی میان آنها وجود دارد.
| ویژگی | دوره روزانه | دوره نوبت دوم |
|---|---|---|
| نوع دانشگاه | دولتی | دولتی |
| شهریه آموزشی | معمولاً رایگان | شهریهپرداز |
| شیوه پذیرش | آزمون یا سوابق تحصیلی | آزمون یا سوابق تحصیلی |
| زمان برگزاری کلاس | مطابق برنامه دانشگاه | مطابق برنامه دانشگاه |
| وضعیت خوابگاه | طبق ضوابط و ظرفیت | معمولاً بدون تعهد تأمین |
| مدرک | صادرشده از دانشگاه محل تحصیل | صادرشده از دانشگاه محل تحصیل |
| تعهد آموزش رایگان | تابع مقررات آموزش رایگان | عموماً فاقد تعهد آموزش رایگان |
یکی از مزیتهای نوبت دوم برای داوطلبان این است که امکان تحصیل در برخی دانشگاههای پرتقاضا را فراهم میکند؛ حتی اگر رتبه فرد برای قبولی در دوره روزانه همان رشته کافی نباشد.
البته این موضوع به معنای آسان بودن قبولی در نوبت دوم نیست. ظرفیت رشته، میزان تقاضا و عملکرد سایر داوطلبان همچنان در نتیجه انتخاب رشته تأثیر دارند.
منظور از پردیس دانشگاهی چیست؟
واژه «پردیس» در نظام آموزش عالی ایران میتواند دو مفهوم متفاوت داشته باشد و این دو نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.
در معنای عمومی، Campus به محوطه یا مجموعهای از ساختمانهای آموزشی و پژوهشی یک دانشگاه گفته میشود. یک دانشگاه ممکن است چند پردیس داشته باشد و دانشکدهها، مراکز آموزشی یا بخشهای اداری مختلف در آنها مستقر باشند.
برای مثال، یک دانشگاه ممکن است پردیس مرکزی داشته باشد که چند دانشکده و ساختمان اداری در آن قرار گرفتهاند. در چنین شرایطی، استفاده از واژه پردیس بهتنهایی به معنی شهریهپرداز بودن یا داشتن شیوه پذیرش متفاوت نیست.
اما زمانی که در دفترچه انتخاب رشته از «پردیس» صحبت میشود، معمولاً منظور پردیس خودگردان است؛ دورهای شهریهپرداز که به دانشگاه مادر وابسته است.

پردیس خودگردان چه نوع دورهای است؟
پردیس خودگردان که برخی واحدهای آن در گذشته با عنوان پردیس بینالملل شناخته میشدند، دوره یا واحد آموزشی شهریهپردازی است که زیرمجموعه یک دانشگاه مادر فعالیت میکند.
هدف از ایجاد این پردیسها، افزایش ظرفیت پذیرش دانشجو و ایجاد منابع درآمدی برای دانشگاهها بوده است. دانشگاههایی مانند تهران، شهید بهشتی و برخی دانشگاههای علوم پزشکی در دورهها یا پردیسهای خودگردان دانشجو پذیرفتهاند.
روش پذیرش در این دوره به رشته و مقطع تحصیلی بستگی دارد و ممکن است از طریق کنکور سراسری، آزمونهای تحصیلات تکمیلی یا سایر روشهای مصوب انجام شود.
شهریه پردیس خودگردان معمولاً قابل توجه است و در بعضی رشتهها، بهخصوص رشتههای علوم پزشکی، هزینه تحصیل میتواند بسیار بیشتر از سایر دورههای شهریهپرداز باشد.
محل تحصیل دانشجویان پردیس نیز بسته به ساختار هر دانشگاه متفاوت است. در برخی موارد کلاسها در ساختمانهای اختصاصی پردیس برگزار میشوند و در برخی دیگر ممکن است دانشجویان در محل دانشگاه مادر تحصیل کنند. استفاده از استادان، امکانات آموزشی و سایر خدمات دانشگاه نیز تابع مقررات همان پردیس است.
مدرک دانشآموختگان پردیس خودگردان توسط دانشگاه مربوط صادر میشود و اگر رشته و دوره دارای مجوز قانونی باشد، مدرک آن در چارچوب مقررات وزارت علوم یا وزارت بهداشت معتبر خواهد بود. جزئیات مربوط به عنوان دوره در دانشنامه نیز باید از مقررات همان دانشگاه مشخص شود.
