تازهترین ترکیب اعلامشده از سوی کادر فنی تیم ملی فوتبال ایران برای شروع تمرینات آمادهسازی پیش از جام جهانی ۲۰۲۶، دوباره بحث تکراری اما همچنان داغ «جوانگرایی در مقابل تجربهگرایی» را به موضوع اول محافل فوتبالی تبدیل کرده است. اگرچه در این فهرست ۳۰ نفره نام چند چهره جدید دیده میشود که میتوانست نویدبخش توجه به استعدادهای تازه باشد، اما اصرار بر حفظ بازیکنانی که سالها از مرز معمول فعالیت حرفهای عبور کردهاند – به ویژه در منطقه دفاعی – این شبهه را قوت بخشیده که آیا واقعاً قصد تغییر نسل جدی است یا تیم ملی همچنان قصد دارد با اتکا به چهرههای همیشگی و کماشتباهپنداشتهشده، راهی جام جهانی شود.
خبرگزاری مهر در مطلبی انتقادی، نام چهار بازیکن «با سن بالا» را در همین فهرست برجسته کرده و این پرسش را مطرح ساخته که «چرا این مدافعان کند و خطاپذیر» هنوز هم جزو گزینههای اول برنامههای تدافعی تیم ملی محسوب میشوند. در ادامه، بخشهایی از این یادداشت را مرور میکنیم.
انتشار نخستین فهرست تمرینی تیم ملی فوتبال ایران در مسیر رسیدن به جام جهانی ۲۰۲۶، بار دیگر بحثهای همیشگی درباره نگاه فنی و جهتگیری کادر مربیان را داغ کرده است؛ لیستی ۳۰ نفره که هرچند در نگاه اول ردپایی از تغییر را یدک میکشد، اما در لایههای درونیاش همچنان بوی تکرار و محافظهکاری به مشام میرسد.
امیر قلعهنویی در شرایطی این دور از اردو را کاملاً متکی به بازیکنان لیگ برتری برگزار کرده که انتظار میرفت پس از سه سال تأکید پیوسته بر لزوم جوانسازی، نشانههای جدیتری از یک دگرگونی بنیادین در چهره تیم ملی به چشم بیاید.
حضور افرادی مانند کسری طاهری، امیرمحمد رزاقنیا، احسان محروقی، امیرحسین محمودی و دانیال ایری را میتوان گامی رو به جلو ارزیابی کرد؛ انتخابهایی که نشان میدهد توجه به نسل جدید، دستکم روی کاغذ، وارد فاز عملیاتی شده است.
اما آنچه از کلیت این فهرست ۳۰ نفره برمیآید، روایت دیگری دارد. تکرار نام بازیکنانی با پشتسر گذاشتن روزهای اوج، همچون احسان حاجصفی، روزبه چشمی، رامین رضاییان و شجاع خلیلزاده، این سؤال را برجسته میکند که آیا پروژه جوانگرایی واقعیت دارد یا تنها یک شعار بوده است. این چهرهها اگرچه از نظر تجربه و ثبات فنی ارزشمندند، اما اتکای بیش از حد به آنها در فاصله کوتاه مانده تا جام جهانی ۲۰۲۶، میتواند نشانه عدم اعتماد به نسل جدید یا حتی ضعف در استعدادیابی طی سالهای اخیر باشد.
در این میان، مهمترین نقطه ضعف تیم ملی در بازیهای گذشته، عملکرد نامطمئن و آسیبپذیر خط دفاعی و ساختار پشتیبانی آن بوده و حالا اصرار بر استفاده دوباره از همین بازیکنان باتجربه اما کمتحرک، تبدیل به معضلی مضاعف شده است؛ مشخص نیست چرا این مدافعان کمسرعت و مستعد اشتباه، هنوز هم جایگاه ثابتی در طرحهای دفاعی تیم ملی دارند.
