در قلب جنگهای دریایی مدرن، ناوهای هواپیمابر جایگاهی بیبدیل دارند و نسل کنونی آنها که با نیروی هستهای به حرکت درمیآیند، با عنوان «ابر ناو» (Super Carrier) شناخته میشوند.
این لقب، گواهی بر عظمت این شناورهاست؛ ناوهایی که در قیاس با اولین کشتیهای حامل هواپیما، صرفاً طرحهای اولیه به نظر میرسند. جالب اینجاست که اولین ناوهای هواپیمابر، اساساً برای این کاربری طراحی نشده بودند، بلکه پس از تغییراتی و افزودن عرشههای مسطح، به این نقش محوری دست یافتند.
اصطلاح «ابر ناو» در آستانه جنگ جهانی دوم متولد شد، اما نخستین بار بر شناوری از نیروی دریایی ایالات متحده اطلاق نشد.
HMS Ark Royal: اولین «ابر ناو»؟
افتخار اولین نامگذاری به عنوان «ابر ناو»، نصیب ناو HMS Ark Royal (91) متعلق به نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا شد. این نامگذاری در روزنامه نیویورکتایمز، در جریان مقایسهای با کشتی تفریحی جدید آلمان، Wilhelm Gustloff، صورت گرفت. این کشتی آلمانی که با هزینهای معادل ۱۱۵.۹ میلیون دلار امروزی ساخته شده بود، با Ark Royal مقایسه شد و عنوان «ابر ناو» را از آن خود کرد. این قیاس از آن جهت منطقی بود که Wilhelm Gustloff از نظر ابعاد، قابلیت تبدیل شدن به یک ناو هواپیمابر را داشت؛ امکانی که در سال ۱۹۳۸ بسیار مورد توجه بود.
اگرچه Wilhelm Gustloff میتوانست حدود ۳۵ هواپیما را در خود جای دهد (نیمی از ظرفیت Ark Royal)، اما امروزه با دیدن ناوهای هواپیمابر مدرن که وزنی بیش از ۱۰۰ هزار تن دارند، اطلاق عنوان «ابر ناو» به Ark Royal با وزن ۲۲ هزار تنیاش، چندان دقیق به نظر نمیرسد. Ark Royal که در سال ۱۹۳۸ وارد خدمت شد، تنها چند سال پس از آغاز آزمایشهای دریاییاش در مه ۱۹۳۸، در ۱۳ نوامبر ۱۹۴۱ توسط زیردریایی آلمانی U-81 غرق شد. این حادثه در جریان عملیات Perpetual و در نزدیکی جبلالطارق رخ داد. با وجود غرق شدن ناو و نابودی تقریباً تمام هواپیماهایش، از مجموع ۱۴۸۸ خدمه تنها یک نفر جان باخت.
ظهور غولهای مدرن: کلاس Forrestal
تحول در طراحی ناوهای هواپیمابر در طول جنگ جهانی دوم، راه را برای ظهور نسل جدیدی از این شناورها هموار کرد. ناوهای کلاس Essex نیروی دریایی آمریکا که در دوران جنگ به کار گرفته شدند، از نظر اندازه و توانایی تا حد زیادی به Ark Royal شباهت داشتند. اما مفهوم واقعی «ابر ناو» تا سال ۱۹۵۵ و ورود ناوهای کلاس Forrestal به خدمت، تحقق نیافت. این ناوها با جابهجایی آبی معادل ۸۱ هزار تن، جهشی عظیم نسبت به کلاس Midway (با حدود ۴۵ هزار تن) محسوب میشدند و عنوان غیررسمی «ابر ناو» را برای خود کسب کردند. این شناورهای عظیمالجثه، فصل جدیدی را در قدرت دریایی جهان آغاز نمودند.