پردیس خودگردان، شبانه و روزانه چه فرقی دارند؟
هم نوبت دوم و هم پردیس خودگردان در گروه دورههای شهریهپرداز دانشگاههای دولتی قرار میگیرند، اما این دو دوره الزاماً هزینه و شرایط یکسانی ندارند.
مهمترین اختلاف میان آنها معمولاً به میزان شهریه مربوط میشود. شهریه پردیس خودگردان در بسیاری از موارد بیشتر از نوبت دوم است، هرچند برای مقایسه دقیق باید دانشگاه، رشته، مقطع و تعرفه همان سال را در نظر گرفت.
از نظر محل و ساختار آموزش نیز تفاوتهایی وجود دارد. دانشجویان نوبت دوم در بسیاری از دانشگاهها در کنار دانشجویان روزانه و با استفاده از همان امکانات آموزشی تحصیل میکنند. در مقابل، پردیس خودگردان ممکن است برنامه درسی یا محل آموزشی جداگانهای داشته باشد.
تفاوت پردیس با روزانه نیز کاملاً مشخص است. دانشجویان روزانه، در صورت برخورداری از شرایط آموزش رایگان، شهریه آموزشی پرداخت نمیکنند؛ اما دانشجویان پردیس باید هزینه تحصیل خود را بپردازند.
تحصیل مجازی در دانشگاه چگونه است؟
دوره مجازی یا آموزش الکترونیکی، روشی برای تحصیل است که بخش عمده فرآیند آموزشی در آن از طریق اینترنت و سامانههای آموزش آنلاین انجام میشود.
دانشجویان این دورهها معمولاً از طریق سامانه دانشگاه در کلاسهای آنلاین شرکت میکنند، محتوای درسی را دریافت میکنند و تکالیف یا فعالیتهای آموزشی خود را به شکل الکترونیکی تحویل میدهند.
کلاسها ممکن است بهصورت زنده برگزار شوند یا بخشی از محتوای آموزشی به شکل ضبطشده در اختیار دانشجو قرار گیرد. با این حال، مجازی بودن یک دوره الزاماً به این معنا نیست که تمام مراحل تحصیل بدون حضور فیزیکی انجام میشود. برای مثال، ممکن است امتحانات، فعالیتهای عملی یا برخی ارزیابیها به حضور دانشجو نیاز داشته باشند.
این شیوه تحصیل میتواند برای افراد شاغل، افرادی که امکان حضور مداوم در دانشگاه را ندارند یا کسانی که در شهر دیگری زندگی میکنند، انتخاب مناسبی باشد.
برخی دانشگاههای دولتی و مؤسسات آموزش عالی دورههای مجازی ارائه میکنند و این دورهها ممکن است شهریهپرداز باشند. نحوه پذیرش نیز با توجه به کدرشتهمحل میتواند از طریق آزمون یا سوابق تحصیلی صورت گیرد.
اگر دانشگاه و رشته موردنظر مجوز رسمی داشته باشند، مدرک دوره مجازی نیز در چارچوب مقررات مربوط معتبر است. با این حال، بهتر است داوطلب قبل از ثبتنام درباره نحوه برگزاری دوره و عنوان درجشده در مدرک اطلاعات دقیق کسب کند.

پیام نور چه تفاوتی با نوبت دوم دارد؟
دانشگاه پیام نور یک دانشگاه دولتی شهریهپرداز است که با هدف توسعه آموزش باز و فراهم کردن امکان دسترسی گستردهتر به آموزش عالی ایجاد شده است.
ساختار آموزشی پیام نور با الگوی رایج دانشگاههای حضوری تفاوتهایی دارد. در این دانشگاه، مطالعه مستقل منابع درسی اهمیت زیادی دارد و دانشجویان ممکن است در کنار مطالعه شخصی، در کلاسهای حضوری، مجازی یا جلسات رفع اشکال نیز شرکت کنند.
با این حال، نباید دانشگاه پیام نور را کاملاً غیرحضوری دانست. امتحانات پایان ترم و برخی کلاسهای عملی یا فعالیتهای آموزشی ممکن است نیازمند حضور دانشجو باشند.
