محمد مو جودت، مدیر پیشین بخش کسبوکار گوگل X، در اظهارنظری نگرانکننده اعلام کرده است که جهان تا دو سال آینده وارد دورهای تاریک و دیستوپیایی خواهد شد؛ دورهای که به باور او از سال ۲۰۲۷ آغاز شده و بین ۱۲ تا ۱۵ سال ادامه خواهد داشت. اما برخلاف تصور رایج، او عامل اصلی این بحران را نه خود هوش مصنوعی، بلکه رفتارهای انسانی و ارزشهای نادرست حاکم بر جوامع میداند که با قدرت بیسابقهی فناوری تقویت خواهند شد.
هوش مصنوعی: تقویتکنندهی خوبیها یا بدیها؟
در گفتوگویی با پادکست Diary of a CEO، جودت تأکید کرد که هوش مصنوعی ذاتاً مشکلی ندارد؛ بلکه آنچه خطرناک است، نحوهی استفاده انسانها از آن است. او هوش مصنوعی را مانند یک تقویتکننده توصیف میکند که نهتنها تواناییها، بلکه ارزشهای اخلاقی و اجتماعی را نیز تشدید میکند. به گفتهی او، همانطور که شبکههای اجتماعی وعدهی اتصال بیشتر انسانها را دادند اما در عمل باعث انزوای بیشتر شدند، هوش مصنوعی نیز ممکن است برخلاف اهداف اولیهاش عمل کند.
سرمایهداری و چالشهای اخلاقی
جودت معتقد است که در دنیای سرمایهمحور امروز، هوش مصنوعی به جای کاهش فشار کاری انسانها، به ابزاری برای اخراج کارکنان و افزایش بهرهوری به نفع سود شرکتها تبدیل شده است. او این روند را نمونهای از تحقق وارونهی آرمانشهر دیجیتالی میداند؛ جایی که فناوری به جای خدمت به انسان، در خدمت منافع اقتصادی قرار میگیرد.
چهرهی تاریک هوش مصنوعی
او همچنین به کاربردهای نگرانکنندهی هوش مصنوعی در حوزههای نظامی و جرایم سایبری اشاره میکند. از جمله استفاده از آن برای افزایش قدرت تخریبی سلاحها و رشد چشمگیر کلاهبرداریهای دیجیتال با کمک فناوری دیپفیک. این موارد نشان میدهند که هوش مصنوعی میتواند به ابزاری برای تشدید آسیبهای انسانی تبدیل شود، اگر کنترل و نظارت مناسبی بر آن اعمال نشود.
راهحل: قانونگذاری، نه محدودسازی
با وجود این چشمانداز تاریک، جودت معتقد است که آیندهای روشن نیز ممکن است، به شرط آنکه جوامع بتوانند از این دوره بحرانی عبور کنند. او راهحل را نه در محدود کردن خود فناوری، بلکه در قانونگذاری دقیق بر کاربردهای آن میداند. در مثالی جالب، او میگوید: «نمیتوان چکشی ساخت که فقط میخ بکوبد و نتواند کسی را بکشد، اما میتوان قتل با چکش را جرمانگاری کرد.»
در پایان، جودت از مردم و دولتها میخواهد که با درک جدی تهدیدات پیشرو، برای تدوین قوانین مؤثر و اخلاقمحور اقدام کنند. به گفتهی او، هوش مصنوعی اکنون در دستان ماست و آیندهی آن به تصمیمات امروز ما بستگی دارد.
