طبق دادههای رسمی، استانهای گیلان و مازندران بیشترین سهم جمعیت سالمند را در کشور دارند. عواملی همچون مهاجرت معکوس به این مناطق، طول عمر بالاتر نسبت به میانگین ملی و نرخ باروری کمتر موجب شده این دو استان شمالی در صدر جدول سالمندی قرار گیرند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور اعلام کرده است که در حال حاضر حدود ۱۴ درصد جمعیت ایران را سالمندان تشکیل میدهند؛ رقمی که ایران را در میان کشورهایی با سریعترین روند سالمندی در جهان قرار میدهد. این وضعیت ضرورت برنامهریزیهای کلان در حوزههای سلامت، رفاه اجتماعی و تأمین خدمات حمایتی را بیش از پیش برجسته میکند.
علاوه بر گیلان و مازندران، استانهای مرکزی، همدان و تهران نیز در ردههای بعدی استانهای با جمعیت سالمند بالا قرار دارند. این روند روبهرشد پیامدهای متعددی به همراه دارد:
- افزایش نیاز به خدمات درمانی و مراقبتی ویژه سالمندان، توسعه زیرساختهای مناسب و تربیت نیروی متخصص را اجتنابناپذیر میسازد.
- کاهش نسبت جمعیت فعال به سالمندان میتواند فشار قابل توجهی بر اقتصاد و صندوقهای بازنشستگی وارد کند.
- در عین حال، این شرایط فرصتی برای شکلگیری و گسترش اقتصاد نقرهای فراهم میآورد؛ اقتصادی مبتنی بر تولید کالاها و ارائه خدمات متناسب با نیازهای سالمندان.
در سوی دیگر، استانهایی مانند سیستان و بلوچستان، هرمزگان و بوشهر کمترین میزان جمعیت سالمند را دارند و بهعنوان جوانترین استانهای کشور شناخته میشوند. این تفاوتها نشاندهنده شکافهای جمعیتی قابل توجه میان مناطق مختلف ایران است؛ شکافی که میتواند در آینده بر سیاستگذاریهای اجتماعی و اقتصادی کشور تأثیر جدی بگذارد.