پذیرش در پیام نور بسته به رشته و مقطع تحصیلی از طریق کنکور یا سوابق تحصیلی انجام میشود و دانشجویان باید شهریه پرداخت کنند.
مهمترین تفاوت پیام نور با نوبت دوم در شیوه آموزش است. دانشجوی نوبت دوم معمولاً از ساختار آموزشی حضوری دانشگاه خود استفاده میکند، در حالی که در پیام نور، مطالعه مستقل و استفاده از منابع آموزشی نقش بیشتری دارد.
به همین دلیل، پیام نور میتواند برای افراد شاغل یا کسانی که امکان حضور منظم در کلاس را ندارند، مناسبتر باشد. در مقابل، داوطلبانی که آموزش حضوری و تعامل مستقیم با استاد را ترجیح میدهند، ممکن است نوبت دوم را گزینه مناسبتری بدانند.
دانشگاه غیرانتفاعی چه ویژگیهایی دارد؟
دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی غیردولتی و غیرانتفاعی، مراکزی هستند که با دریافت مجوز از مراجع قانونی فعالیت میکنند و بخش اصلی درآمد آنها از شهریه دانشجویان تأمین میشود.
این مراکز زیر نظر وزارت علوم فعالیت دارند، اما از نظر مدیریت و منابع مالی با دانشگاههای دولتی تفاوت دارند.
بسیاری از مؤسسات غیرانتفاعی در مقطع کارشناسی و برخی مقاطع دیگر بر اساس سوابق تحصیلی دانشجو میپذیرند. با این حال، روش پذیرش در همه رشتهها و مقاطع یکسان نیست و در بعضی رشتهها ممکن است آزمون نیز ملاک پذیرش باشد.
مبلغ شهریه نیز به رشته، مقطع، مؤسسه و مقررات همان مرکز بستگی دارد. بنابراین نمیتوان یک حکم کلی درباره بیشتر یا کمتر بودن شهریه غیرانتفاعی نسبت به دانشگاه آزاد یا نوبت دوم صادر کرد.
مدارک مراکز غیرانتفاعی دارای مجوز وزارت علوم معتبر هستند، اما سطح امکانات آموزشی، آزمایشگاهی، سابقه علمی و کیفیت عملکرد فارغالتحصیلان ممکن است از یک مؤسسه تا مؤسسه دیگر تفاوت زیادی داشته باشد.
دانشگاه علمیکاربردی برای چه افرادی مناسب است؟
دانشگاه جامع علمیکاربردی با تمرکز بر آموزشهای مهارتی و تربیت نیروی انسانی متناسب با نیازهای بازار کار فعالیت میکند.
در این دانشگاه، آموزشهای عملی و مهارتهای حرفهای جایگاه مهمی دارند. رشتههای علمیکاربردی معمولاً با حوزههایی مانند صنعت، مدیریت، خدمات، فناوری و زمینههای فرهنگی و هنری ارتباط دارند.
پذیرش در دانشگاه علمیکاربردی عمدتاً بر اساس سوابق تحصیلی و بدون کنکور انجام میشود. مقاطع ارائهشده نیز بیشتر شامل کاردانی حرفهای یا فنی و کارشناسی ناپیوسته است.
تحصیل در این دانشگاه با پرداخت شهریه همراه است و مدارک صادرشده از رشتهها و مراکز دارای مجوز، در چارچوب مقررات وزارت علوم معتبر هستند.
تفاوت اصلی علمیکاربردی با دانشگاههای پژوهشمحور، در هدف و شیوه آموزش آنهاست. بسیاری از دانشگاههای متداول بر مباحث نظری و پژوهشی تمرکز دارند، اما برنامههای علمیکاربردی بیشتر با هدف افزایش تواناییهای حرفهای و مهارتهای شغلی طراحی شدهاند.
مدرک کدام نوع دانشگاه اعتبار بیشتری دارد؟
یکی از دغدغههای مهم داوطلبان این است که مدرک روزانه، شبانه، آزاد، پردیس خودگردان، پیام نور یا غیرانتفاعی چه تفاوتی از نظر اعتبار دارد و کدام مدرک برای استخدام یا ادامه تحصیل مناسبتر است.