دوباره ثابت شد که جوانگرایی در فوتبال تنها با دعوت چند اسم تازه محقق نمیشود. این فرآیند نیازمند برنامهریزی درازمدت، پایش مستمر لیگهای پایه، طراحی زنجیره انتقال استعداد از تیمهای جوانان و امید به تیم بزرگسالان و مهمتر از همه، جسارت به کارگیری این بازیکنان در میدانهای رسمی است؛ موضوعی که در سالهای اخیر کمتر شاهد آن بودهایم.
از سوی دیگر، محدود کردن گزینهها به بازیکنان داخل کشور، اگرچه میتواند در کوتاهمدت به هماهنگی بیشتر کمک کند، اما این ریسک را هم به همراه دارد که تیم ملی از کیفیت و تجربه بینالمللی فاصله بگیرد. تعویق ادامه مسابقات لیگ بیست و پنجم و برگزاری بازیهای باشگاهی در کشورهای مختلف، باعث شد قلعهنویی به برگزاری اردوی داخلی روی بیاورد، اما پرسش اصلی اینجاست: اصلاً چند بازیکن از دل لیگ ایران به لیست نهایی قلعهنویی راه پیدا میکنند و این اردو چه نقشی در افزایش هماهنگی میان اجزای مختلف تیم ملی ایفا خواهد کرد؟
اردوی پیشرو که از ساعت ۱۴ روز دوشنبه ۳۱ فروردین در کمپ تیمهای ملی شروع میشود، احتمالاً نخستین محک جدی برای سنجش میزان عمل کادر فنی به وعدههای تغییر خواهد بود؛ آزمونی که نه فقط برای بازیکنان جوان، بلکه برای خود سرمربی نیز اهمیت سرنوشتسازی دارد.
اسامی بازیکنان دعوتشده به شرح زیر است:
علیرضا بیرانوند، سیدحسین حسینی، سیدپیام نیازمند، محمد خلیفه، میلاد محمدی، علی نعمتی، احسان حاجصفی، شجاع خلیلزاده، عارف آقاسی، حسین ابرقویی، محمدحسین کنعانیزادگان، دانیال ایری، مسعود محبی، صالح حردانی، رامین رضاییان، دانیال اسماعیلی، مهدی هاشمنژاد، مهدی ترابی، عارف حاجیعیدی، روزبه چشمی، امیرمحمد رزاقنیا، امید نورافکن، آریا یوسفی، مهدی محبی، امیرحسین حسینزاده، هادی حبیبینژاد، امیرحسین محمودی، علی علیپور، کسری طاهری و احسان محروقی.
در پایان باید گفت مسیر رسیدن به جام جهانی ۲۰۲۶، راهی کوتاه و سرشار از دشواری است. تیم ملی برای موفقیت در این مسیر، بیش از هر زمان دیگری به تصمیماتی شجاعانه، نگاهی تازه و عبور از محافظهکاری نیاز دارد؛ چیزهایی که فهرست اخیر نشان میدهد هنوز فاصله زیادی تا تحقق کاملشان وجود دارد.
تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ با تیمهای بلژیک، نیوزلند و مصر در گروه G همگروه شده و باید دیدارهای خود را در شهرهای لسآنجلس و سیاتل آمریکا برگزار کند.
**برنامه بازیهای ایران در گروه G جام جهانی ۲۰۲۶:**
- سهشنبه، ۱۶ ژوئن ۲۰۲۶ (۲۶ خرداد ۱۴۰۵)**
بازی ۱۵: ایران – نیوزیلند / ساعت ۴:۳۰ بامداد – استادیوم لسآنجلس
- یکشنبه، ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶ (۳۱ خرداد ۱۴۰۵)**
بازی ۳۹: بلژیک – ایران / ساعت ۲۲:۳۰ – استادیوم لسآنجلس
- شنبه، ۲۷ ژوئن ۲۰۲۶ (۶ تیر ۱۴۰۵)**
بازی ۶۳: مصر – ایران / ساعت ۶:۳۰ بامداد – استادیوم سیاتل
