اقیانوسها فضای گستردهای برای فرود فضاپیماها فراهم میکنند و بخشی از نیروی برخورد آنها با سطح زمین را جذب میکنند. با این حال، فرود روی آب همچنان عملیاتی دشوار است که به طراحی دقیق فضاپیما و آمادگی تیمهای امدادی نیاز دارد.
تماشای پرتاب فضاپیماها به مدار زمین برای علاقهمندان به علم و فناوری هیجانانگیز است. اما بازگشت آنها به زمین نیز به همان اندازه اهمیت دارد. یکی از روشهای متداول برای پایان دادن به مأموریتهای فضایی، فرود در آبهای اقیانوس است. آب میتواند بخشی از انرژی ناشی از برخورد فضاپیما با سطح را جذب کند و اقیانوس نیز فضای وسیعی برای انجام این عملیات در اختیار گروههای فضایی قرار میدهد.
البته فرود روی آب به معنای فرودی آرام و بدون ضربه نیست. فضاپیما هنگام برخورد با سطح آب ممکن است با سرعتی در حدود ۲۴٫۴ متر بر ثانیه حرکت کند. چنین سرعتی نیروی قابلتوجهی ایجاد میکند. به همین دلیل، فضاپیماهای بازگشتی باید به شکلی طراحی شوند که بدنه آنها بتواند فشار و ضربه ناشی از فرود را تحمل کند.
با وجود مزایای این روش، فرود در اقیانوس بدون خطر نیست. شرایط جوی نامساعد و وزش باد ممکن است فضاپیما را از محل تعیینشده دور کند. جریانهای شدید آب نیز میتوانند آن را جابهجا کنند و عملیات پیدا کردن و نجات خدمه را دشوارتر سازند.
یکی دیگر از خطرهای احتمالی، غرق شدن فضاپیماست. نمونهای از این اتفاق در سال ۱۹۶۱ برای فضاپیمای Liberty Bell 7 رخ داد. پس از بروز مشکل در دریچه فضاپیما و نفوذ آب به داخل آن، گاس گریسوم، فضانورد ناسا، از فضاپیما خارج شد و در نهایت نجات پیدا کرد.
ناسا چگونه فضاپیماها را پس از فرود در اقیانوس نجات میدهد؟
پس از فرود فضاپیما در آب، عملیات بازیابی آن با مشارکت نیروی دریایی ایالات متحده و گروههای امدادی انجام میشود. نیروهای شرکتکننده در این مأموریتها آموزشهای ویژهای میبینند، زیرا شرایط بازیابی به وضعیت آبوهوا، موقعیت فرود و وضعیت فضاپیما بستگی دارد.
در برخی عملیاتها، هلیکوپترها برای انتقال فضانوردان و بیرون آوردن آنها از آب به کار گرفته میشوند. تجهیزات مخصوص، از جمله حلقههای شناورکننده، نیز به حفظ شناوری فضاپیما کمک میکنند و امکان مدیریت بهتر عملیات را فراهم میسازند.
یکی از نمونههای این عملیات در آوریل ۲۰۲۶ و پس از بازگشت چهار فضانورد مأموریت Artemis II با فضاپیمای Orion انجام شد. فضانوردان پس از خروج از کپسول، به یک قایق بادی منتقل شدند. سپس هلیکوپترهای نظامی آنها را به یک شناور نیروی دریایی در نزدیکی محل فرود بردند تا معاینات پزشکی لازم انجام شود.
بازیابی خود فضاپیمای Orion نیز با موفقیت صورت گرفت. غواصان نیروی دریایی با استفاده از یک کابل، کپسول را هدایت کردند تا در محفظه مخصوصی روی عرشه کشتی قرار بگیرد. پس از آمادهسازی، قرار بود فضاپیما به مرکز فضایی کندی منتقل شود.
آزمایشهای ناسا برای افزایش ایمنی فرود روی آب
ناسا پیش از مأموریت Artemis II، آزمایشهای متعددی را برای بررسی شرایط برخورد فضاپیما با آب انجام داد. این آزمایشها در مرکز تحقیقاتی Langley در ایالت ویرجینیا صورت گرفتند و هدف آنها بررسی نیروهایی بود که فضاپیمای Orion و فضانوردان هنگام فرود روی آب تجربه میکنند.
مهندسان ناسا برای بهبود مدلهای رایانهای خود، اطلاعات مربوط به چند نسخه از فضاپیما را جمعآوری کردند و در کنار دادههای حاصل از مأموریت Artemis I قرار دادند. این اطلاعات به آنها کمک کرد تا پیش از اجرای مأموریت Artemis II، پیشبینی دقیقتری از شرایط فرود داشته باشند.
نتایج این بررسیها در شناخت بهتر نیروهای واردشده به فضاپیما هنگام برخورد با آب نقش داشت. چنین آزمایشهایی به مهندسان امکان میدهد طراحی فضاپیما و روشهای بازگشت آن به زمین را با دقت بیشتری ارزیابی کنند و برای کاهش خطرهای احتمالی آمادهتر باشند.