از نظر قانونی، مدارک دانشگاهها و رشتههایی که مجوز رسمی دارند، در چارچوب مقررات وزارت علوم یا وزارت بهداشت معتبر هستند. اما اعتبار قانونی مدرک با جایگاه علمی دانشگاه یا میزان ارزش آن در بازار کار یکسان نیست.
در ارزیابی یک مدرک، عوامل مختلفی مانند جایگاه علمی دانشگاه، کیفیت اعضای هیئت علمی، امکانات پژوهشی و آموزشی، رشته تحصیلی و مهارتهای خود فارغالتحصیل اهمیت دارند.
برای نمونه، مدرک نوبت دوم یک دانشگاه معتبر ممکن است در نگاه یک کارفرما یا دانشگاه خارجی ارزش بیشتری از مدرک روزانه دانشگاهی با جایگاه علمی پایینتر داشته باشد. همین موضوع درباره مدارک دانشگاه آزاد، پیام نور، غیرانتفاعی و پردیس خودگردان نیز صدق میکند.
در مهاجرت تحصیلی نیز دانشگاه مقصد معمولاً فقط نام دانشگاه صادرکننده مدرک را بررسی نمیکند. معدل، ریزنمرات، محتوای دوره، سوابق پژوهشی و سطح زبان متقاضی نیز میتوانند در روند پذیرش مؤثر باشند.
در نتیجه، نمیتوان یک رتبهبندی ثابت برای اعتبار همه دانشگاهها و دورههای تحصیلی ایران ارائه کرد. انتخاب مناسب به رشته، دانشگاه و هدف فرد از تحصیل بستگی دارد.
مقایسه دانشگاهها و دورههای مختلف از نظر شهریه و شیوه آموزش
جدول زیر یک تصویر کلی از مهمترین دورهها و دانشگاههای مورد استفاده داوطلبان ارائه میدهد:
| نوع دانشگاه یا دوره | وضعیت شهریه | شیوه غالب آموزش |
|---|---|---|
| دولتی روزانه | رایگان | حضوری |
| دولتی نوبت دوم | شهریهپرداز | حضوری |
| پردیس خودگردان | معمولاً بالا | عمدتاً حضوری |
| دانشگاه آزاد | شهریهپرداز | عمدتاً حضوری |
| پیام نور | شهریهپرداز | آموزش باز و ترکیبی |
| غیرانتفاعی | شهریهپرداز | عمدتاً حضوری |
| علمیکاربردی | شهریهپرداز | مهارتی و عملی |
| دوره مجازی | شهریهپرداز | عمدتاً آنلاین |
البته این جدول تنها یک مقایسه کلی است. شهریه، شرایط پذیرش و نحوه برگزاری کلاسها میتواند با توجه به دانشگاه، رشته، مقطع و مقررات هر سال تغییر کند.
هنگام انتخاب رشته کدام گزینه مناسبتر است؟
هیچ دوره یا دانشگاهی را نمیتوان برای همه داوطلبان بهترین گزینه دانست. شرایط مالی، رتبه کنکور، رشته مورد علاقه، محل زندگی و هدف شغلی از جمله عواملی هستند که باید در تصمیمگیری لحاظ شوند.
داوطلبانی که رتبه مناسبی دارند و میخواهند هزینه تحصیلشان کمتر باشد، معمولاً دوره روزانه دانشگاههای دولتی را در اولویت قرار میدهند.
کسانی که تمایل دارند در دانشگاه موردنظر خود تحصیل کنند و امکان پرداخت شهریه دارند، میتوانند نوبت دوم را بررسی کنند. پردیس خودگردان نیز برای افرادی که توانایی پرداخت شهریه بیشتری دارند، یکی از گزینههای قابل بررسی است.
پیام نور و دورههای مجازی برای افرادی که شاغل هستند یا به دلیل شرایط زمانی و مکانی امکان حضور منظم در دانشگاه را ندارند، میتوانند گزینههای مناسبی باشند. در مقابل، علمیکاربردی بیشتر برای افرادی جذاب است که اولویت آنها کسب مهارتهای عملی و حرفهای است.
