مقایسه کیفیت و هزینه زندگی در ۷۰ شهر آسیا و اقیانوسیه؛ تهران چه جایگاهی دارد؟

بررسی شاخص‌های کیفیت و هزینه زندگی در ۷۰ شهر آسیا، خاورمیانه و اقیانوسیه نشان می‌دهد که گران‌تر بودن یک شهر لزوماً به معنای برخورداری از شرایط زندگی بهتر نیست. در این مقایسه، چینگدائو در چین و برخی شهرهای کم‌هزینه عملکرد قابل‌توجهی دارند، درحالی‌که تهران با امتیاز پایین کیفیت زندگی در میان شهرهای بررسی‌شده قرار گرفته است.

نکات مهم درباره کیفیت و هزینه زندگی در شهرها

• چینگدائو در چین یکی از نمونه‌های قابل‌توجه از نظر تناسب هزینه و کیفیت زندگی است. این شهر با شاخص کیفیت زندگی ۱۸۴٫۳، شاخص هزینه زندگی ۳۰٫۶ را ثبت کرده است.
• کرایست‌چرچ در نیوزیلند با امتیاز ۱۹۰٫۵ در شاخص اصلی کیفیت زندگی Numbeo، در میان ۷۰ شهر بررسی‌شده رتبه نخست را دارد. بریزبن استرالیا نیز با امتیاز ۱۸۹٫۷ در جایگاه بعدی قرار گرفته است.
• شاخص هزینه زندگی در بیروت لبنان ۵۶٫۶ است که از شاخص ۴۸٫۸ مسقط بالاتر قرار می‌گیرد؛ بااین‌حال، امتیاز کیفیت زندگی بیروت به‌مراتب پایین‌تر است.

هزینه‌های بالای زندگی همیشه به معنای برخورداری از خدمات بهتر، محیط سالم‌تر یا رفاه بیشتر نیست. در شهرهای مختلف آسیا، خاورمیانه و اقیانوسیه، عواملی مانند دسترسی به خدمات درمانی، امنیت، کیفیت زیرساخت‌ها، آلودگی و شرایط رفت‌وآمد روزانه می‌توانند تفاوت زیادی در تجربه زندگی ساکنان ایجاد کنند.

مقایسه شاخص کیفیت و هزینه زندگی در ۷۰ شهر

اینفوگرافی منتشرشده با استفاده از داده‌های اوت ۲۰۲۶ وب‌سایت Numbeo، وضعیت ۷۰ شهر را از نظر هزینه و کیفیت زندگی مقایسه می‌کند. نمودار از رتبه‌های صدکی منطقه‌ای برای نمایش جایگاه شهرها استفاده می‌کند و عوامل مرتبط با قیمت‌ها را از معیار کیفیت زندگی جدا نگه می‌دارد. در جدول زیر نیز امتیازهای اصلی شاخص‌های Numbeo در کنار رتبه‌های صدکی آمده‌اند.

چینگدائو؛ کیفیت زندگی بالا با هزینه کمتر

مقایسه چینگدائو و سنگاپور نشان می‌دهد که پرداخت هزینه بیشتر لزوماً به امتیاز بالاتر کیفیت زندگی منجر نمی‌شود. شاخص هزینه زندگی سنگاپور ۹۳٫۰ است؛ یعنی بیش از سه برابر رقم ۳۰٫۶ چینگدائو. بااین‌حال، امتیاز کیفیت زندگی چینگدائو به ۱۸۴٫۳ می‌رسد، درحالی‌که سنگاپور امتیاز ۱۵۲٫۷ را ثبت کرده است.

این اختلاف نشان می‌دهد که برای ارزیابی شرایط زندگی در یک شهر، تنها بررسی هزینه‌ها کافی نیست و باید مجموعه‌ای از عوامل مؤثر بر رفاه را در نظر گرفت.

تفاوت کیفیت زندگی در شهرهای خاورمیانه

مقایسه شهرهای خاورمیانه نیز اختلاف قابل‌توجهی را نشان می‌دهد. مسقط با شاخص کیفیت زندگی ۱۸۰٫۹، امتیاز بالاتری از ریاض با ۱۵۲٫۵ و شهر کویت با ۱۳۴٫۷ دارد؛ درحالی‌که شاخص هزینه زندگی این سه شهر به‌ترتیب ۴۸٫۸، ۵۰٫۵ و ۴۶٫۵ است.

