زوجی که نزدیک به دو دهه برای بچهدار شدن تلاش کرده بودند، اکنون به لطف یک فناوری نوین مبتنی بر هوش مصنوعی به آرزوی خود نزدیک شدهاند. این پیشرفت چشمگیر پزشکی به لطف سامانهای به نام STAR (مخفف Sperm Tracking and Recovery) ممکن شده است؛ سیستمی که توسط تیمی به رهبری دکتر زِو ویلیامز در مرکز باروری دانشگاه کلمبیا توسعه یافته و توانسته است اسپرمهای نادری را در نمونهای که پیشتر نابارور تشخیص داده شده بود، شناسایی کند.
STAR چگونه کار میکند؟
- این سیستم از الگوریتمهای هوش مصنوعی الهامگرفته از فناوریهای اخترشناسی بهره میبرد؛ همان فناوریهایی که برای کشف ستارگان دوردست بهکار میروند.
- در کمتر از یک ساعت، بیش از ۸ میلیون تصویر از نمونه منی تهیه میشود.
- با استفاده از یک تراشه میکروفلوئیدیک، نمونه بهصورت دقیق فیلتر شده و اسپرمهای زنده از میان انبوهی از سلولهای مرده و زبالههای سلولی شناسایی میشوند.
-
در یک مورد خاص، در حالی که جنینشناسان پس از ۴۸ ساعت بررسی موفق به یافتن هیچ اسپرمی نشده بودند، STAR توانست ۴۴ اسپرم زنده را در کمتر از یک ساعت شناسایی کند.
نخستین بارداری موفق با کمک STAR
در مارس ۲۰۲۵، زنی که به مدت ۱۹ سال با همسرش برای فرزندآوری تلاش کرده بود، با استفاده از اسپرمهای شناساییشده توسط STAR باردار شد. این زوج که پیشتر ۱۵ بار IVF ناموفق را تجربه کرده بودند، حالا در پنجمین ماه بارداری هستند و انتظار میرود نوزادشان در دسامبر به دنیا بیاید.
هزینه کمتر، امید بیشتر
- کل فرآیند یافتن، استخراج و فریز اسپرم با استفاده از STAR کمتر از ۳ هزار دلار هزینه دارد.
- این در حالی است که هزینه معمول IVF در آمریکا بین ۱۲ تا ۱۵ هزار دلار است و با احتساب داروها و آزمایشهای ژنتیکی ممکن است تا ۳۰ هزار دلار نیز برسد.
آینده درمان ناباروری با هوش مصنوعی
در حال حاضر، سیستم STAR تنها در مرکز باروری دانشگاه کلمبیا در دسترس است، اما با توجه به موفقیتهای اولیه، انتظار میرود این فناوری بهزودی در مراکز درمانی بیشتری مورد استفاده قرار گیرد. دکتر ویلیامز میگوید:
«ما در حال تغییر معادلهای هستیم که همیشه به نفع تخمکها بود. حالا میتوانیم اسپرمهایی را پیدا کنیم که پیشتر غیرقابل شناسایی بودند.»
این دستاورد نهتنها نقطه عطفی در درمان آزواسپرمی محسوب میشود، بلکه نویدبخش آیندهای روشن برای میلیونها زوج در سراسر جهان است که با ناباروری دستوپنجه نرم میکنند.