پیش از نهایی کردن انتخاب رشته، بهتر است علاوه بر شهریه، مواردی مانند کیفیت آموزشی، امکانات دانشگاه، فاصله محل تحصیل تا محل سکونت، وضعیت خوابگاه، آینده شغلی رشته و امکان ادامه تحصیل را نیز بررسی کنید.
تفاوت اصلی دورههای دانشگاهی در چیست؟
تفاوت میان دوره روزانه، نوبت دوم، پردیس خودگردان، پیام نور، غیرانتفاعی، علمیکاربردی و دورههای مجازی فقط به نام دانشگاه محدود نمیشود. شهریه، ساختار مدیریتی، شیوه پذیرش، نحوه آموزش و امکانات در این دورهها با یکدیگر تفاوت دارند.
دانشجویان روزانه معمولاً از آموزش رایگان استفاده میکنند، در حالی که نوبت دوم و پردیس خودگردان از دورههای شهریهپرداز دانشگاههای دولتی هستند. دانشگاه آزاد و مؤسسات غیرانتفاعی نیز در گروه مراکز غیردولتی شهریهپرداز قرار میگیرند.
در کنار این گزینهها، پیام نور بر آموزش باز و مطالعه مستقل تأکید دارد، علمیکاربردی بیشتر به دنبال آموزش مهارتهای حرفهای است و دورههای مجازی نیز بخش اصلی آموزش را از طریق سامانههای الکترونیکی ارائه میکنند.
بنابراین انتخاب بهترین گزینه کاملاً به شرایط داوطلب بستگی دارد. توانایی مالی، علاقه به رشته، هدف شغلی، برنامه تحصیلی آینده و کیفیت دانشگاه موردنظر همگی باید پیش از انتخاب رشته در نظر گرفته شوند.
پرسشهای متداول درباره دورهها و دانشگاههای ایران
آیا دوره شبانه همان نوبت دوم است؟
بله. عنوان «شبانه» بیشتر برای معرفی این دوره در گذشته استفاده میشد و در حال حاضر در دفترچههای انتخاب رشته معمولاً با عنوان «نوبت دوم» شناخته میشود. تحصیل در این دوره مستلزم پرداخت شهریه است.
آیا کلاسهای نوبت دوم در ساعات شب برگزار میشوند؟
خیر. زمان کلاس به برنامه آموزشی دانشگاه بستگی دارد و ممکن است دانشجویان روزانه و نوبت دوم حتی در کلاسهای مشترک حضور داشته باشند.
پردیس خودگردان به دانشگاه دولتی تعلق دارد یا دانشگاه آزاد؟
پردیس خودگردان وابسته به دانشگاه مادر است و بسیاری از دانشگاههای دولتی چنین دورههایی دارند. این دورهها با دانشگاه آزاد اسلامی تفاوت دارند و جزئی از دانشگاه آزاد محسوب نمیشوند.
مدرک دوره مجازی اعتبار دارد؟
اگر دانشگاه و رشته موردنظر مجوز قانونی داشته باشند، مدرک دوره مجازی نیز در چارچوب مقررات وزارت علوم یا وزارت بهداشت معتبر خواهد بود.
آیا پیام نور یک دانشگاه دولتی است؟
بله. پیام نور یک دانشگاه دولتی است، اما تحصیل در آن با پرداخت شهریه انجام میشود و ساختار آموزشی آن بر آموزش باز و یادگیری مستقل تأکید دارد.
مدرک نوبت دوم برای ادامه تحصیل در خارج از کشور قابل استفاده است؟
بله. مدرک دوره نوبت دوم دانشگاههای مورد تأیید میتواند برای ادامه تحصیل در خارج از کشور ارائه شود، اما تصمیم نهایی درباره پذیرش به قوانین و شرایط دانشگاه مقصد بستگی دارد.
آیا امکان قبولی بدون کنکور در پردیس خودگردان وجود دارد؟
پاسخ این سؤال به رشته، مقطع تحصیلی و مقررات پذیرش همان سال بستگی دارد. برخی رشتهها ممکن است بر اساس سوابق تحصیلی دانشجو بپذیرند؛ بنابراین باید دفترچه و شرایط پذیرش همان کدرشتهمحل بررسی شود.