عواملی مانند آلودگی هوا، وضعیت حمل‌ونقل، دسترسی به خدمات درمانی و امنیت می‌توانند در این تفاوت‌ها نقش داشته باشند. رشد اقتصادی نیز به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که شهروندان از شرایط زندگی مطلوب‌تری برخوردار شوند.

اسلام‌آباد نمونه دیگری از ترکیب هزینه‌های نسبتاً پایین و امتیاز قابل‌توجه کیفیت زندگی است. در نقطه مقابل، مانیل و داکا در شاخص کیفیت زندگی امتیازهای پایینی دارند؛ موضوعی که نشان می‌دهد مقرون‌به‌صرفه بودن به‌تنهایی نمی‌تواند مشکلات ناشی از فشارهای زندگی شهری را جبران کند.

بیروت نیز با وجود شاخص هزینه زندگی ۵۶٫۶، تنها امتیاز ۹۰٫۴ را در کیفیت زندگی به دست آورده است. بی‌ثباتی اقتصادی و فشار بر زیرساخت‌های عمومی از جمله عواملی هستند که می‌توانند از مزایای احتمالی یک شهر برای ساکنان آن بکاهند.

علاوه بر درآمد و هزینه‌ها، کیفیت محیط‌زیست، روابط اجتماعی و دسترسی به خدمات ضروری نیز بر رفاه افراد تأثیر می‌گذارند. تحلیل سازمان Greenpeace MENA درباره شادی در منطقه نیز بر اهمیت جوامع منسجم و محیط‌های سالم در کنار شاخص‌های اقتصادی تأکید دارد.

شهرهای اقیانوسیه؛ کیفیت زندگی بالا در کنار هزینه‌های سنگین

کرایست‌چرچ در نیوزیلند با امتیاز ۱۹۰٫۵ در صدر شاخص اصلی کیفیت زندگی میان ۷۰ شهر قرار گرفته است. شاخص هزینه زندگی این شهر ۶۱٫۳ است. آدلاید استرالیا نیز با امتیاز ۱۸۹٫۲ در شاخص کیفیت زندگی، عملکرد قابل‌توجهی دارد؛ اما هزینه زندگی در آن با شاخص ۷۹٫۵ بالاتر است.

دسترسی به خدمات درمانی، زیرساخت‌های شهری و شرایط محیط‌زیستی از عواملی هستند که می‌توانند به توضیح امتیازهای بالای شهرهای اقیانوسیه کمک کنند. بااین‌حال، هزینه مسکن همچنان یکی از چالش‌های مهم زندگی در این شهرها به شمار می‌رود.

در مجموع، داده‌های این مقایسه نشان می‌دهند که هزینه زندگی به‌تنهایی معیار مناسبی برای سنجش رفاه نیست. برخی شهرهای گران‌قیمت امتیازهای بالایی در کیفیت زندگی دارند، اما شهرهای کم‌هزینه‌تری مانند چینگدائو نیز توانسته‌اند ترکیب قابل‌توجهی از هزینه کمتر و کیفیت زندگی بالاتر ارائه دهند.

وضعیت تهران در مقایسه با شهرهای آسیا و اقیانوسیه

بر اساس داده‌های جدول، تهران شاخص هزینه زندگی ۲۳٫۲ و شاخص کیفیت زندگی ۷۱٫۶ را ثبت کرده است. صدک هزینه زندگی این شهر ۲۰٫۷ و صدک کیفیت زندگی آن ۷٫۹ است.

این ارقام نشان می‌دهند که تهران در مقایسه منطقه‌ای ارائه‌شده، از نظر هزینه زندگی در محدوده پایین‌تری قرار دارد؛ اما جایگاه آن در شاخص کیفیت زندگی نیز پایین است. برای نمونه، شاخص کیفیت زندگی تهران از شهرهایی مانند اسلام‌آباد با امتیاز ۱۴۱٫۳، چینگدائو با ۱۸۴٫۳ و مسقط با ۱۸۰٫۹ فاصله زیادی دارد.

در نتیجه، پایین‌تر بودن هزینه زندگی در تهران در این مقایسه با امتیاز بالای کیفیت زندگی همراه نیست. البته این شاخص‌ها به‌تنهایی تمام جنبه‌های زندگی در یک شهر را پوشش نمی‌دهند و برای ارزیابی دقیق‌تر باید عواملی مانند درآمد، قدرت خرید، وضعیت مسکن، خدمات عمومی و شرایط اقتصادی ساکنان نیز بررسی شوند.